Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2020/10091 K.2021/3349

Davacı ... ile davalı Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı aralarındaki kurum işleminin iptali davasına dair Yerköy Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 15/06/2016 tarihli ve 2014/1184 E. 2016/418 K. sayılı hükmün bozulması hakkında Dairece verilen 25/06/2020 tarihli ve 2020/789 E. 2020/3513 K. sayılı ilama karşı, davacı vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiştir. Düzeltme isteğinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı; davalı kurumun 11/08/2014 tarihli yazısı ile 2012 yılı Türk Eczacıları Birliği Üyesi Eczanelerden İlaç Teminine İlişkin Protokolün (5.3.5), (5.3.10.) ve (5.3.14.) maddeleri uyarınca hakkında toplam 2.639,49 TL cezai şart uygulandığını ve sözleşmesinin üç ay süreyle feshedildiğini, kurum işleminin yasal dayanağının bulunmadığını, iddia edildiği gibi reçete toplamasının, eczanesine hasta yönlendirmesinin söz konusu olmadığını, hakkında açılmış ceza davasının da bulunmadığını ileri sürerek; haksız fesih işleminin iptalini talep etmiştir.

Davalı; davaya konu kurum işleminin yasal mevzuat ve sözleşme hükümlerine uygun olduğunu savunarak; davanın reddini istemiştir.

Mahkemece; davanın kabulü ile davalı kurum tarafından davacı hakkında uygulanan sözleşmenin 3 (üç) ay süreyle feshi yönündeki kurum işleminin iptaline dair verilen karar, davalı tarafın temyizi üzerine; Dairece verilen 25/06/2020 tarihli ve 2020/789 E. - 2020/3513 K. sayılı kararla;

(...Somut olayda, davaya konu cezai işlemin dayanağının kurum müfettişlerince hazırlanan idari soruşturma raporu olduğu, soruşturma raporu doğrultusunda davacı hakkında 2012 yılı Eczane Protokolünün 4.3.6 ve 6.17 maddesi uyarınca 2.639,49 TL cezai şart uygulandığı ve 5.3.14 maddesi uyarınca 3 ay süreyle sözleşmenin feshedildiği, davaya konu işlemler nedeniyle davacı hakkında Yerköy Cumhuriyet Başsavcılığınca başlatılan soruşturmanın derdest olduğu, bu soruşturmanın sonucu beklenilmeden hüküm kurulduğu anlaşılmaktadır...

Ayrıca soruşturma raporunda, eczane tarafından bir şekilde elde edilen sağlık karnelerine, karne sahiplerinin bilgisi olmadan ilaç yazdırıldığı, doktorlar ve diğer sağlık çalışanları ile kurulan yakın ilişki ile sağlık karnelerine ilaç yazdırma işlemi yapıldığı yönünde tespitlerde bulunularak 3 ay süreyle sözleşme feshedilmiş ise de, hükme esas alınan bilirkişi raporunda, bu hususta herhangi bir değerlendirme yapılmadığı görülmüştür.

Bilirkişi raporu, bu haliyle hüküm kurmaya ve denetime elverişli değildir.

O halde mahkemece; ceza soruşturması sonucunun HMK’nun 165. maddesi de gözetilerek bekletici mesele yapılması, davalı kurumun denetimi sırasında adları geçen hastaların dinlenilmesi, dava konusu işlemin sözleşmeye uygun olup olmadığı konusunda, idari soruşturmaya konu tüm hususların ayrı ayrı değerlendirildiği, taraf, hâkim ve Yargıtay denetimine elverişli 3 kişilik bilirkişi kurulundan yeni bir rapor alınıp hasıl olacak sonuca göre hüküm tesis edilmesi gerekirken, yazılı şekilde yetersiz rapora itibar edilerek, eksik inceleme ve değerlendirme sonucu karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır...) gerekçesiyle bozulmuştur.

Bozma ilamına karşı, davacı vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

Dava, 2012 yılı Türk Eczacıları Birliği Üyesi Eczanelerden İlaç Teminine İlişkin Protokolün 5.3.14. maddesi dayanak gösterilerek tesis edilen sözleşmenin ( 3 ay süreyle ) feshine ilişkin kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

Taraflar arasında imzalanan 2012 yılı "Sosyal Güvenlik Kurumu Kapsamındaki Kişilerin Türk Eczacılar Birliği Üyesi Eczanelerden İlaç Teminine İlişkin Protokol" ün 5.3.14. maddesinde; "Eczacılar, kendilerine hasta gönderilmesine yönelik olarak her ne şekilde olursa olsun, kurumlar, hekimleri diğer sağlık kurum ve kuruluşları ve üçüncü şahıslarla kurye şirketleri ile açık veya gizli işbirliği yapamaz, simsar, kurye elemanı ve benzeri yönlendirici personel bulunduramaz, reçete toplama ve yönlendirme yapamaz. İnternet, faks, telefon, kurye, komisyoncu ve benzeri yollarla eczanelere gelen reçeteler kabul edilmez. Eczacılara bu yolla gelen ilaç talepleri karşılanmaz. Bu durumun tespit edilmesi halinde sözleşme feshedilir ve 3 (üç) ay süre ile sözleşme yapılmaz.” şeklinde düzenleme yapılmıştır.

Öte yandan; davaya konu 2012 yılı protokolünün 5.3.14. maddesi, 01/01/2016 tarihinde yürürlüğe giren 2016 yılı protokolü ile yürürlüklükten kaldırılmıştır.

2016 yılı protokolünün 6.12 maddesinde ise. "Bu protokolün yürürlük tarihinden önce herhangi bir nedenle Kurumca veya Kuruma devredilen kurumlarca sözleşmesi feshedilen ve/veya cezai şart uygulanan eczacının bu işleme karşı dava açmış olması ve açılan davanın Protokolün yürürlüğe girdiği tarihte kesinleşmemiş olması halinde yazılı talebi ile.

Kurumca tespit edilen ve sözleşmenin feshedilmesi ve/veya cezai şart uygulanmasına ilişkin fiil/fiiller için bu protokolün (5) ve (6) numaralı maddelerinde yer alan hükümler uygulanır. Ancak Kurumca tahsil edilmiş olan cezai şart ve yersiz ödeme tutarları geri ödenmez, mahsup edilmez.

Bu protokolden önceki protokollerde sözleşmenin feshi ve cezai şart gerektiren maddelerden bu protokolde kaldırılmış olanlar nedeniyle sözleşme feshi ve/veya cezai şart uygulanmış olan işlemler, konusu kalmadığından durdurulur ve işlem yapılmaz." şeklinde düzenleme yapılmıştır.

Somut olayda; davalı kurum tarafından, 2012 yılı protokolünün 5.3.14. maddesi dayanak gösterilerek davacının sözleşmesinin 3 (üç) ay süreyle feshedildiği, eldeki dava ile davacının, sözleşmenin feshine yönelik kurum işleminin iptalini talep ettiği, ilgili maddenin 2016 yılı protokolü ile tamamen yürürlükten kaldırıldığı, davaya konu kurum işleminin artık konusunun kalmadığı anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca; mahkeme kararının açıklanan bu hususlar gözetilerek onanması gerekirken, zuhulen bozulduğu yeniden yapılan inceleme sonucu anlaşıldığından, davacı vekilinin karar düzeltme isteminin kabulüne karar vermek gerekmiştir.