Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2019/3618 K.2020/332

Davacı ... ile davalı ... aralarındaki menfi tespit davasına dair Karapınar Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 04/12/2018 tarihli ve 2018/757 E - 2018/673 K. sayılı hükmün onanması hakkında dairece verilen 30/04/2019 tarihli ve 2019/1346 E. - 2019/3910 K. sayılı ilama karşı davalı vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiştir. Düzeltme isteğinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı, tarımsal sulama abonesi olduğunu, davalıya 21.488,00 TL fatura bedeli ödediğini, ödediği bu miktarın 11.000,00 TL'sinin haksız yere tahsil edildiğini ileri sürerek, davalı şirkete borçlu olmadığının tespiti ile fazla ödenen 11.000,00 TL'nin tarafına iadesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı, davacının toplam 18.194,20 TL elektrik kullanım bedelinden ve 09.09.2011 tarihli Kaçak Elektrik Tespit Tutanağına istinaden tahakkuk ettirilen 21.488,00 TL'den sorumlu olduğunu belirterek, davanın reddi ile davalı lehine % 20 kötüniyet tazminatına hükmedilmesi gerektiğini belirtmiştir.

Mahkemece, davanın kısmen kabul kısmen reddi ile, davacının davalı kuruma borçlu olmadığının tespitine, davacının fazla ödemenin iadesine yönelik talebinin reddine karar verilmiş, hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine.

Dairemizin 18.06.2014 tarih ve 2014/3773 -9818 E.-K. sayılı ilamı ile “...hükme esas alınan 05.07.2013 tarihli bilirkişi raporunda; davacının tahakkuk eden 21.488,00 TL'yi, 22.09.2011 son ödeme tarihinde ödediği, taraflar arasında alacak-verecek ilişkisinin kalmadığının belirtildiği, raporda kaçak elektrik bedelinin hesaplanmadığı, davacının talebi de dikkate alındığında davalıya fazla ödeme yapılıp yapılmadığının değerlendirilmediği anlaşılmakta olup, mahkemece öncelikle dosyanın önceki bilirkişi dışında oluşturulacak üç kişilik uzman bilirkişi kuruluna verilmesi,

davalı kurumun davacı taraftan isteyebileceği kaçak elektrik bedelinin tutanak tarihi gözetilerek Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından yayımlanan 29.12.2005 günlü 622 sayılı kararı ve Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği hükümlerine göre hesaplanması konusunda denetime elverişli rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi...” gereğine değinilerek bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda; alınan bilirkişi raporu doğrultusunda davacının davalı kuruma ... nolu 21.488,00 TL bedelli faturaya dayalı olarak borçlu olmadığının tespiti ile davacı tarafından davalı kuruma ... nolu 21.488,00 TL bedelli fatura sebebiyle fazla ödenen 325,62 TL kaçak elektrik bedeli olduğunun tespit edildiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile kısmen reddine, davacının davalı kuruma ... nolu 21.488,00 TL bedelli faturaya dayalı olarak borçlu olmadığının tespitine,

davacı tarafından davalı kuruma ... nolu 21.488,00 TL bedelli fatura sebebiyle fazla ödenen 325,62 TL kaçak elektrik bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı kurumdan alınarak davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Anılan karar Dairemizin 2017/15611 Esas - 2018 / 4743 Karar sayılı ve 07/05/2018 tarihli kararı ile ; "...O halde mahkemece, davacının kaçak elektrik tüketimi nedeniyle davalının tahakkuk ettirdiği 21.488,00 TL’lik kaçak elektrik bedelini dava açmadan önce ödediği ve bilirkişi raporunda belirtilen 21.488,00 TL’lik faturanın 21.162,38 TL’lik kısmı yönünden davalı kuruma borçlu olduğunun anlaşılmasına göre, bakiye 325,62 TL yönünden davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz olup, bozmayı gerektirmiştir...

....Mahkemece, istirdat istemine ilişkin önceki tarihli hükmün bozma kararı kapsamı dışında kalarak kesinleşmiş olduğu hususu dikkate alınarak istirdat istemi yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken, bu husus gözden kaçırılarak yukarıda açıklandığı şekilde taraflar yararına oluşan usuli müktesep hak ihlal edilmek suretiyle bozma kararı dışında kalan istem hakkında yeniden bir hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir..." gerekçesi ile bozulmuş , mahkemece bozma kararına uyulmuştur.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne, davacının davalı kuruma ... nolu 21.488,00 TL bedelli faturaya dayalı olarak borçlu olmadığının tespitine, davacı tarafın; istirdat istemine ilişkin talebinin reddine karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir. Anılan karar Dairemizin 2019/1346 Esas - 2019 / 3910 Karar sayılı ve 30/04/2019 tarihli kararı ile onanmış, onama ilamına karşı davalı vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

Mahkemece uyulmasına karar verilen anılan Yargıtay Kararında "325,62 TL yönünden davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz" ifadesine yer verildiği halde, bozma kararına uyan mahkeme davacının davalıya 21.488,00 TL borçlu olmadığının tespitine karar vermiştir.

Belirtilmelidir ki; bir mahkemenin Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına uyması sonunda, kendisi için o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak, yine o kararda belirtilen hukuki esaslar gereğince hüküm verme yükümlülüğü doğar. “Usuli kazanılmış hak” olarak tanımlanan bu olgu mahkemeye, hükmüne uyduğu Yargıtay bozma kararında belirtilen çerçevede işlem yapma ve hüküm kurma zorunluluğu getirmektedir. (09.05.1960 gün ve 21/9 sayılı Y.İ.B.K.).

Mahkemece, bozma kararına uyulduğuna göre davacının davalıya 325.62.- TL borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi gerekirken davalı aleyhine olacak şekilde ve usuli kazanılmış hak kuralı gözardı edilerek, davacının davalıya 21.488,00 TL borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

Açıklanan nedenlerle, mahkeme kararının bu gerekçeler ile bozulması gerekirken, yanılgılı olarak onandığı Dairemizce bu defa yapılan inceleme sonucu anlaşıldığından; Dairemizin 2019/1346 Esas - 2019 / 3910 Karar sayılı ve 30/04/2019 tarihli onama ilamı kaldırılarak mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.