Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2018/6953 K.2019/8846

Taraflar arasında ilk derece mahkemesinde görülen itirazın iptali davasının kısmen kabulüne dair verilen karar hakkında bölge adliye mahkemesi tarafından yapılan istinaf incelemesi sonucunda; taraf vekillerinin istinaf başvurusunun davalı yönünden reddine, davacı yönünden kabulüne yönelik olarak verilen kararın süresi içinde taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili ; müvekkili şirketin dava konusu taşınmaz ve eklentilerini ...’nden 17/01/2011 başlangıç tarihli kira sözleşmesi ile kiraladığını, müvekkili şirketin kiralamış olduğu taşınmazı davalı şirketin 18/11/2008 tarihinden beri kiracı olarak kullanmakta olduğunu, yani iflas idaresinin davalının kullandığı taşınmazla ilgili hak ve alacakları müvekkili şirkete devrettiğini, müvekkili şirketin davalı şirket ile imzaladığı 17/03/2011 tarihli protokolde davalı şirketin 31/12/2011 tarihine kadar 30.000,00 TL + KDV kira bedeli ödemeyi kabul ve taahhüt ettiğini;

davalı şirketin, 2011 yılı Ekim ayı kirası olan KDV dahil 35.400,00 TL ve Kasım ve Aralık ayları kiraları toplamı 70.800,00 TL kira bedellerini müvekkiline ödemediğini; bunun üzerine, 15.12.2011 tarih ve 0244811 nolu faturanın davalı şirkete 28.12.2011 tarihinde tebliğ edildiğini;

ancak, davalı şirketin keşide ettiği ihtarname ile 2011 Kasım ve Aralık ayına ait kira faturalarını müvekkili şirkete iade ettiğini, iade sebebi olarak iflas masasının yazısını ileri sürdüğünü,iflas masasının davalı tarafa yolladığı yazının hukuki bir anlam taşımadığını, iflas idaresinin iflas masasına konu yerleri müvekkili şirkete tüm mütemmim cüzi ile kiralanması için yetki verdiğini, iflas idaresinin de bu yetki ile taraflarıyla yazılı kira akdi yaptığını, bu sebeple iflas masasının davalının ödediği kira bedellerini talep etme hakkının bulunmadığını;

davalı tarafın kendi kusuru ile kira bedelini yanlış makama ödemesinin ise, davalı tarafı kira bedelini müvekkili şirkete ödeme yükümlülüğünden kurtarmadığını; kira alacakları için faturanın tebliği tarihi olan 28.12.2011 tarihinden itibaren 2011 yılı Ekim ayı kira alacağı için ...

14. Noterliğinin 19.01.2012 tarih ve 01778 yevmiye no.lu ihtarname tarihinden itibaren faiz talep ettiklerini belirterek; davalının itirazının iptali ile takibin devamına, davalı tarafın % 20 icra inkar tazminatı ödemesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; müvekkili ile dava dışı Göktekstil Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi arasında 01.01.2009 - 31.12.2010 tarih aralığını kapsayan depo kira sözleşmesinin ve 22.01.2010 tarihli protokolün akdedildiğini; söz konusu deponun esasen dava dışı... firmasına ait olduğunu ve işletmeciliğinin diğer dava dışı Göktekstil firmasına ait olduğunu; akabinde depo kira sözleşmesinin tarafı olan Göktekstil firmasının sözleşmeye konu depo malikinin tüm hukuksal ve fınansal işlemlerinin iflas masasına devredildiğinin şifahen bildirildiğini.

Ocak sonunda davacı şirketin ortaklarından Bayram Erol’un müvekkiline ait fabrikaya gelerek iflas masası ile 5+5 yıl süre ile tesisi kiraladıklarını ve 2011 yılı kira sözleşmesini, tesisi kullanmaları halinde kendileri ile yapmaları gerektiğinin şifahen bildirildiğini, bunun üzerine müvekkili ile davacı arasında 17.01.2011 tarihli protokolün imzalandığını, kira bedellerinin davacı şirkete ödenmeye başlandığını; daha sonra, ...

