Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2019/5706 K.2019/10401

Taraflar arasındaki kira sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulü yönünde verilen hükmün, süresi içinde davalı tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesi kabul edilmekle dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITA YK ARARI

Davacı, davalının 10.10.2013-26.12.2013 tarihleri arasında aylık 3.500,00 TL bedelle araç kiraladığını, 1 aylık kira bedelinin ödendiğini, havale ettiği 3.650,00 TL nin bunu ispatladığını, kalan kira bedelini ödemediğini, davalı ile sürekli devam eden kira ilişkileri olduğundan her defasında sözleşme imzalamadıklarını, sözleşmeye plakayı ilave ettiklerini, takipte talep edilen bedelin 3.500,00 TL sinin 1 aylık kira bedeli, kalanın ise sözleşmenin 13. Maddesi gereğince davalı kiracının ödemesi gereken trafik cezaları ile gecikme cezaları olduğunu,

borcun tahsili için Ankara 25. İcra Müdürlüğünün 2014/4610 E. Sayılı dosyasıyla icra takibi yapıldığını, davalının haksız olarak takibe itiraz ettiğini belirterek itirazın iptaline ve %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı, davacıya borcu bulunmadığını, davacı taraf sözleşme olduğunu iddia etse de sözleşmenin geçerli olmadığını, sözleşmenin esaslı unsurları ihtiva etmediğini,sözleşmede kira bedelinin gösterilmediğini, sözleşmedeki tarih ve araç bilgilerinin davacı tarafından sonradan girildiğini, sözleşmede 3 farklı tarih bulunduğunu ayrıca 3 farklı araca ait plaka bilgileri olduğunu, davalının hangi aracı hangi dönemde kullandığının açıklatılması gerektiğini, davacının zaman zaman kendi aracına davalıdan iş aldığını, aralarında bu şekilde ticari ilişki bulunduğunu, davacıya ait ... plakalı araca iş verildiğini, anılan aracın akaryakıtının karşılandığını ve davacının hesabına 4 defada toplam 3.650,00 TL yatırıldığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, icra takibinde asıl alacağa yönelik itirazın iptaline, işlemiş faize yönelik talebinin reddine, takibin 7.000,00 TL asıl alacak ile, bu alacağa takip tarihinden itibaren işletilecek yasal faiz ile birlikte devamına, davalının asıl alacak üzerinden % 20 icra inkar tazminatı ile yükümlü tutulmasına karar verilmiş, davalının temyizi üzerine Dairemizin 04.04.2018 tarihli 2018/1460 E. 2018/3479 K. sayılı ilamı ile "davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde değildir.

Davacı kiraya veren 10.10.2013 başlangıç ve 26.12.2013 bitiş tarihli araç kiralama sözleşmesine dayanarak. 25.02.2014 tarihinde başlattığı icra takibinde, 7.000,00 TL asıl alacak ve 2.036,71 TL işlemiş faiz toplamı olan 9.036,71 TL alacağın davalıdan tahsilini istemiştir. Davalı borçlu, 04.03.2014 tarihinde herhangi bir borcu bulunmadığını bildirerek borca itiraz etmiştir.

Davacı vekili 13.01.2015 tarihli dilekçesinde; aylık kira bedelinin 3.500,00 TL olduğunu, davalı tarafın 1 aylık kira bedelini ödediğini, takipte talep edilen 3.500,00 TL nin bir aylık kira bedeli, kalanının ise davalı kiracının ödemesi gereken trafik cezaları ile gecikme cezaları olduğunu, davalı tarafından 3.650,00 TL nin ödendiğini bildirmiş, davalı cevabında sözleşmede kiralandığı bildirilen araç ile idari para cezası tutanağındaki araç bilgilerinin birbiriyle örtüşmediğini, davacıya ait ... plakalı araca iş verildiğini savunmuştur.

