Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2020/10904 K.2021/9989

Taraflar arasındaki alacak davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı, davalı ...'ın müteahhit, diğer davalıların murisi...'ın arsa sahibi olarak imzaladıkları kat karşılığı inşaat sözleşmesi ile inşa edilen taşınmazdaki müteahhidin payına düşen 8 nolu daireyi davalı müteahhit ... ile yapmış olduğu Beyoğlu 32. Noterliğinin 23584 numaralı 09.07.1998 tarihli Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmesi ile satın aldığını, bina inşaatının bitimi ile arsa payının tapuda devir ve ferağ edileceğinin davalı ... tarafından taahhüt edildiğini, müteahhidin daireyi kararlaştırıldığı gibi kaba inşaat halinde teslim ettiğini ancak imar mevzuatını ihlal ederek,

binayı kaçak yapı durumuna soktuğundan iskan iznini alamadığını ve kat mülkiyetine geçilemediğini, davalı müteahhide defalarca müracaat etmesine rağmen dairenin tapusunun devredilmemesi üzerine davalı müteahhit ve diğer davalı arsa sahipleri aleyhine İstanbul 6. Tüketici Mahkemesi'nin 2006/684 Esas sayılı dosyasından tapu iptali ve tescil davasını açtığını, kaçak inşaat nedeni ile davanın reddine karar verildiğini ve kararın onandığını ileri sürerek,

dava konusu dairenin dava tarihindeki rayiç bedeli olan 90.000,00 TL’nin davalı müteahhit ...'ten dava tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari faizi ile birlikte tahsilini, tarafınca yaptırılan ince inşaat bedeli olan 39.000,00 TL’nin de davalı arsa sahiplerinden yasal faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar, davanın reddini dilemişlerdir.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak, davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

1- Dosyadaki yazılara, bozmaya uyularak verilen kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2- Davacı eldeki dava ile noterde düzenlenen 09.07.1998 tarihli satış vaadi sözleşmesi ve arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca davalı müteahhit ...’a isabet eden taşınmazı satın aldığını, satın alınan bağımsız bölümün kaçak olarak yapılmış olması nedeniyle tapuda devredilememesinden kaynaklı satış vaadi sözleşmesine dayanarak arsa sahipleri ve müteahhite tapu iptal ve tescil davası açtığını ancak davanın reddedilerek kesinleştiğini ileri sürerek uğradığı zarar nedeniyle daireye yapılan ince inşaat masrafları ve taşınmazın rayiç değerini talep etmiştir.

Bozma öncesi Mahkemece, davanın kısmen kabulüne, dava konusu 80.000,00-TL nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ...'dan alınarak, davacı tarafa verilmesine, dava konusu 34.000,00-TL nin davalı arsa sahibi olan... mirasçılarından dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak, davacı tarafa verilmesine, davacı tarafın fazlaya ilişkin isteminin reddine karar verilmiş, hükmün davalılar tarafından temyizi üzerine Yargıtay (kapatılan) 13. Hukuk Dairesi’nin 04/02/2016 günlü, 2015/26466E., 2016/2957K. sayılı ilamı ile.

İmar suçu oluşturan kaçak yapıların yıkılması gerekeceğinden, bu tip yapılarda yaratılan ekonomik değerlerin korunmasından da söz edilemeyeceği(Bkz.

HGK. 4.4.2001 gün 2001/15-305 E. 2001/336 K.), dava konusu dairenin imara aykırılığının giderildiği ve kaçak yapı sorununun kalmadığı yargılama aşamasında ifade edildiğine göre, mahkemece bu husus üzerinde durularak, halen kaçak yapı olduğunun anlaşılması durumunda açıklanan yasal düzenleme hükümleri gözetilerek sonucuna uygun bir karar verilmesi gerektiği belirtilerek, kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece, bu bozma ilamına uyularak, davacının verilen süreler içinde iskan belgesini alıp, mahkemeye sunmadığı; imar affı kapsamında başvuru halinde, alınacak yapı kayıt belgesinin, imara aykırılığı sonlandırmadığı, iskan ruhsatı mahiyetinde bulunmadığı ve bu belgelerin hukuki sonuçlarını doğurucu mahiyeti bulunmadığı, sözleşmeye aykırılığın ortadan kaldırılmadığı, bu itibarla davacının, sözleşmeden kaynaklanan vecibelerini yerine getirmeden davalı tarafın vecibelerini yerine getirmesini talep edemeyeceği belirtilerek, davanın reddine karar verilmiştir.