2.İflas Müdürlüğü tarafından 15.09.2011 tarihinde gönderilen yazı ile dava konusu yerin kiralarının bundan böyle ...’nün 2004/7 Esas sayılı dosyaya yatırılması gerektiğinin bildirildiğini, bu yazıya istinaden 2011 yılı Ekim ayı kira bedelinin 13.10.2011 tarihinde iflas müdürlüğünün hesabına yatırıldığını;

müvekkilinin, 04.11.2011 tarihi itibarı ile tesise jeneratör kurmak zorunda kalındığını ve bu nedenle Ekim ayında zarara uğradığını, müvekkilinin taraflar arasındaki sözleşme çerçevesinde jeneratör masrafını kira bedelinden mahsup etmesi gerekirken iflas müdürlüğünden gelen yazı gereğince kira bedelini ödemek zorunda kaldığını, depo kiralama sözleşmesinin eki niteliğindeki 22.01.2010 tarihli ek protokolün 2. maddesinde kiraya konu mecurun elektrik ihtiyacının kiralanan ya da kiralanacak jeneratör vasıtasıyla kiracı tarafından karşılanacağının,

bu tedarikin vergiler dahil tüm maliyetinin kira bedelinden mahsup edileceğinin kararlaştırıldığını, bu çerçevede jeneratörün mazot giderlerinin davacıya olan kira borçlarından mahsup edildiğini; davacının kusurlu ve sözleşmeye aykırı davranışları nedeniyle Aralık ayı sonunda kiralananın tahliye edilmek zorunda kalındığını; davacının sözleşmeden doğan sorumluluklarını tam olarak ifa etmemesi nedeniyle oluşan zararların kira bedelinden mahsup edildiğini;

davacının son dönemde mecurun elektrik borçlarını ödememesi nedeniyle elektriksiz kalan tesiste faaliyetlerin jeneratörle sürdürülmesinin müvekkilini zor durumda bıraktığından müvekkili şirketin daha yüksek bir kira bedeli ödemek zorunda kalarak mecuru tahliye ettiğini; müvekkili şirketin tahliye sebebiyle maddi kayıpları olduğundan 2011 yılı Kasım ve Aralık ayları kira bedellerini ödemediğini savunarak davanın reddini istemiştir.

İlk derece mahkemesince; davacının takibe konu ettiği 2011 yılı Ekim ayına ait 35.400,00 TL’lik kira bedeli talebi yönünden,dava konusu mecurun maliki olan dava dışı...

Sanayi ve Ticaret A.Ş’nin iflas etmesiyle, iflas eden şirketin malvarlığı üzerindeki tasarruf yetkisinin İflas İdaresi Müdürlüğü’ne geçtiğini, bu itibarla iflas idaresinin, dava dışı First Tekstilin yaptığı kira sözleşmesini devam ettirme ve bundan doğan kira alacaklarını tahsil etme yetkisini haiz olduğu göz önüne alındığında, asıl kiralayan olan İflas Müdürlüğünce davalı-kiracıya gönderilen 18.08.2011 tarihli yazı nedeniyle kira bedellerini tahsile yetkili olan iflas idaresine, alt kiracı, davalı şirketin yaptığı ödemenin,

davacı ... de bağlayacağı ve alt kiralayan davacı tarafından 2011 yılı Ekim ayı kirasının davalıdan talep edilemeyeceği gerekçesi ile; davacının 2011 Kasım ve Aralık ayı kira bedelleri yönünden ise.

22/01/2010 tarihli ek protokolün 2.maddesinde yer alan bu düzenleme uyarınca, davalı tarafından mecurun elektrik ihtiyacı için kiralanan jenaratör gideri olarak 38.624,13-TL sarfolunduğu belirlenmekle, bu meblağın 2011 yılı Kasım ve Aralık ayları kiralarından mahsubunun gerektiği kabul olunduğu,jenaratör masrafı 38.624,13-TL kira bedelinden mahsup edildiğinde davacının davalıdan talep edebileceği 2011 yılı Kasım ayı için 25.037,25-TL, 2011 Aralık ayı için 7.138,62-TL olmak üzere, toplamda; kira miktarının 32.175,87-TL olduğu gerekçesi ile; davanın kısmen kabulü ile,

davalının itirazının kısmen iptaline, takibin 32.175,87 TL asıl alacak ve 7.734,91 TL işlemiş faiz üzerinden devamına karar verilmiş,ilk derece mahkemesinin kararına karşı taraf vekillerince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesince; davacının takibe konu ettiği 2011 yılı Ekim ayına ait 35.400,00 TL’lik kira bedeli talebi yönünden, iflas masasının15/09/2011 tarihli yazısı üzerine Ekim ayı kirasının iflas idaresine ödenmiş olduğunu.

