Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2019/3131 K.2020/567

Taraflar arasındaki istirdat davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde taraflarca temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı; tarımsal sulama abonesi olduğunu, yurt dışında bulunduğunu, dönüş yaptığı tarihte yüksek oranda faturayla karşılaştığını, başvurusu üzerine sayacın alındığını, düzenli ödeme yapmasına rağmen 4-5 kat fazla hesaplama yapıldığını, ayrıca kaçak elektrik nedeniyle açılan davadan beraat ettiğini belirterek; hatalı faturalar nedeniyle fazlaya ilişkin hakların saklı kalması kaydıyla şimdilik 5.000,00 TL’nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; davaya konu dönemde davacının yurtdışında olmasının enerjinin tüketilmediği anlamına gelmeyeceğini, kaldı ki davacı taraf belirtilen dönem aralığında yurtdışında olduğunu dahi kanıtlayamadığını, davacının tüketilen enerjinin bedelinden sorumlu olduğunu, davacı tarafa ait elektrik kablolarının çalınmasının davayla ilgili bir husus olmadığı gibi bu durumun tüketime ve tüketimden kaynaklanan sorumluluğa da hiçbir etkisinin bulunmadığını, davacıya tahakkuk ettirilen faturalarda herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığını, ceza mahkemesi tarafından verilen kararın hukuk mahkemesinin vereceği karar üzerinde etkili olmadığını savunrak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece; davanın Tüketici Mahkemesi’nin görev ve yetkisi kapsamında kaldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş;hüküm davalı tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizin 2016/18187 esas 2016/13524 karar sayılı 28/11/2016 tarihli ilamıyla; “ ...Bu nedenle mahkemece, yukarıda belirtilen yasa hükümleri ve açıklamalar uyarınca davada genel mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemesi’nin görevli olduğu gözetilerek inceleme ve değerlendirme yapılması gerekirken,eksik inceleme ve değerlendirme ile davada Tüketici Mahkemelerinin görevli olduğundan bahisle görevsizlik kararı verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.” gerekçesiyle bozulmuştur.

Söz konusu bozma ilamına uyulmasının ardından mahkemece; davacının sanık olarak elektrik hırsızlığından yargılandığı davada beraat ettiği, bu dosya kapsamından elektrik mühendisi bilirkişi raporunun tanzim edildiği, dosyada davacı tarafın istem konusu yaptığı dönemlere ilişkin tahakkuk ettirilen faturaların değerlendirilmesi için başka bir elektrik mühendisi bilirkişiden rapor alındığı,

bu rapora göre de, esasen davacının beraat ettiği döneme denk gelen ve bu dönem itibariyle normal tahakkuk esaslarının uygulanması gereken 12.07.2010, 15.09.2010, 11.11.2010, 29.12.2010 dönemi ile yine davacı aleyhine tahakkuk edilen ceza miktarı davacının kısmi davasının çok üzerinde olduğundan talep sonucu da gözetilerek davanın kabulü ile.

5.000,00-TL alacağın dava açılış tarihi 05.06.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, hüküm süresi içerisinde taraflarca temyiz edilmiştir.

1-) Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere, özellikle kararın bozmaya uygun olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacının temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2- ) Dava; tarımsal sulama abonesi davacının ödediği faturaların yüksek hesaplandığı ve ceza davasında beraat etmesi nedeniyle bedel ödenemeyeceği iddiasına dayalı istirdat istemine ilişkindir.

Davanın, elektrik tüketimine ilişkin faturalardan kaynaklandığına ve faturaların yüksek olduğu iddia edildiğine göre; öncelikle dava konusu faturaların vasıflarının(otomatik dönem, endeks esaslı, endeks esaslı olmayan, kaçak tahakkuku, ek tahakkuk vs) tespit edilmesi, yapılan tespite göre tahakkuk yapılması gereken dönemde yürürlükte olan mevzuata göre faturaların denetlenmesi gerekmektedir.

Faturanın kaçak elektrikten dolayı düzenlenmesi halinde, ceza mahkemesinin “delil yetersizliğine dayanan beraat kararının, kusurun takdiri ve zararın miktarını tayini hususundaki kararın” hukuk hakimini bağlamayacağı ancak beraat kararı bir maddi olguyu tespit ediyorsa ve suçun sanık tarafından işlenmediğinin kesin olarak tespiti olgusuna dayanıyorsa, bu kararın hukuk hakimini de bağlayacağı unutulmamalıdır.

Davacı tarafından, 12/07/2010 tarihli 1.097,87 TL, 15/09/2010 tarihli 1104,6 /L, 11/11/2011 tarihli 951,10 TL, 11/01/2011 tarihli 744,23 TL, 14/06/2011 tarihli 3.036,66 TL, 11/07/2011 tarihli 701,75 TL ve ceza ödemesi olarak belirtilen 1.554,00 TL yönünden talepte bulunulduğu görülmektedir.

Selçuk Asliye Ceza Mahkemesinin 2012/387 esas 2012/479 karar sayılı ilamıyla davacının 22/07/2011 tarihli kaçak elektrik kullanımı nedeniyle sanık tarafından suçun işlendiği sabit olmadığından beraat kararı verildiği, temyiz incelemesi neticesinde kurum zararının karşılanması nedeniyle hükmün ceza verilmesine yer olmadığına şeklinde düzeltildiği, bu dosyada alınan bilirkişi raporunda tutanak öncesi ve sonrası tüketimler dikkate alınarak değerlendirme yapıldığı anlaşılmaktadır.

Yargılama sırasına alınan bilirkişi raporunda; ceza dosyasındaki bilirkişi raporunda belirlenen sayaç değişiminden keşif gününe kadar ortalama günlük tüketim esas alınarak fatura bedellerinin tespit edildiği, davacının beraat etmesi ve hatalı ölçüm nedeniyle faturaların hesaplanmadığı, itiraz üzerine alınan ek raporda ise; faturaların aktif tüketime ilişkin olduğu, fatura bilgileri yer almadığından reaktif tüketimin belirlenemediği, hesaplamalarda reaktif tüketimin eklenmediği belirtilmektedir.

O halde mahkemece; öncelikle dava konusu faturaların vasıflarının belirlenmesi, tespit edilen vasfa göre tahakkuk yapılması gereken tarihte yürürlükte olan Elektrik Piyasası mevzuatına göre değerlendirme yapılması, bu kapsamda davacının reaktif tüketim bedelinden sorumluluğunun belirlenmesi, davacının ceza mahkemesindeki yargılaması neticesinde aldığı ceza verilmesine yer olmadığına dair kararın ve bilirkişi raporunun bağlayıcılığı olmadığından dikkate alınmaması gerekirken, ceza dosyasındaki bilirkişi tespitinin esas alınması, faturaların ayrı ayrı tespit edilmeden eksik inceleme ve araştırma sonucu karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.