Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2020/1545 K.2020/3916

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davalı ...'a yönelik davanın reddine, diğer davalılar ilişkin davanın kabulüne yönelik olarak verilen kararın, süresi içinde davalı SGK vekili ve dahili davalı Sağlık Bakanlığı tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı; davalılar aleyhine ... İcra Müdürlüğü’nün 2003/1077 Esas sayılı dosyası ile icra takibine girişildiğini, davalıların haksız ve dayanaksız olarak takibe itiraz ettiğini, itiraz üzerine takibin durduğunu, sattığı malzemeleri kullanarak bedellerini ödemeyen davalıların takibe vaki itirazının iptaline, %40'dan aşağı olmamak üzere inkar tazminatı ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı SGK; tedarikçi firmaların kuruma sağlayacakları malzemelerde fiyat farkı oluştuğunda USD bazında iade edileceğinin kararlaştırıldığını, davacı firmanın da fiyat farkları nedeniyle 4.230.937 USD borçlu çıktığını ve bugüne kadar ödemediğini, ayrıca davalı ile birlikte çeşitli firmalardan kuruma fahiş fiyatla malzeme satmaları nedeniyle Ankara 2 Nolu DGM'de 2003/39 sayılı kamu davası açıldığını ve aynı mahkemece bu firmaların banka hesaplarına, mallarına tedbir konulduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ...; usulüne uygun dava dilekçesi tebliğine rağmen davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece; davacı tarafın, davalı ...'a yönelik davasının pasif husumet yokluğundan reddine, davacı tarafın diğer davalılara yönelik davasının kabulüyle, Beyoğlu 3. İcra Dairesi’nin 2003/1077 esas sayılı dosyası kapsamındaki davalı tarafça yapılan itirazın kısmen iptaliyle 5.074,00-TL asıl alacak ve 1.775,00-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 6.849,00-TL üzerinden takibin devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi yürütülmesine, takip tarihi dikkate alınarak hükmolunan asıl alacağın (5.074,00-TL) %40'ı oranında icra inkar tazminatının davalılardan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş; hüküm, davalı SGK vekili ve dahili davalı Sağlık Bakanlığı vekilince temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı SGK’nın aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Dava, sözleşme nedeniyle düzenlenen faturalara dayanılarak başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kabulü ile % 40 icra inkar tazminatının davalı SGK’dan tahsiline karar verilmiştir. Davalı taraf SGK olup 5510 sayılı yasanın 88/18 maddesinde “Kurumun taraf olduğu her türlü dava ve icra takiplerinin kısmen veya tamamen aleyhe neticelenmesi halinde 2004 sayılı İİK'nda yazılı tazminat ve cezalar kurum hakkında uygulanmaz” hükmü mevcuttur. Bu yasal düzenleme karşısında davalı kurum aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilemez. Mahkemece, bu kalem istemin de kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

3-Dahili davalı Sağlık Bakanlığı’nın temyiz talebi yönünden; mahkemece, davalı SGK vekilinin talebi ile Sağlık Bakanlığı davaya dahil edilmek suretiyle yargılama sürdürülmüş ve davalı SGK ile dahili davalı Sağlık Bakanlığı hüküm altına alınan alacak ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulmuşlardır.

Dosyanın incelenmesinde; davalı SGK vekili tarafından, SSK hastanelerinin Sağlık Bakanlığı’na devredilmiş olması nedeniyle husumetin Sağlık Bakanlığı’na yöneltilmesi mahkemeden talep edilmiş, mahkemece dava Sağlık Bakanlığı’na ihbar edilmiştir. Buna rağmen Sağlık Bakanlığı aleyhine davalı sıfatıyla hüküm tesis edilmiştir.

Sağlık Bakanlığı hakkında icra takibi yapılmadığı gibi, dava dilekçesinde davalı olarak gösterilmemiş ve aleyhine usulüne uygun bir dava da açılmamıştır. Davalı SGK vekilinin talebi üzerine davaya dahil edilmesi, gerek 1086 sayılı HUMK'da, gerekse 6100 sayılı HMK'da dahili davalı başlığı altında bir müessese düzenlenmemiş olduğundan yerinde değildir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 124. maddesinde, davada taraf değişikliğine ilişkin hüküm düzenlenmiş olup, somut olayda bu maddenin uygulanmasına da imkan yoktur. Nitekim eldeki davada, taraf değişikliği değil, dava dilekçesiyle davanın yöneltildiği davalının yanında, başka bir tüzel kişiliğe de davanın yöneltilmesi söz konusudur.

Davanın başında taraf olarak gösterilmeyen kişilerin, taraf yanında sonradan davaya dâhil edilmesi, ancak taraflar arasında mecburi dava arkadaşlığı mevcut ise mümkündür. Aksi halde, bir dava açıldıktan sonra mevcut davalı taraf yanına bir başka davalı taraf ilave etmek ıslah ile dahi mümkün değildir. Davalı SGK ile Sağlık Bakanlığı arasında ise mecburi dava arkadaşlığı yoktur.

Sağlık Bakanlığı hakkında usulüne uygun olarak açılmış bir dava bulunmadığından, dâhili dava yolu ile davaya hasım olarak eklenmesi ve hakkında hüküm kurulması usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.