Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2019/5334 K.2020/403

Taraflar arasındaki istirdat davasının yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı; elektrik abonesi bulunduğu davalı şirketin Haziran 2015 tarihinden dava tarihine kadar düzenlediği faturalar ile kendisinden hukuka aykırı olarak kayıp-kaçak, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve dağıtım bedeli ile kayıp-kaçak bedeli üzerinden enerji fonu ve TRT payı ile tüm bedeller üzerinden KDV tahsil ettiğini, ayrıca Aksaray 1. Asliye Hukuk Mahkemesinde açmış oldukları 2015/514 Esas sayılı davada 05.12.2016 ila 27.05.2015 tarihleri arasında dönemde tahsil edilen dava konusu bedellerin istirdadına karar verildiğini,

iş bu dönemde davalı şirketin bu bedeller nedeniyle 81.034 TL KDV tahsil ettiğinin belirlendiğini ileri sürerek; fazlaya ilişkin hakkı saklı kalmak üzere, haziran 2015 ila dava tarihi arasında tahsil edilen bedeller nedeniyle 1.000 TL ile istirdadına karar verilen bedeller nedeniyle alınan 81.034 TL KDV olmak üzere toplam 82.034 TL'nin ticari avans faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş. 24.03.2016 tarihli dilekçesiyle talebini 159,614 TL'ye artırmıştır.

Davalı; istirdadı istenilen bedellerin ilgili mevzuat çerçevesinde abonelere yansıtıldığını ve uygulanmasının yasal bir zorunluluk olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece; davanın kabulüne dair verilen hüküm, tarafların temyizi üzerine Dairemizin 19/06/2018 tarihli ve 2016/15258 Esas-2018/6726 Karar sayılı ilamıyla; karar tarihinden sonra 6719 sayılı Kanunla 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nda yapılan değişikliklerin somut olaya etkisinin bulunup bulunmadığının değerlendirilmesi için bozulmuştur.

Bozma ilamına uyan mahkemece; aldırılan bilirkişi raporu ile yeni düzenlemelere göre, fazla alınan perakende satış bedelinin 53.658,24 TL ve sayaç okuma bedelinin 1.552,99 TL olduğunun belirlendiği; yine son dönem yerleşik içtihatlar uyarınca kayıp-kaçak bedellerinin iadesi hususunda davacı tarafın davanın açıldığı tarihte haklı olduğu, davanın açılmasına davalının sebep olduğu, sonradan yürürlüğe giren yasal düzenlemeden dolayı yargılamanın konusuz kaldığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davalının sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2- 6100 sayılı HMK'nın 26 ncı maddesine göre; hakim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır, ondan fazlasına veya başkasına karar veremez. Öğreti ve uygulamada taleple bağlılık olarak adlandırılan bu kural; sadece sonuç istem yönünden değil, sonuç istemi oluşturan her bir alacak kaleminin dayanağını oluşturan vakıalar yönünden de uygulanır.

Somut olayda; davacı, Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun (EPDK) yürürlükte olan düzenleyici işlemlerine dayalı olarak davaya konu bedellerin alınmasının yasal olmadığını, adli yargı mercilerince verilen kararlar ile bu bedellerin abonelerden alınamayacağının belirlendiğini ileri sürerek, işbu davayı açmıştır.

Diğer bir anlatımla, EPDK'nın 875 sayılı kararı ile 20 Dağıtım Şirketi İçin Gelir Gereksinimi Hesaplaması ve Tarife Metodolojisinin, Geçiş Dönemi Tarife Uygulamaları başlıklı II. Bölümünün (B) bendinin Danıştay tarafından iptal edilmiş olması nedenine dayanarak, PSH ve sayaç okuma bedellerinin iadesinin gerektiği yönünde bir iddiada bulunmamıştır.

Kabule göre de; Danıştay tarafından iptal edilen EPDK'nın düzenleyici işlemi; 01/09/2006 ila 31/12/2010 tarihleri arasındaki geçiş döneminde uygulanmış olup, mahkemece 27.04.2010 ile 28.12.2015 tarihleri arasındaki dönem için hesaplama yapan bilirkişi raporunun hükme asas alınması da usul ve yasaya aykırıdır.

Hal böyle olunca, mahkemece; yargılama sırasında yürürlüğe giren 6719 sayılı yasayla 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun değiştirilen 17 nci maddesi ile yine aynı kanuna eklenen geçici 19 uncu ve 20 nci maddelerinin, dava konusu hakkın özünü ortadan kaldırması nedeniyle konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davanın açıldığı andaki mevzuat ve içtihat durumuna göre dava açmakta haklı olan davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin ve bu giderlere dahil olan maktu vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirmeler içeren bilirkişi raporu esas alınmak suretiyle taleple bağlılık ilkesine aykırı karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.