İflas idaresinin önceki kira sözleşmesini sona erdirmediğinden, davalı kiracıdan da kira bedellerini talep etme hakkı ve yetkisi mevcut olduğu, bu ödemenin davacı ... de bağlayacağı; bu nedenle davalının iflas idaresine ödediği Ekim 2011 ayı kira bedelini tekrar mükerrer olarak birde davacı şirkete ödemesi söz konusu olamayacağı gerekçesi ile; davacının, 2011 Kasım ve Aralık ayı kira bedelleri yönünden ise;

davacı şirket davalı şirketle imzaladığı 17/03/2011 tarihli protokolle 31/12/2011 tarihine kadar kira parasının yenilenmesi konusunda anlaştığını, bu şirket ile 18/11/2008 tarihli sözleşmenin yenilendiğini belirtilmesine rağmen 22/01/2010 tarihli protokole atıf yapılmamış olduğunu ,davalı tarafta bu protokolden davacı tarafın haberi ve bilgisi olduğunu ispat edemediğini; bu nedenle, davalı tarafın talep edilen kira bedellerinden Kasım ve Aralık 2011 ayı kira bedellerinden elektrik harcamasına ait masrafları mahsup etmesi söz konusu olmayacağı gerekçesi ile;

davalı vekilinin istinaf başvurusunun reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun ise kısmen kabulü ile; ... 7. Sulh Hukuk Mahkemesinin 13/12/2016 tarihli, 2014/345 Esas ve 2016/1045 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince kaldırılmasına; davanın kısmen kabul ile ...

3. İcra Müdürlüğünün 2013/6909 Esas sayılı dosyasına ileri sürülen itirazın kısmen iptaline, takibin 70.800,00 TL asıl alacak ve 16.777,18-TL faiz üzerinden devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,İİK67 maddesi uyarınca asıl alacağın %20'sine karşılık gelen 14.160,00-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş; hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, taraflar vekilinin sair temyiz itirazları yerinde değildir. 2-Uyuşmazlık, davalı tarafından ... 2.İflas Müdürlüğüne ödemesi yapılan 2011 yılı Ekim ayına ait 35.400,00-TL kira bedelinin, davacı alt kiralayanca davalı alt kiracıdan talep edip edemeyeceği ve 2011 yılı Kasım ve Aralık ayı kira bedellerinden,davalı tarafın elektrik için yaptığı harcamaların mahsup edilip edilmeyeceği hususundadır.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden,dava konusu mecurun malikinin dava dışı... Sanayi ve Ticaret A.Ş olduğu, bu şirketin iflası kararı üzerine, ... 2. İflas Müdürlüğünün 2004/7 iflas sayılı dosyası ile tasfiye işlemlerine başlandığı, dava konusu mecurun idaresi iflas idaresine geçtiğinde, dava dışı... Tekstil Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. tarafından 01/06/1999 tarihli 5 yıl süreli kira sözleşmesi ile kiralanarak kullanıldığı ve kira sözleşmesinin devam ettiği sabittir.

Davalı şirketin kiralananı 18/11/2008 tarihli sözleşme ile dava dışı... Tekstil Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. den kiraladığı anlaşılmaktadır. Dava konusu 2422 parsele ait bu sözleşmeler sonlandırılmadan, iflas idaresi tarafından 17/01/2011 tarihli kira sözleşmesi ile buranın davacı şirkete kiralandığı tarafların kabulündedir.

Akabinde davacı ile davalı arasında ise 17/03/2011 tarihli protokol ve bu protokol de atıf yapılan 18/11/2008 tarihli kira sözleşmesi yönünden de herhangi bir ihtilaf bulunmamaktadır.

Somut olayda; davacı şirket ile davalı arasında 17/03/2011 tarihli protokol imzalandığı ve bu protokolde 18/11/2008 tarihli kira sözleşmesine atıf yapıldığı görülmektedir.İflas idaresinin, davalı şirkete dava konusu yerin davacı şirkete kiraya verildiğini, bundan sonra kiralayan olarak bu şirket ile muhatap olunması gerektiğini belirterek, kira parasının da bu şirkete ödenmesi gerektiğini bildirdiği; davalı şirket tarafından 17/03/2011 tarihinden, Ekim 2011 tarihine kadar olan kira bedellerinin davacı şirkete ödendiği; ancak, iflas idaresinin 15/09/2011 tarihli tebliğ edilen yazısı ile bundan sonra kira bedellerinin iflas masasına ödenmesini talep etmesi sonucu,Ekim 2011 ayı kira bedelinin davalı şirket tarafından dava dışı iflas idaresine ödendiği anlaşılmaktadır.

Her ne kadar, bölge adliye mahkemesince; dava konusu mecurun maliki olan dava dışı...

