Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2019/620 K.2019/1954

Taraflar arasındaki kira bedelinin tespiti davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı tarafınca temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı ... vasisi; Kendisinin ... Sulh hukuk Mahkemesince kısıtlı bulunan ... adına vasi olarak atandığını, vasisi bulunduğu ...'ya ait taşınmazda davalının 09.05.1991 tarihli kira sözleşmesi ile aylık 200TL kira bedeli karşılığında oturduğunu, kira bedelinin emsal rayiçlerinin çok altında olduğunu belirterek 09.05.2013 tarihinden itibaren aylık kira bedelinin 850TL olarak tespiti ve dava tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini istemiştir.

Davalı; talebin rayiçlere uygun olmadığını ve fahiş olduğunu savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece; davanın işlemden kaldırıldığı 08.10.2015 tarihinden itibaren üç aylık yasal süre içinde yenilenmediğinden HMK 150/1 maddesi gereğince davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Yargılama süresince tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip bulunmaları gereği usul hukukunun temel ilkelerindendir ve dava şartıdır (HMK m.114/1-d). Yargılama sırasında taraflardan birinin ölmesi halinde, ölen tarafın ehliyeti sona ereceğinden, ölen kişinin veya kural olarak vekilinin davaya devam etmesi mümkün olmayıp, sadece bu kişinin mirasçıları tarafından (dava konusunun ölenin malvarlığına ilişkin olması ve dava sonunda verilecek hükmün olumlu veya olumsuz bir şekilde mirasçıların haklarını etkilemesi durumunda) davaya devam edilebilir.

6100 sayılı HMK'nın 55. maddesi gereğince, taraflardan birinin ölümü halinde diğer tarafın istemiyle hakim, davanın takibi için bir kayyım tayin edebilir. Taraf ehliyeti dava şartı olup, davanın her aşamasında mahkemece re’sen nazara alınması gereken bir olgudur ve temyiz edenin sıfatına bakılmaksızın mahkemece re'sen gözetilmesi gereklidir.

Türk Borçlar Kanunu'nun 513. maddesinde; “Sözleşmeden veya işin niteliğinden aksi anlaşılmadıkça sözleşme, vekilin veya vekâlet verenin ölümü, ehliyetini kaybetmesi ya da iflası ile kendiliğinden sona ermiş olur. Bu hüküm, taraflardan birinin tüzel kişi olması durumunda, bu tüzel kişiliğin sona ermesinde de uygulanır. Vekâletin sona ermesi vekâlet verenin menfaatlerini tehlikeye düşürüyorsa, vekâlet veren veya mirasçısı ya da temsilcisi, işleri kendi başına görebilecek duruma gelinceye kadar, vekil veya mirasçısı ya da temsilcisi, vekâleti ifaya devam etmekle yükümlüdür.” hükmü yer almaktadır.

Somut olayda; Dosya içindeki bilgi ve belgelerin incelenmesinde; davacı ...'nın 31.05.2015 gününde öldüğü ve dosyanın işlemden kaldırıldığı 08.10.2015 tarihinde davacı vekilinin vekalet görevinin son bulduğu anlaşıldığından, duruşma gününün adı geçenin tüm mirasçılarına yöntemince tebliğ edilerek, davacı sıfatıyla davayı takip etmeleri için kendilerine olanak tanınması ve bu şekilde taraf teşkilinin sağlanması gerekirken, yazılı şekilde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.