Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2018/3048 K.2019/3171

Taraflar arasındaki ziynet eşyasının iadesi davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı, davalı ile 2005 tarihinde evlendiklerini, düğünde takılan altınların davalıca geri ödenmek kaydıyla alındığını, bozdurularak kişisel borçlarına harcandığını belirterek 30 adet bilezik (20 adet .... Burması, 10 adet 10-15gr bilezik), 7 adet künye, 60 adet çeyrek altın, 1 adet altın set, 2.500TL para ve davalının davacının annesinden aldığı 75 gram altın bileziğin aynen iadesine, mümkün olmaması halinde ise bedelinin iadesine, ayrıca davalının davacıdan nakit olarak aldığı 2.500TL nin dava tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini istemiş, 28.10.2015 tarihinde dava değerini 70.689,24TL'ye çıkarmıştır.

Davalı, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece; davanın kısmen kabulüne bir çift küpe ve kolyeden ibaret 40 gr 18 ayar takı seti= 3.230 TL, 25adet , 22 ayar bilezik =25.265,62TL, 3 adet kolye= 450 TL, bir adet 14 ayar 5.50grkünye,=256,12TL, 29 çeyrek altın= 4857,50 TL, bir büyük altın= 670 TL, 480 TL nakit paranın aynen iadesine, bu mümkün olmadığı takdirde toplam bedeli 35.309,24 TL nin 1000TL sinin 15/03/2013 tarihinde kalan 34.309,24 TL nin 10/11/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınmasına fazlaya ilişkin istemlerin reddine, kayınvalideden alındığı belirtilen takılarla ilgili davanın husumet nedeniyle reddine karar vermiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Dava ziynet eşyalarınn aynen, mümkün olmaması halinde bedelinin ve borç alınmış olan nakit paranın iadesi talebine ilişkindir.

1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davacı ve davalı tarafın sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 26. maddesi ( HUMK'nun 74. maddesi ) hükmüne göre, mahkeme tarafların iddia, savunma ve talepleri ile bağlıdır. Kural olarak mahkemenin talepten fazlasına veya başka bir şeye hükmetmesi olanak dışıdır. Öğreti ve uygulamada taleple bağlılık olarak adlandırılan bu kural, sadece sonuç istem yönünden değil, sonuç istemi oluşturulan her bir alacak kalemi yönünden de uygulanır.

Mahkemece davacının dava dilekçesinde yer almayan ancak bilirkişi raporu ile tespit edilen 3 adet kolye, bir büyük altın ve 480TL (düğünde takılan para) yönünden talep aşılarak hüküm kurulduğu görülmüştür. Ayrıca yine dava dilekçesinde aynen iadesi, mümkün olmaması halinde bedellerinin iadesi talep edilen ziynetler yönünden faiz talebi de olmadığı görülmüştür.

O halde mahkemece, davacının dava dilekçesindeki talebi dışına çıkılmak suretiyle, bilirkişi raporunda belirlenen ziynetlere ilişkin hüküm kurulması yine faiz talep edilmediği halde faize ilişkin hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, bu husus bozmayı gerektirmiştir.

3- Bir hükmün neleri içermesi gerektiği HMK’nın 297. maddesinde tek tek sayılarak ayrıntılı biçimde gösterilmiştir. Buna göre hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir.

Bu şekilde dava sonunda mahkemenin kimin lehine, kimin aleyhine karar verdiği, davacının talebinin ne kadarının kabul edildiği, davalının neye göre mahkum edildiği tereddütsüz şekilde anlaşılmalıdır. Biçim koşullarının getiriliş amacı, hükmün açıklığı ve anlaşılırlığı kadar infaz kabiliyetini de sağlamaktır. Aksi hâl, yeni tereddüt ve ihtilaflar yaratır ve dava içinden yeni davaların doğmasına neden olur.

İİK'nun 24/4.maddesi gereğince; aynen iadeye karar verilmesi halinde iade edilecek eşyaların cinsi, niteliği, özellikleri, gram ağırlığı vb. gibi özelliklerinin ayrıntılı belirtilmesi gerekir.

Yukarıda belirtilen yasal düzenlemeler gereğince ziynet eşyalarının aynen iadesine karar verilmişse, hüküm fıkrası açık olmalı, duraksama yaratmamalı, hükümde aynen iadesine karar verilen ziynetlerin gram ve ayarları açık olarak yazılmalıdır.

Somut olayda; mahkemece hüküm altına alınan 25 adet bilezik yönünden ayar ve değer bilgisine yer verilmiş olmakla birlikte gramaj bilgisine yer verilmediği görülmüştür. Karar bu hali ile açık ve infaza elverişli değildir.

O halde mahkemece, 25 adet bilezik yönünden cins, nitelik, miktarları yanında değerlerinin, gösterilerek davalının infaz sırasında seçimlik hakkının kullanılması (aynen iade veya bedeli tercih etmesi) bertaraf edilmeden taraflara yüklenen borç ile tanınan hakkın infazda güçlük çıkarmayacak biçimde belirtilerek hüküm kurulması gerekmekte olup, infaza elverişli nitelikte olmayan şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.