Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2019/5477 K.2020/1055

Taraflar arasındaki vasiyetnamenin açılması davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda,davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün mirasçılardan ... vekili tarafından 10.07.2019 tarihli temyiz dilekçesi ile temyiz edildiği,mahkemenin 30.07.2019 tarihli ek kararı ile temyiz başvurusunun süresinde olmadığından temyiz talebinin reddine karar verildiği,bu ek kararın da mirasçı ... vekili tarafından müvekkiline yapılan gerekçeli karar tebliğinin usulsüz olduğu gerekçesiyle temyiz edildiği anlaşılmaktadır.

Dosyanın yapılan incelemesinde,mirasçılardan ...'a çıkartılan gerekçeli karar tebliğinin usulüne uygun olmadığı anlaşılmakla,mahkemenin 30.07.2019 tarihli ek kararının kaldırılmasına ve mirasçı ... vekilinin temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi,dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davada;muris ...'ın 14/01/2014 tarihinde vefat ettiği belirtilerek murise ait .../... Noterliğince düzenlenen 08/02/2006 tarih 0395 yevmiye numaralı vasiyetnamenin açılmasına karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.

Mahkemece,davanın kabulü ile,... ili, ... Noterliği tarafından düzenlenen 08/02/2006 tarih 0395 yevmiye no'lu düzenleme şeklindeki ve muris ...'ın vasiyetnamesinin MK 596. maddesi gereğince açılıp okunduğunun tespitine karar verilmiş,hüküm mirasçılardan ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava;vasiyetnamenin açılması istemine ilişkindir.

...nın hukuki dinlenilme başlıklı 27.maddesi uyarınca; davanın tarafları, kendi haklarıyla bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahip olup, bu hak yargılama ile ilgili bilgi sahibi olunmasını da içerir. Bu kapsamda kural olarak, duruşma yapılması zorunlu olan çekişmeli yargıda Hakim, Kanunun gösterdiği istisnalar dışında tarafları dinlemeden veya iddia ve savunmalarını bildirmeleri için Kanuna uygun biçimde davet etmeden hükmünü veremez.

Hukuki dinlenme hakkının gereği olarak, taraflar duruşmaya çağrılmadan hüküm verilememesi, Anayasa'nın 36. maddesiyle düzenlenen iddia ve savunma hakkının kullanılmasına olanak tanınması ilkesinin, doğal bir sonucudur. Aynı zamanda Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6. maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkının da en önemli unsurudur. Gerçekten savunma hakkını güvence altına alan T.C. Anayasası'nın 36. maddesi ile 6100 sayılı ...nun 27. maddesinde açıkça belirtildiği üzere, mahkemece davalı taraf, dinlenmek ve savunması alınmak üzere kanuni şekillere uygun olarak davet edilmediği için hüküm verilmesi mümkün bulunmamaktadır.

Yine, 7201 Sayılı Tebligat Kanununun 10. ve 21. maddelerine göre; kişiye önce bilinen en son adresi esas alınarak (bilinen bir adresi yok ise adres kayıt sistemindeki adresi esas alınarak) Tebligat Kanunu'nun 21/1. maddesine göre tebligat çıkartılmalı, adres tebligata elverişli değilse ya da tebligat yapılamazsa adres kayıt sistemindeki adresine buna ilişkin şerh de düşülerek 21/2. madde uyarınca tebligat çıkartılması gerekmektedir.

Somut olayda;mirasçılardan ...'ın dosya kapsamında yer alan kolluk araştırmaları ve dosyada yer alan 29.12.2014 tarihli mernis adres bilgisi incelendiğinde yurt dışında ikamet ettiği anlaşılmaktadır.Kaldı ki mahkemece de,mirasçılardan ...'a yurt dışı tebligat yapılması için gerekli işlemler yapılmış,

ancak dosya kapsamında yer alan Hannover Başkonsolosluğu'nun 27.11.2014 tarihli yazısından da anlaşılacağı üzere yapılan tebligatın ''1965 tarihli Adli ve Gayrı Adli Evrakın Yabancı Memleketlerde Tebliğine İlişikin Uluslararası Anlaşma''ya uygun olarak düzenlenmediğinden iade edildiği ve bu eksiklik giderilip Adalet Bakanlığı delaleti ile adli yardım çerçevesinde Başkonsolosluklarına gönderilmesi istenilmiş,mahkemece ise bu eksiklik giderilmeden yargılamaya devam edilerek hüküm tesisi yoluna gidilmiş,gerekçeli karar tebligatı ise Tebligat Kanunu'nun 21/2 maddesi uyarınca lehine vasiyet yapılan ...'a yapılmıştır.

Ne var ki,yukarıda ifade edilen yasa hükümleri de incelendiğinde görüleceği üzere,kişiye önce bilinen en son adresi esas alınarak (bilinen bir adresi yok ise adres kayıt sistemindeki adresi esas alınarak) Tebligat Kanunu'nun 21/1. maddesine göre tebligat çıkartılmalı, adres tebligata elverişli değilse ya da tebligat yapılamazsa adres kayıt sistemindeki adresine buna ilişkin şerh de düşülerek 21/2. madde uyarınca tebligat çıkartılması gerekmekte olup,mirasçılardan ...'a yapılan tüm tebligatlar usulsüz olup,bu durum hukuki dinlenilme hakkına,usul ve yasaya aykırıdır.

Bu itibarla mahkemece,mirasçılardan ...'a TMK'nun 596.maddesi uyarınca vasiyetname ekli davetiyenin Tebligat Kanunu ve Tebligat Kanunu'nun Uygulanmasına Dair Yönetmelik hükümlerine uygun yapılması suretiyle sonucuna uygun hüküm tesisi yoluna gidilmesi gerekirken,eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiş bozmayı gerektirmiştir.