Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2018/6818 K.2019/7248

Taraflar arasında görülen menfi tespit davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı; davalı ... ile aralarında 01/07/2008 başlangıç tarihli kira sözleşmesinin düzenlendiğini, daha sonra kiracılık sıfatını dava dışı ...'a devretmek istediğini, bu hususta bahse konu kişi ile birlikte davalı belediyeye 03/01/2011 tarihinde başvuruda bulunduklarını; öncelikle kira ilişkisinin devredilmesini, devir işlemlerinin Belediyece uygun bulunmaması halinde ise sözleşmenin feshedilmesine,

kira başlangıç tarihinden bu yana doğmuş olan borçların tamamından dava dışı ...'ın sorumlu olacağına yönelik talepte bulunduklarını, bunun üzerine davalı ... tarafından sözleşme feshedilerek , kira başlangıç tarihinden bu yana doğmuş olan borçların... adına tahakkuk ettirilmesine karar verildiğini, bu hususta dava dışı ... ile de yeni kira sözleşmesi imzalandığını; buna rağmen davalı tarafından haksız ve kötüniyetli olarak kira alacağının tahsili amacıyla aleyhine icra takibi başlatıldığını, takibe itiraz edildiğini, davalı tarafça itirazın kaldırılması talebiyle açılan davanın da reddedildiğini ileri sürerek.

Bayat İcra Müdürlüğü'nün 2012/127 E. Sayılı takip dosyasına borçlu olmadığının tespitine, davalı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ; davacının davayı açmakta hukuki yararının bulunmadığını, aynı konuya ilişkin açılan itirazın kaldırılması davasının derdest olduğunu, davacı ile aralarında 01/07/2008 başlangıç tarihli 2 yıl süreli kira sözleşmesinin düzenlendiğini, aylık kira bedelinin 2.500,00 TL olarak belirlendiğini, buna rağmen davacı tarafından sunulan kira sözleşmesi ile kira bedelinin yarıya indirildiğini, bahse konu sözleşmeyi kabul etmediklerini, hiçbir hukuki geçerliliğinin bulunmadığını, sözleşmenin sahte olduğunu; takibe konu kira alacağının ödendiğine dair davacı tarafından herhangi bir yazılı belgenin de sunulamadığını;

davalı ... tarafından davacı aleyhine açılan itirazın kaldırılması davasında, Bayat İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2013/4 E.- 2014/5 K. Sayılı ilamı ile davanın reddine karar verilerek, takip konusu alacağın % 20 si oranında da aleyhlerine kötüniyet tazminatına hükmedildiğini, ilamın icraya konulması suretiyle hükmedilen kötüniyet tazminatının davacıya ödendiğini, davacı tarafından eldeki dava yönünden de yeniden kötüniyet tazminatına hükmedilmesinin talep edildiğini, davacının kötüniyetli ve istemin hukuka aykırı olduğunu, tek icra takibi nedeniyle iki kez tazminata hükmedilemeyeceğini savunarak;

davanın reddini, davacı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesini istemiştir.

Mahkemece; davanın kabulüne, davacının Bayat İcra Müdürlüğü'nün 2012/127 E. Sayılı takip dosyasına borçlu olmadığının tespitine karar verilmiş; hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine. Dairemizin 13.09.2017 tarih ve 2017/2211 E. - 2017/11902 K. Sayılı ilamı ile, " ...Somut olayda kiraya veren davalı ... sözleşmenin devri istemini onaylamamış, fesih talebi doğrultusunda sözleşmeyi feshetmiştir.

Davaya konu icra takibinde ise fesih tarihinden önceki kira alacakları istendiğinden mahkemece bu husus gözetilerek menfi tespit istemi hakkında bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmesi doğru değildir..." gerekçesiyle bozulmuş, mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde, davalı ... tarafından borç bilgilerinin kayıtlı olduğu sistemden, davacının borçlu olduğuna dair bilgilerin kapatıldığı, davalı tarafından " borcu bulunmamaktadır " şeklinde mahkemeye cevap verildiği, davalı idare tarafından da kabul olduğu üzere davacının borcunun bulunmadığı gerekçesiyle;

davanın kabulüne, davacının Bayat İcra Müdürlüğü'nün 2012/127 E. Sayılı takip dosyasına borçlu olmadığının tespitine, davalının kötüniyetli olduğu kanaatine varılarak, takibe konu 30.134,98 TL alacağın % 20 si oranında kötüniyet tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiş; hüküm, süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava; kira sözleşmesinden kaynaklı menfi tespit istemine ilişkindir.

1-) Dosyadaki yazılara, kararın bozmaya uygun olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-) İcra İflas Kanunu'nun " Menfi Tespit ve İstirdat Davaları" başlığı altında düzenlenen 72. maddesinin 5. fıkrası uyarınca; " Dava borçlu lehine hükme bağlanırsa derhal takip durur. İlamın kesinleşmesi üzerine münderecatına göre ve ayrıca hükme hacet kalmadan icra kısmen veya tamamen eski hale iade edilir. Borçluyu menfi tespit davası açmaya zorlayan takibin haksız ve kötüniyetli olduğu anlaşılırsa , talebi üzerine, borçlunun dava sebebi ile uğradığı zararın da alacaklıdan tahsiline karar verilir. Takdir edilecek zarar, haksızlığı anlaşılan takip konusu alacağın ( Değişik ibare; 02/07/2012 - 6352 S.K./15.md.) yüzde yirmisinden aşağı olamaz. "

Somut olayda; mahkemece, eldeki menfi tespit davasına konu icra takibinin haksız ve kötüniyetli olduğundan bahisle, davalı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesi doğru ise de ; kötüniyet tazminatının asıl alacak olan 22.500,00 TL üzerinden üzerinden verilmesi gerekirken, asıl alacak ve işlemiş faiz toplamı olan 30.134,98 TL üzerinden kötüniyet tazminatına hükmedilmesi doğru görülmemiştir. Ne var ki, bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, hükmün düzeltilerek onanması HUMK'nun 438/7 maddesi hükmü gereğidir.