Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2020/10028 K.2021/9225

Taraflar arasındaki alacak davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde taraflar vekillerince temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı, 15.10.2008 tarihinde davalı şirkette aşçı olarak işe başladığını, kısa bir zaman sonra davalı şirket yetkilisi ...'in evinde aşçı olarak görevlendirildiğini, şirket yetkilisinin evini 2011 yılında Sarıyer'de bulunan köşke taşınmasının ardından davacının da iş akdini feshettiği tarihe kadar işveren şirket yetkilisinin evinde aşçı olarak çalıştığını, aylık ücretinin 2.000 TL olduğunu, ücretinin bir kısmının elden bir kısmının bankadan ödendiğini, sonradan tüm ücretlerinin bankadan ödenmeye başlandığını, SGK primlerinin gerçek ücreti üzerinden ödenmediğini, haftada 6 gün saat 08:00 - 22:00 saatleri arasında çalıştığını,

hafta ve genel tatillerde çalıştığını, yıllık izinlerini kullanmadığını beyan ederek, fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydı ile şimdilik, 15.500 TL kıdem tazminatı, 10.000 TL fazla çalışma ücreti, 1.000 TL dini milli bayram ve genel tatil ücreti alacağı, 4.500 TL yıllık izin ücreti alacağı olmak üzere toplam 31.000 TL'nin işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, 23/10/2017 tarihli ıslah dilekçesi ile talebini 14.304,25 TL daha arttırmıştır.

Davalı, davanın reddini dilemiştir. İlk derece Mahkemesince, davanın kısmen kabul, kısmen reddine karar verilmiş; hüküm, taraflar vekillerince temyiz edilmiştir.

1- Sözleşmenin kurulduğu tarih itibariyle 818 Sayılı Kanun hükümleri geçerli olmakla birlikte uyuşmazlık sözleşmenin sona erme tarihinde uygulanacak hükümlere ilişkindir. 6101 sayılı Türk Borçlar Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunun 1.maddesine göre.

Türk Borçlar Kanununun yürürlüğe girdiği tarihten önceki fiil ve işlemlere, bunların hukuken bağlayıcı olup olmadıklarına ve sonuçlarına, bu fiil ve işlemler hangi kanun yürürlükte iken gerçekleşmişse, kural olarak o kanun hükümleri uygulanır. Ancak, Türk Borçlar Kanununun yürürlüğe girmesinden sonra bu fiil ve işlemlere ilişkin olarak gerçekleşecek temerrüt, sona erme ve tasfiye, Türk Borçlar Kanunu hükümlerine tabidir.

Davacının istemleri arasında milli ve dini bayram tatili, kıdem tazminatı, fazla mesai ücreti, genel tatil ücreti, yıllık izin ücreti yer almaktadır. TBK.’nun 435. Maddesi’nde, "Taraflardan her biri, haklı sebeplerle sözleşmeyi derhâl feshedebilir. Sözleşmeyi fesheden taraf, fesih sebebini yazılı olarak bildirmek zorundadır.

Sözleşmeyi fesheden taraftan, dürüstlük kurallarına göre hizmet ilişkisini sürdürmesi beklenemeyen bütün durum ve koşullar, haklı sebep sayılır." hükmü, yine TBK.’nun 438. Maddesi’nde ise, "İşveren, haklı sebep olmaksızın hizmet sözleşmesini derhâl feshederse işçi, belirsiz süreli sözleşmelerde, fesih bildirim süresine; belirli süreli sözleşmelerde ise, sözleşme süresine uyulmaması durumunda, bu sürelere uyulmuş olsaydı kazanabileceği miktarı, tazminat olarak isteyebilir.

Belirli süreli hizmet sözleşmesinde işçinin hizmet sözleşmesinin sona ermesi yüzünden tasarruf ettiği miktar ile başka bir işten elde ettiği veya bilerek elde etmekten kaçındığı gelir, tazminattan indirilir. Hâkim, bütün durum ve koşulları göz önünde tutarak, ayrıca miktarını serbestçe belirleyeceği bir tazminatın işçiye ödenmesine karar verebilir; ancak belirlenecek tazminat miktarı, işçinin altı aylık ücretinden fazla olamaz." hükmü vazedilmiştir.

Yine, TBK.nun 402. maddesinde fazla çalışmayla ilgili düzenleme mevcut olup, " İşveren, fazla çalışma için işçiye normal çalışma ücretini en az yüzde elli fazlasıyla ödemekle yükümlüdür. İşveren, işçinin rızasıyla fazla çalışma ücreti yerine, uygun bir zamanda fazla çalışmayla orantılı olarak izin verebilir."TBK.'nun 432. maddesine ise, feshi ihbar süreleri düzenlenmiştir.

İddianın ileri sürülüş şekline göre dava hizmet akdinin haksız olarak davalı tarafından feshedilmesi nedeniyle hak kazanılan işçilik alacakları isteğine ilişkindir. Mahkemece, öncelikle hizmet akdinin haklı sebeple feshedilip feshedilmediğinin tespitinin gerekliliğine gerekçede değinilmişse de, hem hükme esas alınan bilirkişi raporunda, hem de kararın gerekçesinde bu yönde bir tespitin yapılmadığı dosya kapsamından anlaşılmıştır.

Buna göre yapılan hesaplamalar neticesinde, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de; tarafların tüm delilleri toplandıktan sonra 6098 Sayılı TBK’nun yukarıda açıklanan ilgili maddeleri uyarınca öncelikle hizmet akdinin feshinin haklı olup olmadığı değerlendirilerek, sonucuna göre davacının 6098 Sayılı TBK’na göre talepleri hakkında bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.

2-Bozma nedenine göre, davacının tüm, davalının sair temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.