Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2020/10149 K.2021/6516

Taraflar arasındaki tazminat davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı; davalı ...'ın 2008 yılında üniversitenin Sağlık Bilimleri Fakültesine bağlı Hemşirelik bölümüne başarılı burslu olarak girmeye hak kazandığını, bu programı tamamlayarak 12/06/2013 tarihinde hemşire unvanı ile üniversiteden mezun olduğunu, ÖSYM tarafından hazırlanan 2008 yılı kılavuzuna göre öğrencilerin mezun olduktan sonra burslu okudukları her yıl karşılığında tam bir yıl olmak koşulu ile ... kuruluşlarında zorunlu hizmet ile yükümlü olacaklardır şeklinde koşul bulunduğunu, bu madde uyarınca davalı öğrencinin mecburi hizmet yükümlülüğünün bulunduğunu, diğer davalının ise kefil olarak sözleşmeye imza attığını belirtmiş olup,

fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00 TL tutarındaki eğitim-öğretim bedelinin sarf tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline kara verilmesini istemiştir.

Davalılar; davanın reddini dilemişlerdir.

Mahkemece; sözleşmede söz konusu zorunlu hizmet süresince davacı tarafça, davalıya hizmeti karşılığı ödenecek bedele ilişkin açıkça bir düzenlemeye yer verilmediği, 'sağlık kuruluşundaki şartlara göre' ödeneceğinin hüküm altına alındığı, bu haliyle davacının sırf zorunlu hizmet sözleşmesi nedeniyle davacı tarafça 'sağlık kuruluşundaki şartlara göre' belirlenecek ücret karşılığında zorunlu hizmete tabi tutulmasının istenilmesinin Anayasa ile güvence altına alınan 'angarya yasağı'nın ihlali anlamına geleceği, somut olayda ücret hususu belirlilik kazanmadan davalının zorunlu hizmet süresince çalışmaya davet edildiği,

dava tarihi itibariyle mevcut halde davalının zorunlu hizmet sözleşmesini kendi kusuruyla ifa etmediğinin kabulünün mümkün olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, söz konusu karar davacı tarafça temyiz edilmiştir.

Davacı, eldeki dava ile 2008 yılında başarı bursu ile hemşirelik bölümüne girmeye hak kazanan ve 12/06/2013 tarihinde mezun olan davalı ...'ın zorunlu hizmet yükümlülüğünü yerine getirmediğini, diğer davalının ise davalı ... ile imzalanan zorunlu hizmet sözleşmesini kefil sıfatıyla imzaladığını ileri sürerek, eğitim ve öğretim bedelinin davalılardan tahsilini istemiş; davalılar ise üniversitenin kayıt esnasında doğru

bilgilendirme yapmadığını, "bunu imzalamazsanız kaydınız yapılmaz" tehdidi altında zorunlu hizmet sözleşmesini imzaladıklarını savunarak, davanın reddini dilemişlerdir.

Her ne kadar mahkemece, sırf zorunlu hizmet sözleşmesi nedeniyle davacı tarafça 'sağlık kuruluşundaki şartlara göre' belirlenecek ücret karşılığında zorunlu hizmete tabi tutulmasının istenilmesinin Anayasa ile güvence altına alınan 'angarya yasağı'nın ihlali anlamına geleceği ve sözleşme serbestisi söz konusu ise de 'angarya yasağı' ile 'sözleşme serbestisi' ilkelerinin çatışması halinde angarya yasağına öncelik tanınması gerektiği belirtilerek davanın reddine karar verilmiş ise de.

T.C. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının 11/12/2015 tarihli yazısında. 07/07/2011 tarihli Genel Kurul toplantısında alınan 2011.15.803 no'lu kararda "Vakıf Üniversitelerinde önceden ilan edilen burslu kontenjanlara başvuran ve burslu okumaya hak kazanan öğrencilere burs oranı ne olursa olun (%100, %50, %25) mecburi hizmet yükümlülüğü getirilemeyeceğine karar verildi." hükmünün bulunduğu, davalı ...'ın üniversiteden 12/06/2013 tarihinde mezun olduğu,

davalının 07/07/2011 tarihinde YÖK tarafından alınan burslu öğrencilere hizmet yükümlülüğü getirilemeyeceğine dair karardan sonra mezun olması nedeniyle anılan karardan yararlanması gerektiği, davalının bu nedenle hizmet yükümlülüğü bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmiş olması doğru değil ise de; sonucu itibariyle karar redde ilişkin olduğundan hükmün gerekçesinin düzeltilerek onanmasına karar verilmesi gerekmiştir.