Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2020/11856 K.2021/1652

Taraflar arasındaki asıl ve birleşen istirdat davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, asıl ve birleşen davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı ...

Elektrik Dağıtım A.Ş. 'ye açtığı asıl davada; abonesi olduğu davalı ... tarafından 11/06/2013 tarihinde sayacının söküldüğünü ve revizyon faturası düzenlendiğini, ardından 02/08/2013 tarihinde endeks esaslı olmayan ek tahakkuk yapılarak 24.605,10 TL borç çıkarıldığını, faturaya itiraz edildiğini, İzmir 8. İcra Müdürülüğü'nün 2014/1606 Esas sayılı dosyası ile hakkında icra takibi başlatıldığını, icra dosyasına ihtirazi kayıtla toplam 33.700,00 TL ödeme yapıldığını ileri sürerek, 33.700,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir, birleşen davada ise;

asıl davada HMK'nın 124. maddesi uyarınca tarafta iradi değişiklik talebinde bulunduklarını, ancak taleplerinin reddedildiğini, bu nedenle aynı alacağın tahsilini ... Elektrik ... Satış A.Ş.'den talep ettiklerini belirtmiştir.

Asıl davada, davalı ... Elektrik Dağıtım A.Ş.; 01/01/2013 tarihinden sonra ayrı tüzel kişilikler altında faaliyetlerin yürütülmesine ilişkin esasların kabul edildiğini, bu tarihten sonra satış faaliyetlerinin ... Elektrik ... Satış A.Ş. tarafından yürütüldüğünü belirterek, davanın husumetten reddine karar verilmesini istemiştir. Birleşen davada, davalı ... Elektrik ... Satış A.Ş. ise; davanın hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını ileri sürerek davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece; davada görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu gerekçesiyle davanın görev yönünden reddine karar verilmiş, Dairemizin 08/12/2015 tarihli, 2015/16828 E. ve 2015/19794 K. sayılı ilamı ile, görevsizlik kararı verilmeden evvel, davacı abonenin tacir olup olmadığı, aboneliğin bulunduğu depoların ticari işletmesi ile ilgili olup olmadığı, aboneliğin ticari faaliyeti sürdürmek amacıyla yapılıp yapılmadığının araştırılması gerekirken, bu yönde herhangi bir araştırma yapılmadan, davalıya da tebligat göndererek savunma hakkı tanınmadan görevsizlik kararı verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyulmak suretiyle yapılan yargılama sonucunda, asıl davada davacı yanın kendisine yapılan icra takibinin alacaklısını bildiği, ödemeyi bu kuruma yaptığı, HMK'nın 124. maddesi kapsamında davacının talebinin kabul edilebilir bir yanılgı olarak görülemeyeceği, dürüstlük kuralına aykırı olacağı gerekçesiyle davacının taraf değişikliği talebinin reddedilerek pasif husumet yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmiş; birleşen davada ise, takip konusu paranın tamamen ödendiği tarihten itibaren 1 yıllık hak düşürücü süre içinde davanın açılması gerektiği, davanın ise bir yıllık hak düşürücü süreden sonra açıldığı gerekçesiyle hak düşürücü süre nedeniyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.

1-) Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacının birleşen davaya yönelik temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-) Davacını asıl davaya yönelik temyiz itirazlarına gelince,

Davada öncelikle çözülmesi gereken uyuşmazlık, davada HMK'nın 124. maddesi uyarınca tarafta iradi değişiklik yapılıp yapılamayacağına yöneliktir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun “Tarafta iradî değişiklik” başlıklı 124. maddesi gereğince, bir davada taraf değişikliği, ancak karşı tarafın açık rızası ile mümkündür. Ancak, maddi bir hatadan kaynaklanan veya dürüstlük kuralına aykırı olmayan taraf değişikliği talebi, karşı tarafın rızası aranmaksızın hâkim tarafından kabul edilir. Dava dilekçesinde tarafın yanlış veya eksik gösterilmesi kabul edilebilir bir yanılgıya dayanıyorsa, hâkim karşı tarafın rızasını aramaksızın taraf değişikliği talebini kabul edebilir.

Somut olayda; asıl davada davacı, davasını ... Elektrik Dağıtım A.Ş.’ye yöneltmiş, davalının itirazı üzerine HMK'nın 124/3.maddesi gereğince elektrik şirketinin kendi iç yapısı nedeni ile husumette yanıldığını belirterek davanın doğru hasım olan ... A.Ş.' ye tebliğini talep etmiştir. Mahkemece, talebin kabul edilebilir bir yanılgıya dayanmadığı gerekçesiyle tarafta değişiklik talebini reddederek davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir.

Ne var ki, davacı ile davalı ... Elektrik Dağıtım A.Ş. arasında abonelik sözleşmesinin bulunması, yine davaya konu sayaç sökme tutanağının davalı ... Elektrik Dağıtım A.Ş. tarafından düzenlenmiş olması ve her iki elektrik şirketinin unvanları arasındaki benzerlik olması dikkate alındığında dava dilekçesinde davalının yanlış gösterilmesinin kabul edilebilir yanılgıya dayandığı ve davalı ... Elektrik Dağıtım A.Ş. ile ... Elektrik ...

Satış A.Ş. arasındaki ilişkinin davacı tarafından bilinmesinin beklenemeyeceği açıktır.

Bu durumda mahkemece asıl davada, 6100 sayılı HMK'nın 124. maddesi gereği davanın ... Elektrik ... Satış A.Ş.'ye yöneltilmesi talebinin kabul edilerek taraf teşkili sağlanmak suretiyle davanın esasına girilmesi gerekirken, asıl davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.