Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2020/12127 K.2021/10849

Taraflar arasında ilk derece mahkemesinde görülen uyarı cezası, sözleşmenin süreli feshi, ceza şart ve reçete bedeli tahsili işlemlerinin iptali davasının kabulüne dair verilen karar hakkında bölge adliye mahkemesince yapılan istinaf incelemesi sonucunda; davalı tarafın istinaf başvurusunun reddine yönelik olarak verilen kararın süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı; sahibi olduğu ... Eczanesi’nden SGK’ya fatura edilen 2008 ve 2009 yılları arasındaki reçetelerden... adlarına düzenlenen 5 adet reçetedeki ilaçların hastaların kendisine veya yakınlarına teslim edilmemesi ve reçete arkasındaki imzaların hastalara veya yakınlarına ait olmaması ayrıca ... adlarına düzenlenen 7 adet reçetenin Talasemi Derneği tarafından yönlendirildiği gerekçesiyle Sosyal Güvenlik Kurumu kapsamındaki kişilerin Türk Eczacıları Birliği üyesi eczanelerden ilaç teminine ilişkin 2012 protokolünün 4.3.6, 5.3.14, 5.3.5, 5.3.2 ve 6.17. maddeleri uyarınca Kurumca hakkında uygulanan 73.338,10 TL zararın ve 197.802,50 TL cezai şartın tahsili ile üç ay süreli sözleşmesinin feshine ilişkin işlemlerin haksız ve hukuka aykırı olduğu için iptalini istemiştir.

Davalı; davanın reddine karar verilmesini dilemiştir.

İlk derece mahkemesince; sözleşmenin haklı nedenlerle feshedilebilmesi için eczacının dava dışı usulsüz ve sahte reçete düzenleyen kişiler ile işbirliği içerisinde hareket ettiğinin kanıtlanması gerektiği halde kanıtlanamadığından, SGK’nın tek yanlı ve hasta ifadelerine dayanan tespitini teyit eden mahkeme kararı mevcut olmadığından, sözleşmedeki cezai şartın eczacının kusuruna dayanmayan tek taraflı konulan ve eczacının

imzalamak durumunda kaldığından geçerli olmadığı anlaşıldığından davanın kabulüne; davalı SGK Başkanlığı’nın “ 2012 Yılı SGK Kapsamındaki Kişilerin Türk Eczacılar Birliği Üyesi Eczanelerden İlaç Temine İlişkin Protokolün 4.3.6. maddesi gereğince sözü edilen reçetelerin toplam bedeli olan 76.338,10 TL’nın faiziyle davacı eczacının hak edişlerinden kesilmesi,

2012 Yılı Eczane Protokolü’nün 5.3.2 maddesi gereğince reçete bedeli olan 9.492,18 TL’nın beş katı olan 47.460,90 TL cezai şartı, 2012 Yılı Eczane Protokolünün 6.17 maddesi uyarınca usulsüz reçetelerin toplam bedeli olan 30.068,32 TL nın 5 katı olan 150.341,60 TL cezai şart olmak üzere toplam 197.802,50 TL cezai şart uygulanmasına, ayrıca 2012 Yılı Eczane Protokolünün 5.3.14. maddesi gereğince yapılan yönlendirme nedeniyle sözleşmenin üç ay süreli fesih işleminin yerinde olmadığının tespiti ile çekişmenin giderilmesine karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesinin kararına karşı, davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. Bölge adliye mahkemesince; dosyada toplanan delillerin gerekçede tartışılmasında bir isabetsizlik bulunmadığından davalının istinaf talebinin reddine dair verilen karar, davalı vekilince temyiz edilmiştir. 1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı bilgi ve belgelere, özellikle temyiz olunan bölge adliye mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki sair temyiz itirazlarının reddi gerekir. 2-Uyuşmazlık, Kurumun davacı hakkında 2012 protokolünün 5.3.2. ve 5.3.5. maddeleri uyarınca uyguladığı cezai işlemin yerinde olup olmadığına ilişkindir.

Davalı Kurumca; ... ve ... isimli Kurum mensubu hastaların, davacı tarafından Kuruma fatura edilmiş 5 adet reçeteyi yazdırmadıkları, reçete muhteviyatı ilaçları teslim almadıkları ve reçete arkasındaki imzaların hasta ya da yakınına ait olmadığı iddia edilmektedir.

Davacı tarafça bu iddialara karşı hastaların dinlenilmesi istenilmişse de mahkemece; adresleri bildirilmediği ve kurumda açıkça ilaçları almadıklarını söyledikleri için tekrar dinlenilmelerine yer olmadığına karar verilmiş ve davacı hakkında görülen Batman Cumhuriyet Başsavcılığı’nın 2010/9471 soruşturma numaralı dosyası getirtilerek hastaların beyanlarının alınıp alınmadığı da incelenmemiştir.

Oysa ... kurumda alınan beyanında ilaçları alıp almadığını hatırlamadığını, diğer iki hasta da ilaçları almadıklarını söylemiştir.

Bu durumda söz konusu soruşturma dosyasında cezai işleme konu hastalar dinlenmemişse, mahkemece HMK md. 31 uyarınca, hakimin davayı aydınlatma ödevi kapsamında olmak üzere, Kurumca hazırlanan teftiş raporunda T.C. kimlik numaraları ile adresleri bulunan hastaların Mernis’ten de adres kontrollerini yaparak dinlenilmeleri için adlarına davetiye çıkarılması ve mahkemede hazır olan hastalara uyuşmazlığa konu 5 reçeteden adlarına yazılmış olanlar gösterilerek, bu reçeteleri kendilerinin yazdırıp yazdırmadıkları veya kendileri adına Talasemi Derneği’nce yazdırılıp yazdırılmadığı,

reçete arkasındaki isimlerle herhangi bir yakınlıkları olup olmadığı, bu kişileri tanıyıp tanımadıkları, reçete muhteviyatı ilaçları alıp almadıkları sorulduktan sonra dosya kapsamındaki tüm deliller birlikte değerlendirilerek cezai işlemin yerinde olup olmadığına karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik inceleme ile hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup, hükmün bozulmasını gerektirmiştir.

İlk derece mahkemesi kararının, yukarıda açıklanan nedenle bozulmasına karar verilmiş olduğundan, HMK'nın 373/1 maddesi uyarınca, işbu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin bölge adliye mahkemesi kararının da kaldırılmasına karar verilmiştir.