Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2018/4138 K.2018/8533

.......

Taraflar arasındaki kişisel eşyanın iadesi davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı; davalının sadakat yükümlülüğüne aykırı davrandığını, hakaret ve şiddete dayanamayan davacının müşterek konuttan ayrıldığını, 4 adet 3'lü burma 22 ayar 24 gram altın bilezik, 1 tane takım set (içinde 1 adet gerdanlık kolye, 1 adet bileklik ve 2 adet küpe), 1 tane altın yüzük, 2 tane taşlı yüzük,1 tane hediyelik bilezik, müşterek çocuk.....1. yaşında davacının ailesi tarafından takılan kalın altın zincire ilişkin ziynetlerin aynen iadesine, aynen iadesinin mümkün olmadığı taktirde fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 2.300,00 TL bedelinin ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş, 14/03/2016 tarihinde talebini 13.829,00 TL'ye yükseltmiştir.

Davalı; davalıya düğününde takılan ziynetlerin davalının rızası ile küçük ........doğumunu özel hastanede yapmak istemesi nedeniyle bozdurulduğunu ve doğum masrafları için harcandığını, kalan ziynetleri ise evden ayrılırken davacının götürdüğünü ileri sürerek, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece; davanın kabulüne, 4 adet 22 ayar 80 gram bilezik, 1 çift 14 ayar 8 gram küpe, 10 adet 22 ayar çeyrek altın, 1 adet 14 ayar 5 gram nişan yüzüğü, 1 adet 14 ayar 6 gram yüzük, 1 adet 14 ayar 40 gram set takımının davalıdan alınıp davacıya verilmesine, sözü edilen ziynet eşyalarının aynen temin edilememesi halinde bahse konu ziynet eşyalarının ederi olan 13.829,00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davalı tarafın sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

./..

-2-

2- Dava; ziynet eşyalarının bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

HMK 26.maddesi hükmüne göre, mahkeme tarafların iddia, savunma ve talepleri ile bağlıdır. Kural olarak mahkemenin talepten fazlasına veya başka bir şeye hükmetmesi olanak dışıdır.

Açılan bir davada hakim istenilenden fazlasına veya başka bir şeye hükmedemez. Öğreti ve uygulamada taleple bağlılık olarak adlandırılan bu kural sadece sonuç istem yönünden değil, sonuç istemi oluşturulan her bir alacak kalemi yönünden de uygulanır.

HMK'nun 176.(HUMK 83.) ve devam maddelerinde düzenlenmiş olan ıslah müessesesi, mahkemeye yöneltilmesi gereken tek taraflı ve açık bir irade beyanı ile tarafların dilekçelerinde belirttikleri vakıaları, dava konusunu veya istem sonucunun değiştirebilmesi imkanı sağlamaktadır. Usule ilişkin işlemlerin tamamen ya da kısmen ıslahı mümkündür. Ancak, her iki durumda da usulüne uygun açılmış bir davanın bulunması şarttır. Bu hale göre yargılaması devam eden bir dava içinde ıslah ile ikinci bir talepte bulunma olanağı bulunmamaktadır. Davacı isterse dava dilekçesini tamamen ıslah ederek dava konusunu değiştirebilirse de, yeni dava konusu önceki dava konusunun yerine geçer ve yine tek bir dava söz konusu olur. Islahta dava konusu olmayan bir istemin dava kapsamına alınması mümkün değildir.

Somut olaya gelince; davacı tarafından talep edilen ziynet eşyaları 19.03.2015 tarihli dilekçede tek tek sayılmış olup, yargılama sırasında alınan bilirkişi raporu üzerine verilen ıslah dilekçesi ile 19.03.2015 tarihli dilekçede sayılmayan "1 adet 8 gr küpe ve 10 adet çeyrek altın" bedeli de davacı tarafından talep edilmiştir.

Dava dilekçesinde talep edilmeyen bir alacağın ıslah dilekçesiyle istenilmesi mümkün değildir. Mahkemece davacının talebi dışına çıkılmak suretiyle bilirkişi raporunda belirlenen "1 adet 8 gr küpe ve 10 adet çeyrek altın" bedeline de hükmedilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bu husus bozmayı gerektirmiştir.

3- Bir hükmün neleri içermesi gerektiği HMK’nın 297. maddesinde tek tek sayılarak ayrıntılı biçimde gösterilmiştir. Buna göre hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir.

Bu şekilde dava sonunda mahkemenin kimin lehine, kimin aleyhine karar verdiği, davacının talebinin ne kadarının kabul edildiği, davalının neye göre mahkum edildiği tereddütsüz şekilde anlaşılmalıdır. Biçim koşullarının getiriliş amacı, hükmün açıklığı ve anlaşılırlığı kadar infaz kabiliyetini de sağlamaktır. Aksi hâl, yeni tereddüt ve ihtilaflar yaratır ve dava içinden yeni davaların doğmasına neden olur.

İİK'nun 24/4.maddesi gereğince; aynen iadeye karar verilmesi halinde iade edilecek eşyaların cinsi, niteliği, özellikleri, gram ağırlığı vb. gibi özelliklerinin ayrıntılı belirtilmesi gerekir.

Yukarıda belirtilen yasal düzenlemeler gereğince ziynet eşyalarının aynen iadesine karar verilmişse, hüküm fıkrası açık olmalı, duraksama yaratmamalı, hükümde aynen iadesine karar verilen ziynetlerin gram ve ayarları açık olarak yazılmalıdır.

Somut olayda, mahkemece; aynen iadesine karar verilen ziynetlerin her birinin değerleri ayrı ayrı belirtilmemiştir. Karar bu hali ile açık ve infaza elverişli değildir.

........

O halde, mahkemece; hüküm altına alınan ziynet eşyalarının cins, nitelik, miktarları yanında değerlerinin de hükümde ayrı ayrı gösterilerek ve davalının infaz sırasında seçimlik hakkının kullanılması (aynen iade veya bedeli tercih etmesi) bertaraf edilmeden taraflara yüklenen borç ile tanınan hakkın infazda güçlük çıkarmayacak biçimde belirtilmesi gerekirken, infazda tereddüt yaratacak şekilde HMK'nın 297. maddesine aykırı hüküm tesisi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.