Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2018/7552 K.2018/13023

Taraflar arasındaki ...... davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı; davalı ile ...... olduklarını, 1980 yılında.........a başladıklarını, önce.........ın temel ve ...... katını meydana getirtiklerini, tüm parasal giderlerin tamamına yakınını kendisinin karşıladığını, daha sonra.........ın 1. Katındaki ......nin tamamının kendisi tarafından yapıldığını, ikinci kattaki ......nin ise davalı tarafından yapıldığını, yıllar sonra davalının kendisine ait 1. ......de oturan annesi aleyhine tahliye davası açtığını belirterek; taşınmaz üzerindeki ...... katı ve 1. Kat 1. Nolu ......nin kendisine ait olduğundan aidiyetinin tespiti ile dava konusu ...... ve ......nin dava tarihi itibariyle hesaplanacak değerinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı; dava konusu taşınmazın mülkiyetinin kendisine ait olduğunu, taşınmaz üzerindeki binanın ...... ...... Şahin ile birlikte yaptırdıklarını, davalı ve ailesinin ilgisinin olmadığını, zamanaşımı süresinin geçtiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece; muhdesat aidiyetinin tespiti talebinin reddine, dinlenen tanık beyanlarına göre dava konusu yapılan binanın ...... katının davalı ve davacı tarafından ortaklaşa yaptırıldığı, 1. Katın ise sadece davacı tarafından yaptırıldığı, gerekçesiyle davanın tazminat talebi yönünden kabulü ile 49.028,56-TL'nin 5.000,00-TL'sine dava tarihinden itibaren, geri kalan kısmına ise eksik harcın yatırıldığı 26/02/2016 tarihinden itibaren uygulanacak yasal faiz ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-) Dava; taşınmaza yapılan masrafların tahsili istemine ilişkidir.

Sebepsiz ......ye dayalı olarak iade isteminde bulunulabilmesi için bir tarafın malvarlığının diğer tarafın malvarlığı aleyhine çoğalması gerekir. Buna göre sebepsiz ...... kapsamında bir taraf zenginleşirken diğerinin ......leşmesi, ...... ve ......leşme arasında uygun nedensellik bağının bulunması ve ......nin hukuken geçerli bir nedene dayalı olmaması gerekir. ........., başkasının malvarlığından veya emeğinden haklı bir sebep olmaksızın elde ettiği ......yi geri vermek zorundadır. (TBK m.77/1)

Açıklanan nedenlerle, öncelikle iade borcunun kapsamı belirlenmeli, ......leşme ve ...... zamanı tespit edilmelidir.

Davacının, taşınmaza yaptığını iddia ettiği giderleri sebepsiz iktisap hükümleri uyarınca davalılardan isteyebilmesi için yaptığı giderlerin mal varlığından çıkmış ve davalı tarafın mal varlığına geçmiş olması gerekir.

Dosyanın incelenmesinde; dava tarihi itibariyle dava konusu 1. kattaki ......yi davacının annesinin kullandığı, davalı tarafından açılan tahliye davasında görevsizlik kararı verilmesinin ardından davaya devam edilmediği, yargılama sırasında dinlenen davacı tanığı anne ...... Özdemir’in beyanında da; ......de kendisi ve ...... davacının ailesi birlikte oturmaya başladıklarını, daha sonra ben tek başıma oturmaya devam ettiğini beyan ettiği, bu şekilde dava konusu ...... yönünden taşınmazın davacının annesi marifetiyle kullanılmaya devam edildiği, davacının kullanımından çıkmadığı anlaşılmaktadır.

O halde,mahkemece; davaya konu 1. kattaki ...... yönünden, halen davacının kullanımında bulunduğu ve bu şartlar altında davacı aleyhine davalının sebepsiz ......diği nazara alınarak, davacının dava açmakta hukuki yararının bulunmadığından davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı görülmüş, bu husus hükmün bozulmasını gerektirmiştir.

2-) Dava konusu ...... yönünden temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına göre davacının taşınmazlardaki zilyetliği dava tarihi itibariyle devam ediyor ise zamanaşımı işlemeye başlamaz. Zamanaşımının başlayacağı tarih davacının elinden taşınmazın çıktığı tarihtir.

Açıklandığı üzere; 22.2.1991 gün ve 1990/1-1991/1 sayılı Yargıtay İBK. da da vurgulandığı gibi; iade borcunun kapsamını belirlemede öncelikle ......leşme ve ...... zamanının tespit edilmesi gerekir. Malvarlığı henüz .........e verilmeden, davalının sebepsiz iktisabından ve bunun doğal sonucu olarak geri almaya ilişkin dava hakkından bahsedilemez. Dava hakkının doğmadığı hallerde ise, BK.nun 66. maddesinde öngörülen zamanaşımının uygulanması düşünülemez.

Bu bağlamda sebepsiz ...... olgusunun ve zamanaşımı def’i yönünden de iade borcunun muaccel olduğu anın (BK....126) dolayısıyla sebepsiz ...... anının tespiti önemli olup, dava konusu ......ın kimin kullanımında olduğu, öncelikle saptanmalıdır.

Dosya içeriğinden davalının süresi içinde zamanaşımı def’inde bulunduğu, mahkemece, davacının geri alma hakkının tahliye davasının açıldığı tarih itibariyle doğduğu gerekçesiyle zamanaşımı def’inin reddine karar verildiği, ancak tahliye davasının sadece dava konusu ......ye ilişkin olduğu, dava konusu ......ın kimin zilyetliğinde olduğunun belirlenmediği görülmektedir.

O halde, mahkemece; dava konusu ......ın kim tarafından kullanıldığının araştırılması, davacının zilyetliğinin devam etmesi halinde hukuki yarar yokluğundan davanın reddedilmesi, davacının zilyetliğinin önceki tarihlerde son bulduğunun anlaşılması durumunda ise zamanaşımının bu tarih itibariyle değerlendirilmesinin ardından oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir. 3-) Bozma nedenine göre; davalının sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.