Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2019/27 K.2019/962

Taraflar arasındaki kiracılık sıfatının tespiti davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalılar ... ve ... tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı, davalılara ait taşınmazı 25/01/2013 tarihinden itibaren 400,00 TL bedel ile kiraladığını, yazılı sözleşme düzenlenmediğini, ruhsat işlemleri nedeniyle yazılı kira sözleşmesi yapılması talebinin davalı ... tarafından kabul edilmediğini ve sözleşmeyi inkar etmeye başladığını, belirterek kiralanan taşınmazın aylık 400,00 TL bedelle kira sözleşmesinin ve kirasının tespitine karar verilmesini talep etmiş, yargılamada ise 25/1/2013 tarihinden tahliye tarihi 7/5/2013 tarihi arasında kira sözleşmesinin tespitini talep ettiğini beyan etmiştir.

Davalılar davanın reddine istemiştir.

Mahkemece, davanın kabulü ile davacının Hacı Osman Mah. Bağdat Cad. 98/A ... adresinde bulunan taşınmazda aylık 400,00 TL bedelle 25/01/2013-07/05/2013 tarihleri arasında kiracı olarak kaldığının tespitine karar verilmiş, hüküm davalılar ... ve ... tarafından temyiz edilmiştir.

Tespit davaları bir hukuki ilişkinin var olup olmadığının belirlenmesine yönelik olarak açılan davalar olup görülmekte olan veya açılacak bir davada iddia veya savunma olarak ileri sürülebilecek konular için bağımsız bir tespit davası açmakta hukuki yarar yoktur.

Eda davası sonunda verilen hüküm ile, aynı zamanda dava konusu hukuki ilişkinin var olup olmadığı da tespit edilir ve ondan sonra bu tespite dayalı olarak eda hükmü kurulur, Yargıtay’ın kararlı uygulamasına göre de, eda davası açmak mümkün ise, tespit davası açılamaz.

Anılan kuralın geçerli olabilmesi için, eda davası sonunda verilecek hükmün tespite ilişkin bölümü ile tespit davası sonunda alınacak tespit hükmü arasında, meydana getirdikleri kesin hükmün etkisi bakımından hiç bir fark bulunmaması gerekir. Diğer bir söyleyişle tespit davası ile istenen hukuki korunma, eda davası ile tamamen elde edilebilecekse, o zaman, davacının ayrı bir tespit davası açmakta hukuki yararı yoktur.

Somut olayda, davacı, davalılar ile aralarında sözlü kira ilişkisi kurulduğunun tespitini talep etmekte olup davacının dava açmasında güncel bir hukuki yararının bulunmadığı anlaşılmaktadır. Yargılama sırasında da dava konusu taşınmazın tahliye edildiği iddia edilmiştir. Davacının iddia ettiği kira sözleşmesine dayalı taleplerini varsa açacağı eda davasında ileri sürmesi gerektiğinden, tespit davası açmakta hukuki yararı bulunmamaktadır. Mahkemece istemin bu nedenlerle reddine karar vermek gerekirken yazılı şekilde işin esasına girilerek yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

...A./P.M.