Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2019/4371 K.2019/7191

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacılar tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacılar, muris ...'in mirasçıları olduklarını, davalının muris ile yaptığı 15/01/2012 tarihli sözleşme gereğince dava konusu taşınmazda kiracı olduğunu, davalının murisin vefatına kadar kira ödemelerini yapmadığını, vefatından sonra da mirasçılara herhangi bir ödeme yapmadığını, taşınmazı tahliye de etmediğini, biriken 18.000,00 TL kira bedelinin 2/3 oranında hisselerine düşen miktar için takip başlattıklarını, davalının ise hukuka aykırı olarak yaptığı itiraz ile takibin durduğunu bu nedenle davalının icra takibine itirazının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı, davacılara hiçbir borcunun bulunmadığını, davacıların taşınmazda diğer mirasçılarla birlikte malik olduklarını, birlikte hareket etmelerinin gerektiğini ayrıca kendisinin yapılan vasiyetname gereği taşınmazda 1/4 oranında malik olduğunu, kira bedellerinin ise murisin borcuna karşılık olduğunu belirterek gerek usul gerekse esastan davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece; iştirak halinde mülkiyet söz konusu olduğundan TMK702/2. madde kapsamında her türlü hukuki tasarruf bakımından elbirliği mülkiyetine konu olan bir malla ilgili elbirliği halindeki maliklerin tümü tarafından dava açılması zorunlu olmakla yasal koşulları oluşmayan davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacılar tarafından temyiz edilmiştir.

TMK’ nun 640/2.maddesine göre “mirasçılar terekeye elbirliği ile sahip olurlar ve sözleşme veya kanundan doğan temsil ya da yönetim yetkisi saklı kalmak üzere, terekeye ait bütün haklar üzerinde birlikte tasarruf ederler.”

İştirak halinde mülkiyet diğer bir deyişle elbirliği mülkiyetin esasında, iştirak halinde mülkiyeti meydana getiren kişilerin hepsinin bir arada hak sahibi olmaları yer alır. Bu mülkiyette malikler paydaş değil, ortaktır. Tüzel kişiliğe sahip olmayan bu ortaklıkta, hakkın süjesi ortaklık olmayıp bir bütün halinde elbirliğiyle hareket etmek zorunda olan ortaklardır (MK. md. 640/1). Ortaklar arasında zorunlu dava arkadaşlığı vardır.

Davada, iştirak halinde mülkiyet gereği miras yoluyla terekeye dahil olan taşınmaz ile ilgili kira alacağı talebi, ortaklardan birkaçı tarafından dava edilmiş olup, takip konusu alacağın bir kısmı muris zamanında işleyen kira alacağına ilişkin iken, kalan kısmı murisin vefatı sonrası kullanıma aittir.

Bu durumda tereke alacağı üzerinde mirasçıların elbirliği mülkiyeti söz konusu olup, mirasçıların bir kısmı tarafından dava açılması nedeniyle mirasçılar kendi açtıkları bu davayı yalnız başına yürütemeyeceğinden, davanın bütün mirasçılar ile birlikte yürütülmesi gerekir.

Bu nedenle Mahkemece, açılan iş bu davanın görülebilmesi için diğer mirasçıların davaya katılmalarının sağlanması veya TMK.640/3 maddesi gereğince terekeye temsilci tayin ettirmesi için davacılara uygun bir süre vermesi gerekir. Eğer diğer mirasçılar davaya katılmaz ve yazılı muvafakat da vermezler ise bu durumda davayı açan mirasçıların terekeye bir temsilci tayin ettirmesi gerekir (TMK.640/3).

Terekeye atanan temsilci, bir kısım mirasçının açtığı davaya icazet verirse davaya tereke temsilcisi tarafından devam edilir. Terekeye temsilci atanması ve tereke temsilcisinin davaya devam etmesi halinde de, ayrıca diğer mirasçıların davaya katılmalarına veya muvafakatlarının alınmasına gerek yoktur.

Davayı açan mirasçılar, kendisine verilen kesin süreye (HMK md. 94) rağmen diğer mirasçıların davaya katılmalarını veya muvafakat etmelerini sağlayamaz ve terekeye temsilci de tayin ettiremez veya terekeye atanan temsilci davaya icazet vermezse davanın reddine karar verilir.

Somut olayda, dava konusu taşınmazın muris ...tarafından davalıya kiralandığı hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Murisin 07.11.2012 tarihinde vefatı ile geriye mirasçısı olarak davacılar ... ve ... ile dava dışı ...’ın kaldığı, davanın ise mirasçılardan ... ve ... tarafından kendi paylarına düşen alacak talebiyle açıldığı anlaşılmaktadır.

Tereke alacağı üzerinde mirasçıların elbirliği mülkiyeti söz konusu olduğundan yukarıdaki açıklamalar ışığında diğer mirasçının davaya iştiraki ya da muvafakatı sağlanmak suretiyle ve ayrıca davacıların muris döneminden kalan kira alacağı dışında, mirasçılar arasında yapılan taksim anlaşması olduğu iddia edilmekle gerekirse bu konuda davacıların beyan ve delillerinin ibrazı sağlanarak araştırma ve inceleme yapılması gerekirken yanılgılı değerlendirme ile bu işlemler yapılmadan davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.