Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2018/4918 K.2018/11419

Taraflar arasındaki elatmanın önlenmesi ve tazminat davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, duruşmalı olarak incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle; daha önceden belirlenen, 13.11.2018 tarihli duruşma günü için yapılan tebligat üzerine; temyiz eden davacı vekili Av.... ile davalılar vekili Av.... geldiler. Açık duruşmaya başlandı ve hazır bulunan vekillerin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için saat 14.00'e bırakılması uygun görüldüğünden, belli saatte dosyadaki bütün kağıtlar okunarak, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlenip, gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili, asıl ve birleşen davada, müvekkilinin 01/02/2008 tarihli sözleşme ile kiraladığı taşınmazı kullanmasına davalıların engel olduklarını, taşınmazın çevresinin tel örgü ile çevirip, giriş-çıkışa engel olmak amacıyla nizamiye kapısı koyduklarını, müvekkili tarafından yapılan su kuyusunu tahrip ederek kullanılmaz hale getirdiklerini, bu nedenle müvekkili tarafından yetiştirilen ürünlerin sulanamadığını, kiralanana girilemediğinden ürünlerin bakımı ve hasatının yapılmadığını ileri sürerek davalıların elatmasının önlenmesine ve tazminata karar verilmesini talep etmiştir.

Asıl ve birleşen davada, davalılar vekili, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, 07/05/2015 tarihli karar ile asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmiş, hükmün davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizce, yerel mahkeme kararının gerekçesinde, hükmedilen sonuca nasıl varıldığı konusunda herhangi bir açıklama yapılmadığı, bu bakımdan yasanın aradığı anlamda gerekçeli bir hüküm bulunmadığı belirtilerek mahkeme kararı bozulmuş, mahkemece, bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda, asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-) Dosya kapsamına, toplanan delillere, mevcut deliller mahkemece takdir edilerek karar verilmiş olmasına ve takdirde de bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacının sair temyiz itirazları yerinde değildir.

2-)Mahkemenin Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına uyması sonucunda bozma ilamında gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak, yine o kararda belirtilen hukuki esaslar gereğince hüküm verme yükümlülüğü doğar. “Usuli kazanılmış hak” olarak tanımlayacağımız bu olgu mahkemeye, hükmüne uyduğu Yargıtay bozma kararındaki esaslar çerçevesinde işlem yapma ve hüküm kurma zorunluluğu getirmektedir. (9.5.1960 gün 1/9 sayılı YİBK).

Mahkemenin, Yargıtay’ın bozma kararına uyması ile, bozma kararı lehine olan taraf yararına bir usuli kazanılmış hak oluşabileceği gibi, bazı konuların bozma kararı kapsamı dışında kalması yolu ile de usuli kazanılmış hak durumu doğabilir. Yargıtay tarafından bozulan bir hükmün bozma kararının kapsamı dışında kalmış olan kısımları kesinleşir.

Bozma kararına uymuş olan mahkeme kesinleşen bu kısımlar hakkında yeniden inceleme yaparak karar veremez. Bir başka anlatımla, kesinleşmiş bu kısımlar, lehine olan taraf yararına usulü kazanılmış hak oluşturmaktadır (4.2.1959 gün ve 13/5 sayılı YİBK)

Somut olayda Mahkemece, ilk kararda, asıl davanın reddine ve davalı lehine maktu vekalet ücretine hükmedilmiş olup, verilen ilk karar davalı tarafından temyiz edilmediğinden bu kararda maktu vekalet ücretine hükmedilmesi davacı taraf yararına usuli kazanılmış hak oluşturur. Bu nedenle, bozma sonrasında davacının usuli kazanılmış hakkı ihlal edilerek asıl davada davalı lehine nisbi vekalet ücretine hükmedilmesi doğru değildir.

Ancak, bu yanlışlığın düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediği ve "hakimin takdir yetkisi kapsamında" kalmadığından; hükmün, HUMK 438/7 maddesi gereğince düzeltilerek onanmasına karar verilmesi gerekmiştir.