Yargılama sırasında mali müşavir bilirkişiden alınan 28.03.2015 tarihli raporda ise davalının ödediği miktar olan 3.650,00 TL yerine, hatalı olarak 2.749,29 TL mahsup edilmiştir.

Bu durumda mahkemece öncelikle ... plakalı aracın marka ve modeli tespit edilerek, düzenlenen trafik cezalarının davalıya kiralanan araca ilişkin olup olmadığı tespit edildikten sonra, davalı tarafından kullanılan süre hesaplanıp, taleple bağlı kalınarak 3.500,00 TL yi aşmamak üzere kira bedeline varsa ödenen trafik cezaları da eklenerek alacak miktarının belirlenmesi, davalının ödediği 3.650,00 TL bedel de mahsup edildikten sonra sonucuna göre karar verilmesi gerekirken hatalı bilirkişi raporuna dayanılarak yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir." gerekçesiyle hüküm bozulmuştur.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda, 10/10/2013-26/12/2013 tarihleri arasında kiralanan araç için davalı tarafın toplamda 8.866,66 TL kira bedeli ödemesi gerektiği, 1.576 TL trafik para cezası da eklendiğinde 10.442,66 TL borçtan davalının sorumlu olduğu, davalı tarafından ödenen 3.650 TL'nin toplam borçtan mahsubu halinde ise takibin 6.792,66 TL üzerinden devamına karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; Hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Kural olarak bozma kararına uyulmakla bozma kararında belirtilen biçimde işlem yapılması yolunda lehine bozma yapılan taraf yararına kazanılmış hak, aynı doğrultuda işlem yapılması yolunda yerel mahkeme için zorunluluk doğar.

Belirtilmelidir ki; bir mahkemenin Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına uyması sonunda, kendisi için o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak, yine o kararda belirtilen hukuki esaslar gereğince hüküm verme yükümlülüğü doğar. “Usuli kazanılmış hak” olarak tanımlanan bu olgu mahkemeye, hükmüne uyduğu Yargıtay bozma kararında belirtilen çerçevede işlem yapma ve hüküm kurma zorunluluğu getirmektedir (09.05.1960 gün ve 21/9 sayılı Y.İ.B.K.).

Bu ilke kamu düzeni ile ilgili olup, Yargıtay'ca kendiliğinden dikkate alınması gerekir. Hâkimin değişmesi dahi açıklanan bu hukuki ilkeye etki yapamaz.

Somut olayda mahkemece; bozma kararına uyulduğu halde gerekleri yerine getirilmemiş, bozmaya uygun karar verilmemiştir. Şöyle ki; Mahkemece uyma kararı verilen Dairemizin 2018/1460 E. 2018/3479 K. sayılı ilamı ile; talep edilen kira bedelinin 3.500 TL olarak kabul edilmesi ve bakiye borcun buna göre hesaplanması gerektiği açıkça belirtilmiştir.

Davacının 13.01.2015 tarihli dilekçesinde, davalının 2 aylık kullanımı bulunmasına rağmen bir aylık kira bedelini ödemediğini ve aylık kira bedelinin 3.500 TL olduğunu belirtmesine rağmen, Mahkemece, iki aylık süreyi ve davacı talebini aşacak şekilde davalının kira bedeli borcunun 8.866,66 TL olarak tespiti doğru değildir.

Buna göre Mahkemece, ödenmesi gereken iki aylık kira bedeli borcu talep doğrultusunda 7.000 TL olarak belirlenip ödenmesi gereken toplam trafik para cezası olan 1.576 TL'nin kira bedeline eklenerek ödenen 3.650 TL'nin toplam borçtan mahsubu neticesinde bakiye takip konusu borcun 4.926 TL olarak tespit edilip takibin bu miktar üzerinden devamına karar verilmesi gerekirken, Dairemizin bozma ilamına aykırı, davacı talebini aşacak şekilde yazılı olduğu üzere hüküm kurulması doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.