Davalılardan ..., 09.07.1998 tarihli gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi ile müteahhit olarak arsa sahipleri ile yaptıkları gayrimenkul satış vaadi ve kat karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca kendisine isabet eden taşınmazı davacıya satmış olup, taraflar arasında yapılan bu sözleşme noter tarafından kanuni geçerlilik şartlarına uygun olarak düzenlenmiş geçerli bir sözleşmedir. Bu durumda geçerli sözleşmenin ifa edilmemesi nedeniyle davacı, ifanın imkânsız hale geldiği tarihteki rayiç değeri isteyebilir.

Davacı taraf, davalı... mirasçıları ve müteahhit ... aleyhine İstanbul 6. Tüketici Mahkemesi'nde tapu iptali ve tescil davası açmış olup, yargılama sırasında verilen 23.10.2008 tarih, 2006/684 E.-2008/ 719K. sayılı karar ile, binanın tamamını için yıkım kararı verildiği ve arsa payı tescil talebinin mümkün olmadığı gerekçesi ile davanın reddedildiği ve kararın Yargıtay 14. Hukuk Dairesi’nin 09.06.2009 tarih, 2009/4150E.-2009/7163K.sayılı ilamı ile onandığı, davacının karar düzeltme talebinin ise 20.10.2009 tarih, 2009/10091E.-2009/11198K.sayılı ilamı ile reddedildiği görülmüştür.

İstanbul Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü’nün 15527817-500-E.54319 sayı, İmar Barışı hk.(Davacı ... kayıkçı) konulu 13.11.2018 tarihli yazısında; Bakanlığın İmar Barışı Rapor Uygulama sayfasında yapılan incelemede, 08.11.2018 tarihli kayıtlarında; 3194 sayılı Kanunun Geçici 16. maddesi kapsamındaki başvuruların yapı maliklerinden herhangi birisi veya vekili tarafından maliklerin beyanına istinaden, e-Devlet üzerinden 31.12.2018 tarihine kadar yapılabildiği, Kağıthane ilçesi, Seyrantepe Sanayi mahallesi, 5192 ada, 6 parselde sayılı taşınmaza ilişkin yapılan herhangi bir başvuruya rastlanılmadığı belirtilmiştir.

Mahkemece, her ne kadar hatalı değerlendirme ile, davacının verilen süreler içerisinde iskan belgesini alıp mahkemeye sunmadığı, sözleşmeden kaynaklanan vecibelerini yerine getirmeden davalı tarafın vecibelerini yerine getirmesini talep edemeyeceği belirtilerek davanın tümden reddine karar verilmiş ise de, imar affı kapsamında yapılan başvuruların yapı malikleri tarafından yapılacağı mevzuat hükümleri çerçevesinde sabittir. Eldeki davada yapılması gereken, dava konusu taşımazın ifanın imkansız hale geldiği tarihteki rayiç değerine hükmetmek olmalıdır.

Hal böyle olunca; mahkemece ifanın imkansız olduğu tarihin tapu iptal tescil davasının kesinleştiği tarih(20.10.2009) olduğu kabul edilerek, taleple bağlılık kuralı gereği davacının talep sonucunun dava konusu dairenin dava tarihindeki(07.10.2009) rayiç bedeli olduğu da gözetilerek bu tarihteki rayiç değer üzerinden hüküm kurulması gerekirken hatalı gerekçe ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.