Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2019/2266 K.2019/7713

Taraflar arasındaki alacak davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı; taraflar arasında imzalanan 01/09/2013 başlangıç tarihli 4 yıl süreli kira sözleşmesi ile davalılara ait garaj niteliğindeki taşınmazın " boş işyeri olarak" kiralandığını, kira akdi ile 4.000 TL depozito bedeli ve 4.000 TL'sı kira bedelinin peşin olarak davalılardan ...'ye verildiğini, davalıların akit imzalanırken kiralanan mecurun daha öncede işyeri olarak kirada olduğunu, ruhsat alınması ve benzeri şeylerin daha önce işyeri olarak kullanıldığı için problem olmayacağını söylediklerini, mecurda fitness, spor salonu işletmesi açabilmek için girişimlere başlandığını, davalının, ...

Spor Salonu Tekstil İnş.Dış.Tic.San.Ltd.Şti. isimli şirket kurduğunu, metruk olan yeri spor salonu olarak kullanılacak hale getirdiğini, İstanbul 16. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2013/138 Değişik İş sayılı dosyasında yapılan tespite göre davacı tarafından 90.634,54 TL'sı tutarında tadilat masrafı yapıldığını, doğalgaz abonelik işlemleri için başvuru yaptığı ve 6.300 TL abonman ücretini taksitler halinde yatırdığını, belediyenin taşınmaza ruhsat vermediğini belirterek;

delil tespiti sonucu belirlenen 90.634,54 TL'sı tadilat masrafı, doğalgaz abonelik işlemleri için yatırılan 6.300 TL'sı, 4.000 TL'sı depozito ve 4.000 TL'sı peşin kira bedelinin avans faizi ile birlikte yine ... Belediyesine ruhsat, harç ve vergiler için yatırılan 1.996,19 TL'sı, tespit dosyası giderleri olarak 1.122,10 TL'sı, manevi tazminat olarak 5.000 TL'sının yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini istemiştir.

Davalılar, davacının mecurun hem hukuki hem de fiili durumunu görerek kiraladığını, tapu suretinin davacıya verildiğini, kiralananın garaj olduğunu davacının bildiğini, davacının basiretli tacir gibi hareket etmesi gerektiğini, kira akdinin imzası sırasında mecurun fitness ve spor salonu olarak işletilmek üzere kiralandığına dair beyanda bulunmadığını, davacının izin almadan yaptığı masrafların sorumluluğunun davacıya ait olduğunu savunarak; davanın reddini istemişlerdir.

Mahkemece; davalı kiraya verenler ..., ... ve ... yönünden davanın kısmen kabulü ile 4.000 TL depozito bedelinin iadesine, sözleşmeyi kiraya verenler adına vekaleten imzalayan ... yönünden sözleşmeye taraf olmadığından davanın reddine karar verilmiş; hüküm, taraflar vekillerince temyiz edilmiştir.

Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 2015/9658 Esas, 2016/6414 Karar sayılı ilamı ile; kiracının sözleşmeyi haksız feshi sebebiyle davanın tümden reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesi ile hükmün bozulmasına karar verilmiş, davalı vekili bozma ilamına karşı karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

Yargıtay 3.Hukuk Dairesinin, 2017/13047 Esas, 2017/12327 Karar sayılı ilamı ile; "davacının taşınmazı fiilen tahliye edip etmediği, anahtar tesliminin gerçekleşip gerçekleşmediği üzerinde durularak anahtar teslimi gerçekleşleşmemişse davanın tümden reddine karar verilmesi;

anahtar teslimi gerçekleşmişse, tapu kaydında garaj olarak kayıtlı olan dava konusu taşınmazın davalı kiraya verenler tarafından “boş işyeri” olarak kullanılmak üzere kiraya verildiği gözetilerek davacının kiralananda yapmış olduğu faydalı ve zorunlu masrafların işyeri olarak kullanımına uygun olanların tek tek tespit edilerek imal tarihi itibariyle belirlenecek değerinden yıpranma payı düşülmek suretiyle elde edilecek değerin davacıya ödenmesine karar verilmesi gerekirken, talebin reddine karar verilmesi doğru görülmediği;

bununla birlikte, davacı kiracının 4.000 TL depozito bedeli ödediği hususunda uyuşmazlık bulunmadığını, davalı kiralayanların davacı tarafından kiralanana zarar verildiğine ilişkin savunmaları bulunmadığı gözetilerek, mahkemece, verilen depozito bedelinin iadesine ilişkin hükümde bir isabetsizlik bulunmadığı, bu defaki incelemede anlaşıldığı belirtilerek" hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece; bozma ilamına uyulmak suretiyle yapılan yargılama neticesinde, davanın tüm talepler yönünden reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davacı vekilinin sair temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Mahkemece bozma kararına uyulmuştur. Kural olarak bozma kararına uyulmakla orada belirtilen biçimde işlem yapılması yolunda lehine bozma yapılan taraf yararına kazanılmış hak, aynı doğrultuda işlem yapılması yolunda yerel mahkeme için zorunluluk doğar.

Belirtilmelidir ki; bir mahkemenin Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına uyması sonunda, kendisi için o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak, yine o kararda belirtilen hukuki esaslar gereğince hüküm verme yükümlülüğü doğar. “Usuli kazanılmış hak” olarak tanımlanan bu olgu mahkemeye, hükmüne uyduğu Yargıtay bozma kararında belirtilen çerçevede işlem yapma ve hüküm kurma zorunluluğu getirmektedir (09.05.1960 gün ve 21/9 sayılı Y.İ.B.K.).

Bu ilke kamu düzeni ile ilgili olup, Yargıtay'ca kendiliğinden dikkate alınması gerekir.

Her ne kadar, mahkemece; bozmaya uyma kararı verilmiş ise de, bozma ilamına uygun karar verilmemiştir.

Somut olayda; dairemiz bozma ilamı ile açıkça; davacı kiracının 4.000 TL depozito bedeli ödediği hususunda uyuşmazlık bulunmadığını, davalı kiralayanların davacı tarafından kiralanana zarar verildiğine ilişkin savunmaları bulunmadığı gözetilerek mahkemece verilen depozito bedelinin iadesine ilişkin hükümde bir isabetsizlik bulunmadığı bu defaki incelemede anlaşılmış olduğu belirtilerek hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Hal böyle olunca, mahkemece; dairemizin bozma ilamı doğrultusunda, 4000 TL depozito bedelinin davalıdan tahsili şeklinde bir hüküm kurulması gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.