Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2019/6232 K.2020/2444

Taraflar arasındaki menfi tespit - itirazın iptali davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, asıl davanın ve birleşen davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı/karşı davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı.

10.03.2008 tarihli kira sözleşmesi ile Kale Mahallesi, Çay Sokak No:170 Altındağ adresinde bulunan ...Camii Yaptırma ve Yaşatma Derneğinde cami altında bulunan 3 adet dükkanın kiralandığını, alınan işyeri açma ve çalıştırma ruhsatlarıyla oto yedek parça ve aksesuar satışı, erkek berberi ve oto yıkama yeri olarak kiralananların işletildiklerini, işyerinin çalışma ruhsatını almadan önce ...'ye başvurarak 19.03.2008 tarihinde kartlı sayaç sistemi ile peşin ödemeli olarak su abonesi olduğunu, her üç dükkanın tek bir su sayacı bulunduğu ve kartlı sistemle peşin ödemeli su alınarak kullanıldığını,

01.12.2008 tarihinde ... görevlilerince yapılan inceleme sonucunda oto yedek parçası satılan dükkândaki musluktan kaçak su kullanıldığının tespit edildiği belirlenerek tespit tutanağı düzenlendiğini ve 10.573,52 TL kaçak su bedelinin tahakkuk ettirilerek tahsilinin talep edildiğini, sayaca bağlı olmayan dükkândaki musluğa ayrı bir hat çekilmediğini öne sürerek, davalıya borcun bulunmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı, davacı tarafından işletilen dava konusu işyerinde ayrı bir hat çekmek suretiyle abonelik dışı kullanımın tespit edildiğini, tarifeler yönetmeliği 55. Madde hükmüne göre hesaplanan bedelin ödenmesinin istendiğini, davacı iddiasının yerinde olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesi talebinde bulunmuştur .

Davacı ... vekili birleşen davada; davalı ... İnş. Oto. Gıda İlt. San. Tic. Ltd. Şti aleyhine asıl davaya konu kaçak su kullanımına istinaden tahakkuk ettirilen bedelin tahsili için ... 27. İcra Müdürlüğünün 2009/4383 E. Sayılı takip dosyası ile yürütülen takibe karşı davalının yapmış olduğu itirazın iptaline karar verilmesini istemiştir.

Birleşen davada davalı vekili, birleşen davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda 17.06.2010 tarihinde davanın kısmen kabulüne dair verilen kararın Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin 30.05.2011 tarihli bozma ilamı ile davacının hükümdan sonra yürürlüğe giren 6111 sayılı kanundan yararlanmak için davalı idareye başvurusunun bulunup bulunmadığı ve var ise müracat akıbetinin tespiti ile karar verilmesi gerektiğinden bahisle hükmün bozulduğu görülmüştür.

Bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sırasında davacı şirket vekili, 6111 sayılı kanundan yararlanmak için davalı idareye herhangi bir başvurunun bulunmadığını ve borcu kabul etmedikleri için yapılandırma istemi ile başvuruda bulunmayacaklarını beyan etmiştir.

Mahkemece, benimsenen bilirkişi raporuna göre, asıl davanın kısmen kabulü ile davacı şirketin 17.458,06 TL borçlu olmadığının tespitine; birleşen davanın kısmen kabulü ile takibin 726,26 TL üzerinden devamına karar verilmiştir.

Kararı asıl davada davalı (birleşen davada davacı) ... vekili temyiz etmiştir.

Anılan karar Dairemizin 2014/2547 Esas - 2014/4465 Karar sayılı ve 20/03/2014 tarihli kararı ile; "...mahkemece öncelikle dosyanın önceki bilirkişi dışında aralarında dava konusunda uzman mühendislerin de bulunduğu üç kişilik bilirkişi kuruluna verilmesi, bilirkişi heyetinden davalı kurumun davacı şirketten isteyebileceği dava konusu bedelin, tahakkuk süresi ve tahakkuk ettirilen su miktarı ile yukarıda açıklanan yönetmelik hükümleri bir bütün halinde değerlendirilerek hesaplanması hususunda denetime elverişli yeni bir rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yetersiz bilirkişi raporu benimsenerek karar verilmesi yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir... " gerekçesi ile bozulmuştur .

