Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2020/2083 K.2020/2727

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz, davacı vekili tarafından katılma yoluyla temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili, davacı ...'nin hal işgaliyesi kullanımı, su ve atık su alacağı nedeniyle yapılan ilamsız icra takibine davalının yaptığı itiraz üzerine takibin durduğunu, takibin dayanağı olan Payallar Beldesi'nde bulunan haldeki dükkânların davalı firma tarafından kullanılması ile ilgili kesinleşmiş 4740 sıra nolu 16.02.2012 tarihli ödeme emrinin iptali ile ilgili davalı şirket tarafından dava açılmadığından ödeme emrinin kesinleştiğini ileri sürerek itirazın iptali ile takibin kaldığı yerden devamını, davalının icra inkar tazminatına mahkum edilmesini istemiştir.

Davalı, dava açılmadan önce davacı ... ile anlaşarak ekli makbuzlarla toplam 86.695,24 TL olmak üzere, takibe konu alacaktan fazla ödeme yaptığını, davacı belediyenin dava açmasında hukuki yararının bulunmadığını savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece; somut olayda Belediyenin alacağını 6183 sayılı kanun kapsamında daha basit ve daha masrafsız şekilde tahsil edebilme imkanı varken Adli Yargı mercilerinde takip ve dava açarak istemde bulunmasının hukuken himaye görmeyeceği, alacağın esasen idari niteliğini de ortadan kaldırmayacağı için Adli Yargının uyuşmazlığın çözümünde görevli olmadığı, gerekçesi ile davanın HMK'nın 114/1-b maddesi gereğince dava şartı yokluğundan reddine karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir. Dairemiz 11.05.2016 T. ve 2015/11586 E. - 2016/7466 K. sayılı ilamı ile; davacının başlattığı takibin 6183 sayılı kanuna dayalı takip olmayıp ilamsız icra takibi olduğu bu nedenle işin esasına girilerek karar verilmesi gerektiği gerekçesi ile bozulmuştur.

Bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde mahkemece; davanın konusuz kalması nedeniyle esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davacı tarafın icra inkar tazminatı talebinin ve davalı tarafın tazminat talebinin reddine karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Dava, Belediye tarafından davalı hakkında hal işgaliye ücreti ile taraflar arasındaki abonelik sözleşmesinden kaynaklanan su ve atıksu bedelleri için düzenlenen ödeme emrinin tahsili amacıyla başlatılan takibe vaki itirazın iptali talebine ilişkindir.

1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, taraf vekillerinin sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2- Davacı vekilinin vekalet ücreti yönünden temyiz itirazlarına gelince;

Davayı kazanan taraf davasını bir vekil vasıtası ile takip etmiş ise, haksız çıkan (davayı kaybeden) taraf yargılama gideri olarak vekâlet ücretine de mahkûm edilir. (HMK 323 1/ğ).

Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13. maddesi uyarınca; konusu para olan veya para ile değerlendirilebilen bir şey olan davalarda avukatlık ücreti, davanın görüldüğü mahkeme için Tarifenin ikinci kısmında belirtilen maktu ücretlerin altında olmamak kaydıyla nispi olarak belirlenir. Ancak, hükmedilen ücret kabul veya reddedilen miktarı geçemez. Davanın tamamen veya kısmen kazanılması ya da reddedilmesi halinde ise, nispi vekalet ücreti kabul ya da reddedilen müddeabihin değeri üzerinden hesaplanır.

Somut uyuşmazlıkta; dava değerinin 86.695,24 TL olduğu ve bilirkişi raporunda dava konusu bedeller ödendiğinden davalının davacıya borcu kalmadığı hususunun tespit edilmekle birlikte, davalının davanın açılmasına sebebiyet verdiği hususu da sabit olmakla konusu para olan dava yargılama sırasında kendisini vekille temsil ettiren davacı lehine nısbi vekalet ücreti takdir edilmesi gerekirken, maktu vekalet ücreti takdir edilmesi de doğru olmamıştır.

3- İcra inkar tazminatı yönünden;

İcra ve İflas Kanunu'nun 67. maddesinin 2. fıkrası hükmüne göre; icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için, borçlunun takip sırasında ödeme emrine itiraz etmesi ve alacaklının, alacağını mahkemede dava ederek haklı çıkması yasal koşullardandır. İcra inkar tazminatı, aleyhinde yapılan icra takibine itiraz eden borçluya karşı konulmuş bir yaptırımdır.

Öte yandan, alacağın likit ve belli olması gerekir. Başka bir ifade ile borçlu tarafından alacağın gerçek miktarı belli, sabit veya belirlenebilmesi için bütün unsurlar bilinmekte veya bilinmesi gerekmekte, böylece borçlu tarafından borcun tutarının tahkik ve tayini mümkün ise; başka bir ifade ile borçlu yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda ise, alacağın likit ve muayyen olduğunun kabulü zorunludur.

Somut uyuşmazlıkta; mahkemece, takip konusu alacak miktarının tespiti yargılamayı gerektirmediğinden, bir başka ifadeyle alacak, dava tarihi itibariyle likit ve muayyen olduğundan, davacının icra inkar tazminat isteminin kabulüne karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde tazminat talebinin reddedilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.

Ne var ki, bu yanlışlıkların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, hükmün düzeltilerek onanması HUMK'nın 438/7 hükmü gereğidir.