Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2019/5699 K.2020/1688

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı; mandıra işletmecisi olduğunu, ... Belediyesi ile aralarında atık su aboneliği olduğunu, ... Belediyesi Su ve Kanalizasyon Müdürlüğü'nün davalı ... bünyesine alındığını, iş yerinin Ege Bölgesi Sanayi Odası'na kayıtlı olması nedeniyle abone grubunun sanayi iş yeri olarak kabul edilmesi ve atık suyun m3 birim fiyatının 0.50 USD + KDV olarak belirlenmesi gerekirken abone grubunun konut dışı atık su olarak belirlenip Ağustos 2014 dönemine ait faturanın m3 birim fiyatının 5.52 TL üzerinden hesaplandığını ileri sürerek iş yerinin sanayi iş yeri olarak tespiti ile davalıya 18.229,75 TL borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı; davacının abone dosyasında yer alan bilgilere dayanılarak abone grubunun belirlendiğini, yapılan hesaplamanın Tarifeler Yönetmeliği'ne uygun olduğunu belirterek davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece; davacı ...-... Mandıra Süt Fabrikası'nın davalı ... tarafından 11737691 (eski abone no:34195) abone no ile ilgili Ağustos 2014 faturasında kullanıldığı belirtilen 2689 m3 su nedeni ile tahakkuk ettirilen borç nedeni ile dava konusu edilen 18.229,75 TL borcun 3.557,54 TL'lik bedelini aşan 14.672,21 TL'lik kısmından borçlu olmadığının tespitine karar verilmiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Anılan kararın Dairemizin 21.06.2018 tarihli, 2016/20459 Esas ve 2018/6951 Karar sayılı ilamının "Davaya konu borca ilişkin dönemin aboneliğin davalı kuruma devredildiği tarihten sonrasına ait olduğu gözetilerek ... Tarifeler Yönetmeliği'ne göre hesaplama yapılması gerektiği, mahkeme ... Tarifeler Yönetmeliği'nden önce yürürlükte bulunan ... Belediyesi'nin 19.11.2012 tarihli toplantısında aldığı encümen kararına dayanılarak hazırlanan bilirkişi raporuna istinaden karar verildiği, raporun bu hali ile hüküm kurmaya ve Yargıtay denetimine elverişli olmadığı, dosyanın yeni görevlendirilecek uzman bilirkişiler aracılığıyla ... Tarifeleri Yönetmenliği'nin ilgili hükümleri değerlendirilerek bir rapor alınması gerektiği" şeklinde belirtilerek bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyulmasına karar verildikten sonra mali müşavir bilirkişiden alınan rapora dayanılarak davanın kabulüne, davacı ...-... Mandra Süt Fabrikasının davalı ... tarafından 11737691 (eski abone no:34195) abone no ile ilgili Ağustos 2014 faturasında kullanıldığı belirtilen 2689 m3 su nedeniyle tahakkuk ettirilen borçtan kaynaklı dava konusu edilen 18.229,75 TL borcun 1.277,36 TL'lik bedeli aşan taleple bağlı kalınarak 14.663,63 TL'lik kısmından borçlu olmadığının tespitine karar verilmiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Uyuşmazlık, atık su bedelinden kaynaklı menfi tespit talebine ilişkindir.

Bozma kararına uyan mahkeme, artık bozma kararı gereğince işlem yapmak ve hüküm vermek zorundadır. Çünkü, mahkemenin bozma kararına uyması ile bozma kararı lehine olan taraf yararına bir usuli müktesep (kazanılmış) hak doğmuştur.

Somut olayda mahkemece, her ne kadar bozmaya uyma kararı verilmiş ise de bozma gerekleri tam olarak yerine getirilmemiştir. Şöyle ki, davacının atık su aboneliğinin ... Belediyesi'nden ...'ya devredilmesi nedeniyle ... Belediyesi meclis kararının somut olayda uygulanmaması gerektiği açıktır. Bozma ilamımızda da açıkça ... Belediyesi meclis kararındaki esaslara göre hesaplama yapılmasının doğru olmadığı, konusunda uzman bilirkişiden alınacak rapor ile ...

Tarifeler Yönetmeliği'nin ilgili hükümlerine göre davacının borçlu olduğu miktarın belirlenmesi gerektiği belirtilmiştir. Mahkemece hükme esas alınan raporda, davaya konu iş yerinde üretilen suyun ne kadarının buharlaşacağına dair konusunda uzman bilirkişiler tarafından düzenlenmiş rapor olmadığı belirtilerek ... meclis kararı uyarınca suyun %40'ının kirli olduğu kabul edilip bu miktar üzerinden hesaplama yapılmıştır.

Rapor bozma ilamımıza uygun olmadığı gibi konusunda uzman olmayan bilirkişi tarafından hazırlanmıştır. Davalı tarafından rapora bu hususlar belirtilmek suretiyle itiraz edilmiş, mahkemece itirazlar karşılanmaksızın rapora itibar edilerek hüküm kurulmuştur.

O halde mahkemece, uyuşmazlık konusu fatura dönemindeki tüketimin(2.689 m3), Sanayi Atık Su tarifesi uyarınca m3 bedeli olan 0.50 USD üzerinden hesaplanması için konusunda uzman bilirkişiden (makine mühendisi) rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.