Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2018/49 K.2018/719

Taraflar arasındaki tahliye ve alacak davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı; davalı kiracının 2013 Ekim ayından itibaren kira bedeli ödemediğini, ihtara rağmen ödemenin yapılmadığını ileri sürerek, davalının temerrüt nedeniyle kiralanandan tahliyesi ile birikmiş 10.000 TL kira alacağının tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece davanın kabulü ile davalının kiralanandan tahliyesine, birikmiş 10.000 TL alacağın davalıdan tahsiline karar verilmiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davalının aşağıdaki bent dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2- Davalı vekilinin bu bent kapsamında temyiz itirazlarına incelenmesinde,

Kira akdinin sona erme sebeplerinden biri de kiracının temerrüdü olup kira parasının ödenmemesi veya geç ödenmesi durumunda akdin feshinin biçim ve koşulları 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanun'unun 315.maddesinde (818 Sayılı BK.nun 260.maddesi) düzenlenmiştir. Buna göre, istenen kira parasının veya yan giderin muaccel (istenebilir) olması ve kira bedeli ile yan giderin verilen sürede ödenmemiş bulunması, ihtarnamede verilen süre içerisinde kira parasının ödenmemesi halinde akdin feshedileceğinin açıkça belirtilmesi gerekir. Kiracıya verilecek süre konut ve çatılı işyeri kiralarında en az otuz gün, ürün kiralarında en az altmış gün, diğer kira ilişkilerinde ise en az on gündür.

Davacı dava dilekçesinde kira bedellerinin ödenmediğinden bahisle tahliye talep etmiş ise de, dava dilekçesinde açıkça hangi ihtarnameye dayandığı, hangi aylar kira bedellerinin ödenmediği açık olarak belirtilmemiştir. Bu durumda mahkemece davacıya temerrüde esas olarak hangi ihtarnameye dayandığı, hangi aylar kira bedelini istediği, birikmiş 10.000 TL alacağın hangi döneme ilişkin olduğu, davalının kira ödemesinin olup olmadığı gözetilerek sonucuna göre tahliye istemi ve alacak yönünden bir karar verilmesi gerekirken eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.

3- Harca yönelik incelemeye gelince;

Karar ve ilam harcı, maktu ve nispi olmak üzere iki çeşittir. (492 sayılı Kanun'un 15.,21. maddeleri). Bu anlamda davanın maktu veya nispi harca tabi olup olmaması, kural olarak dava konusunun para ile değerlendirilebilir olup olmamasına göre değişmektedir. Nispi harç, konusu belli bir değerle (para veya para ile değerlendirilebilen bir şey) ilgili davalarda, hüküm altına alınan değer üzerinden tarifedeki belli nispete göre alınan harçtır (1 Sayılı Tarife, madde III/1-a).

Maktu harç ise, konusu belli bir değerle tespit edilemeyen davalarda ve davanın reddine ilişkin kararlardan alınan harçtır (1 Sayılı Tarife, madde III/2-a). Harçlar Kanunu'nun 16/1. maddesinde değer ölçüsüne göre harca tabi işlerde (1) sayılı tarifede yazılı değerlerin; tescil ve tapu kayıt iptali gibi gayrimenkulün aynına taalluk eden davalarda gayrimenkulün değerinin esas alınacağı öngörülmüştür.

Dava niteliği itibariyle konusu para ile değerlendirilebilen davalardan olduğundan yukarıda açıklandığı üzere Harçlar Kanun'unun 30. Maddesi uyarınca tahliye davası yönünden yıllık kira bedeli üzerinden hesap edilerek nispi harç yatırılması zorunludur. Mahkemece davacıdan 170 TL peşin harç alınmış, hükümde ise dava nisbi harca tabi olduğu halde başkaca harç alınmamasına karar verilmiştir. Mahkemece tahliye davasının kabulü halinde son dönemde ödenen 1 yıllık kira bedeli üzerinden nisbi harcın ve alacağa da hükmedilmesi halinde ayrıca alacak miktarı üzerinden de nisbi harcın tahsiline karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik harca hükmedilmesi de doğru olmamıştır.