Mahkemece, bozma kararına uyulmuş, dosyaya sunulan bilirkişi kurulu raporuna dayanılarak hüküm oluşturulmuştur .

Mahkemece, Davacı ... İNŞ. OTO. GIDA İLETİŞİM ELEKTRONİK TUR. TEKS.TAAH. İTH. İHR. SAN VE TİC. LTD. ŞTİ.' nin talebini içeren davanın kısmen kabulü ile davalı ... Genel Müdürlüğü tarafından tahhakkuk ile ödenmesi talep edilen 18.184,32 TL su borcu ile ilgili olarak davacı şirketin 475,20 TL borçlu olduğu hususu ile bakiye 17.709,12 TL'den borçlu olmadığının TESPİTİNE ve tutulan tutanağın 17.709,12TL yönünden İPTALİNE, Mahkememizin dava dosyası ile birleşen ...

14. Asliye Hukuk Mahkemesinin2010/124 E. Sayılı dava dosyasındaki davacı ... Genel Müdürlüğünün talebini içeren davanın KISMEN KABULÜ ile davalı şirketin ...

27. İcra Müdürlüğünün 2009/4383 E sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın 475,20 TL alacak ve 14,88 TL işlemiş faiz olmak üzere 490,08 TL alacak yönünden İPTALİ ile takibin bu miktar üzerinden takip tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte DEVAMINA, Fazlaya dair istemin REDDİNE karar verilmiş ,hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir .

1-Dosyadaki yazılara, kararın bozmaya uygun olmasına ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre; sair temyiz itirazları yerinde değildir.

2-"Taraflardan yalnız birinin temyizi halinde, Yargıtay, hükmü temyiz edenin aleyhine bozamaz. (Aleyhe bozma yasağı). Bundan başka, taraflardan yalnız birinin hükmü temyiz etmesi halinde, Yargıtay'ın (temyiz eden tarafın lehine olarak) verdiği bozma kararına uyan yerel mahkeme de artık, temyiz eden tarafın,önceki (bozulan) karara oranla daha aleyhine olan bir hüküm veremez. Buna da "aleyhe hüküm verme yasağı" denir. Taraflardan yalnız birinin temyizi üzerine verilen bozma kararına uyan mahkemenin temyiz eden tarafın, önceki (bozulan) karara oranla daha aleyhine olan bir hüküm vermemesi ilkesi, usule ilişkin kazanılmış hak müessesesi ile de yakından ilgilidir." (Prof.Dr. Baki Kuru, Hukuk Muhakemeleri Usulü, 6. Baskı, Cilt ;5, 2001, s; 4732 -4737)

Mahkemece oluşturulan ilk hükümde davacının 17.458.06.-TL borçlu olmadığının tespitine, birleşen davada itirazın 726.26.-TL yönünden iptaline karar verilmiş, bu hükmü sadece davalı temyiz etmiştir. Bozmaya uyulduktan sonra verilen kararda ise; davacının 17.709.12.- TL borçlu olmadığının tespitine, birleşen davada itirazın 490.08.- TL yönünden iptaline hükmedilmiştir. Bu hüküm ile mahkeme, hükmü temyiz eden davalının aleyhine hüküm oluşturarak davalı yararına oluşan kazanılmış hakkı ihlal etmiştir.

Mahkemenin davalı yararına kazanılmış hakkı ihlal ederek aleyhe hüküm verme yasağına aykırı olacak şekilde karar vermiş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.

Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hükmün düzeltilerek onanması HUMK'nun 438/7 maddesi hükmü gereğidir.