Sanayi ve Ticaret A.Ş’nin iflas etmesiyle, iflas eden şirketin malvarlığı üzerindeki tasarruf yetkisinin İflas İdaresi Müdürlüğü’ne geçtiği, bu itibarla iflas idaresinin, dava dışı First Tekstilin yaptığı kira sözleşmesini devam ettirme ve bundan doğan kira alacaklarını tahsil etme yetkisinin olduğunu, asıl kiralayan olan ve kira bedellerini tahsile yetkili iflas idaresine, alt kiracı davalı şirketin yaptığı ödemenin, davacı ... de bağlayacağı gerekçesi ile davacı tarafından 2011 yılı Ekim ayı kirasının davalıdan talep edilemeyeceğinden bahisle bu talep yönünden davanın reddine karar verilmiş ise de;

iflas idaresi tarafından 17/01/2011 tarihli kira sözleşmesi ile buranın davacı şirkete kiralandığı, akabinde davacı şirket ile davalı arasında ise 17/03/2011 tarihli kira sözleşmesi yapıldığı, bu sözleşmeden kaynaklanan kira alacaklarını tahsil etme yetkisinin davacı şirkette olduğu,asıl kiraya veren olan iflas idaresinin sözleşmeye taraf olmadığı gibi kira bedellerini tahsil etme yetkisininde olmadığı, davalı tarafça yanlış yere yapılan ödemenin borçluyu borçtan kurtarmayacağı anlaşılmış olmakla.

Bölge Adliye Mahkemesince; bu yön göz ardı edilerek, yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

Yine,davacı tarafça talep edilen 2011 yılı Kasım ve Aralık ayı kira bedellerine ilişkin yapılan inceleme neticesinde ise; bahse konu aylara ilişkin kira bedellerinin davalı tarafından ödenmediği hususu taraflar arasında ihtilaf konusu olmayıp, 2011 yılı Kasım ve Aralık ayı kira bedellerinden,davalı tarafın elektrik için yaptığı harcamaların mahsup edilip edilmeyeceği hususu uyuşmazlık konusudur. Kiracı-davalı ve dava dışı kiralayan... Tekstil San. ve Tic. Ltd.

Şti. arasında 18/11/2008 tarihli kira sözleşmesi ile 01/01/2009-31/12/2010 dönemini kapsayan dönem için mecurun davalı şirkete kiralandığı, kiracı-davalı ve kiralayan... Tekstil San. ve Tic. Ltd.

Şti. arasında 18/11/2008 tarihli kira sözleşmesine ek 22/01/2010 tarihli protokol düzenlendiği ve bu protokolün 18/11/2008 tarihli ana sözleşmenin ayrılmaz bir parçası niteliğinde olduğunun kabul edilerek, kiraya konu mecurun elektrik ihtiyacının, kiralanan veya kiralanacak jenaratör vasıtasıyla kiracı tarafından karşılanacağının, bu tedarikin vergiler de dahil tüm maliyetinin kira bedelinden mahsup edileceğinin ek protokolde karar altına alındığı.

12/04/2010 tarihli fevkalade alacaklılar toplantısında alınan karar uyarınca dava konusu mecurun İflas İdaresi tarafından 17/01/2011 başlangıç tarihli 5 yıl süreli kira sözleşmesi ile davacı şirkete kiralanması üzerine,

bu defa davacı şirket ile davalı şirket arasında 17/03/2011 tarihli bir protokol imzalandığı ve bu protokolde 18/11/2008 tarihli depo kira sözleşmesine atıfta bulunularak "......gayrimenkulün 18/11/2008 tarihli depo kira sözleşmesi aylık kira parası 30.000,00-TL +KDV olarak yenilenmiştir......" ibaresi kullanılmak suretiyle 18/11/2008 tarihli kira sözleşmesinin ve dolayısıyla 18/11/2008 tarihli kira sözleşmesinin ayrılmaz bir parçası niteliğinde olduğu kabul edilen 22/01/2010 tarihli ek protokolün de geçerliliğini koruduğu.

18/11/2008 tarihli kira sözleşmesinin yenilenmesine ilişkin 17/03/2011 tarihli protokolde 18/11/2008 tarihli kira sözleşmesi eki 22/01/2010 tarihli ek protokolün geçerli olmadığına ilişkin herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği; davalı kiracı ile dava dışı kiralayan... Tekstil San. ve Tic. Ltd.

Şti. arasında yapılan 22/01/2010 tarihli ek protokolün 2.maddesinin "...kiraya konu mecurun elektrik ihtiyacı, kiralanan veya kiralanacak jenaratör vasıtasıyla veyahutta başka bir şekilde kiracı tarafından karşılanacak olup bu tedarikin vergiler de dahil tüm maliyeti kira bedelinden mahsup edilecektir..." şeklindeki hükmünün taraflar açısından bağlayıcılığının bulunduğu.

22/01/2010 tarihli ek protokolün 2.maddesinde yer alan bu düzenleme uyarınca, davalı tarafından mecurun elektrik ihtiyacı için kiralanan jenaratör gideri olarak 38.624,13-TL sarfolunduğu, bu meblağın 2011 yılı Kasım ve Aralık ayları kiralarından mahsubunun gerektiği anlaşılmaktadır.Bölge Adliye Mahkemesince; bu yön göz ardı edilerek, yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması da doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.