Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2019/3456 K.2019/10422

Taraflar arasındaki alacak davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı, 1985 yılından beridir büyükbaş hayvan yetiştiriciliği yaptığını, davalı ... şirketinin ... numaralı elektrik abonesi olduğunu, ... mevkiindeki arazisinde bulunan elektrik trafosunun yıldırım düşmesi sonucunda yandığını, acilen sulama yapılması gerektiğinden aynı gün trafonun tamir ettirilerek elektrik kullanıldığını, sonrasında sayaçların kontrol ve yapımı için davalı şirkete başvurduklarını, davalı şirket görevlilerince trafo üzerinde yapılan kontrollerde elektrik sayacının yandığı tespit edilmişse de kullanılan elektrik miktarının belli olmaması nedeniyle dava konusu 24.618,60 TL lik faturanın tahakkuk ettirildiğini,

fatura bedelinin ödendiğini, ancak kullanımının 72 saatle sınırlı olduğunu, geçmiş dönem tüketimlerine nazaran fazla tahakkuk yapıldığını belirterek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 20.000 TL' nin ödeme tarihi olan 08/08/2011 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan istirdatına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı, 30/06/2011 tarihinde yapılan incelemede davacı abonenin sayacında görüntü tespit edilemediğinden davacı abonenin 30.04.2011- 30.06.2011 tarihleri arasında kullandığı elektrik enerjisi miktarının Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği' nin 19. maddesi gereğince geçmiş dönem tüketimleri kıyas alınarak dava konusu faturanın tahakkuk ettirildiğini savunarak; davanın reddini istemiştir.

Mahkemece; bilirkişi raporunda davacıya tahakkuk ettirilmesi gereken borcun 7.089,20 TL olarak hesaplandığı gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile, 17.402,14 TL nin 08/08/2011 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş; hüküm, davalı vekili tarafından süresi içerisinde temyiz edilmiştir.

Anılan karar Dairemizin 2015/11648 Esas - 2016/8749 Karar sayılı ve 01/06/2016 tarihli kararı ile; "...Somut olayda; davalı şirket görevlileri tarafından 30.06.2011 tarihli sayaç değiştirme tutanağıyla, sökülen ... seri numaralı sayacın görüntüsünün olmadığı tespit edilmiştir.

Mahkemece, hükme esas alınan bilirkişi raporunda ise; davalı ... tarafından 27.05.2011 tarihinde son endeks okumasının yapılması nedeniyle bu tarihten sayacın değiştirildiği 30.06.2011 tarihi arası 34 gün için, davacı abonenin aynı döneme ilişkin 2010 yılı tüketim değerleri kıyas alınarak usulsüz elektrik tüketim bedelinin 7.089,20TL olduğununun bildirildiği; ancak raporda TRT payı, enerji fonu, Belediye Tüketim Vergisi ve bu bedeller üzerinden hesaplanacak KDV'nin hesaplamaya dahil edilip edilmediği raporda gösterilmemiştir.

Davalı vekilinin, bilirkişi raporunda, hesaplamanın fon ve vergiler dahil edilmeden çıplak enerji bedeli üzerinden yapıldığına dair itirazları, mahkemece değerlendirilmemiştir..." gerekçesi ile bozulmuş, mahkemece bozma kararına uyulmuştur .

Dosyaya sunulan ve elektrik mühendisi bilirkişi tarafından hazırlanan bilirkişi raporuna taraflar itiraz etmiş, itirazlar üzerine iki elektrik mühendisi ve bir mali müşavirden oluşan bilirkişi kurulundan rapor alınmış, raporda farklı sonuca ulaşılmış, taraflar bu rapora da itiraz etmiştir.Mahkemece, son bilirkişi raporu hükme dayanak alınmıştır .

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne, 14.461.63.-TL 08/08/2011 tarihinden avans faizi ile tahsiline karar verilmiş ,hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir .

6100 sayılı HMK' nın 266. ve devamı maddeleri uyarınca çözümü özel ve teknik bilgiyi gerektiren hallerde hâkim bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir. Bilirkişi raporunu hazırlarken raporun dayanağı olan somut ve özel nedenleri bilimsel verilere uygun olarak göstermek zorundadır. HMK' nın 278-279. maddelerine göre; bilirkişi raporu, Yargıtay denetimine elverişli olacak şekilde bilgi ve belgelere dayanan gerekçe ihtiva etmelidir. Ancak, bu şekilde hazırlanmış raporun denetimi mümkün olup, hükme dayanak yapılabileceğinin gözden uzak tutulmaması gerekir.

HMK’nın 281. maddesinde tarafların, bilirkişi raporunda eksik gördükleri hususların, bilirkişiye tamamlattırılmasını, belirsizlik gösteren hususlar hakkında ise bilirkişinin açıklama yapmasının sağlanmasını veya yeni bilirkişi atanmasını mahkemeden talep edebilecekleri, mahkeme bilirkişi raporundaki eksiklik yahut belirsizliğin tamamlanması veya açıklığa kavuşturulmasını sağlamak için bilirkişiden ek rapor alabileceği ayrıca gerçeğin ortaya çıkması için gerekli görürse, yeni görevlendireceği bilirkişi aracılığıyla, tekrar inceleme de yaptırabileceği açıklanmıştır.

Bilirkişiler, raporlarını hazırlarken raporun dayanağı olan somut ve özel nedenleri bilimsel verilere uygun olarak göstermek zorundadır. Bilirkişi raporu aynı zamanda Yargıtay denetimine de elverişli olacak şekilde bilgi ve belgeye dayanan gerekçe ihtiva etmelidir. Ancak, bu şekilde hazırlanmış raporun denetimi mümkün olup, hüküm kurmaya dayanak yapılabilir.

Bilirkişi raporu kural olarak hâkimi bağlamaz. Hâkim, raporu serbestçe takdir eder. Hâkim, raporu yeterli görmezse, bilirkişiden ek rapor isteyebileceği gibi gerçeğin ortaya çıkması için önceki bilirkişi veya yeniden seçeceği bilirkişi vasıtasıyla yeniden inceleme de yaptırabilir. Bilirkişi raporları arasındaki çelişki varsa hâkim çelişkiyi gidermeden karar veremez.

Somut olayda, hükme esas alınan bilirkişi raporuna ve önceki rapora taraf vekillerince gerekçeleri de gösterilmek suretiyle itiraz edilmiş ve yeniden bilirkişi raporu alınması istenmiş ancak mahkemece söz konusu itirazlar karşılanmadan çelişkili raporlardan sonuncusu doğrultusunda karar verilmiştir.

Mahkemece, önceki bilirkişiler dışında oluşturulacak konusunda uzman üç kişilik bilirkişi kurulundan, tahakkuk tarihi itibariyle yürürlükte olan Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği hükümleri esas alınarak talep edilebilecek elektrik bedelinin tarafların itirazlarını da karşılayacak şekilde, taraf ve Yargıtay denetimine elverişli şekilde hesaplattırılması ve sonucu dairesinde karar verilmesi gerekirken tarafların raporlara itirazları karşılanmadan yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bu husus bozmayı gerektirmiştir.