Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2020/2109 K.2020/3340

Taraflar arasındaki alacak davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı, hakkında düzenlenen kaçak elektrik tespit tutanağına istinaden tahakkuk ettirilen toplam 31.005,10 TL'yi 05/04/2011 tarihinde davalıya ödediğini, ceza dosyasından beraat ettiğini, kaçak kullandığına ilişkin emare olmadığını ileri sürerek davalının haksız olarak tahsil ettiği 31.000,10 TL'nin iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı, davacının kaçak elektrik kullandığını, yapılan hesaplamanın doğru olduğunu belirterek davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne, 14.460,28 TL tazminatın 05/04/2011 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, hükmün taraflarca temyiz edilmesi üzerine anılan karar Dairemizin 28/05/2014 tarihli, 2014/1461 Esas ve 2014/8409 Karar sayılı ilamı ile, davaya bakmaya Tüketici Mahkemelerinin görevli olduğu, mahkemece görevsizlik kararı verilmesi gerekirken, işin esasına girilerek hüküm kurulmasının usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.

Görevli mahkemece yapılan yargılama neticesinde davanın HMK 114/g ve 115/2 maddeleri gereğince dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiş, kararın davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizin 08/10/2018 tarihli, 2016/22035 Esas ve 2018/9688 Karar sayılı ilamı ile, davacı tarafa HMK 114-g maddesi uyarınca masraf yatırması için kesin süre verildiği, ancak yatırılması gereken masrafın neye ilişkin olduğu açıklanmadan ve sonucu ihtar edilmeden, davanın usulden reddine karar verildiği,

dava şartına yönelik gider avansıyla ilgili olarak verilen kesin sürede yatırılmamasının sonuçlarının da tensip tutanağına ve tebligat zarfına açıkça yazması gerektiği, mahkemece ödenecek bedelin türü ve miktarı açıklanmadan, verilen kesin sürenin sonucu ihtar edilmeden ve davacının HMK' nın 27. maddesinde düzenlenen hukuki dinlenilme hakkı korunmaksızın yazılı şekildeki hükmün doğru görülmediği gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyulmak suretiyle verilen son kararında, davanın kısmen kabulüne, 14.460,28 TL bedelin 05/04/2011 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, hüküm taraflarca temyiz edilmiştir.

Uyuşmazlık, kaçak elektrik kullanımından kaynaklanan alacak talebine ilişkindir.

Dava konusu tespit tarihinde yürürlükte olan 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'na dayanılarak hazırlanan ve 25 Eylül 2002 günlü Resmi Gazete'de yayınlanarak 01/03/2003 tarihinde yürürlüğe giren Elektrik Tarifeleri Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği'nin 13.maddesi hükmünde, gerçek veya tüzel kişiler tarafından, yasal şekilde tesis edilmiş sayaçtan geçirilmeden mevzuata aykırı bir şekilde tüketilmesi, kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edilmiş, 15.madde hükmünde de, kaçak ve usulsüz elektrik enerjisi kullanımına ilişkin tespit, süre, tüketim miktarı hesaplama, tahakkuk, ödeme yöntemleri ile diğer usul ve esasların dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiler tarafından belirlenerek Kuruma sunulacağı ve kurul onayı ile uygulamaya konulacağı açıklanmıştır.

Kaçak elektrik tespit tutanağının düzenlendiği tarihte yürürlükte olan Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği ve anılan yönetmeliğin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları düzenleyen Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından yayımlanan 29/12/2005 günlü 622 sayılı kararının “Süre” başlıklı bölümünde. “Kaçak elektrik enerjisi kullandığı tespit edilen tüketiciye yapılacak kaçak tahakkukunda, aşağıda belirlenen süreler esas alınır.

Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin 13 üncü maddesinin (a) bendi çerçevesindeki tespitlerde.

A) Kullanım yerine ait bağlantı anlaşması ve perakende satış sözleşmesi yapılmış olan yerler için, kaçak elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olarak yapılacak hesaplamada esas alınacak süre; tutanak düzenlenmiş olması kaydıyla kontrol, mühürleme, kesme-bağlama, sayaç değiştirme ve son endeks okuma işlemlerinden en son yapılanın işlem tarihi ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihe kadar olan süredir ve bu süre 90 günü geçemez.

Ancak, sayaçtan geçirilmeden ayrı bir hatla kaçak elektrik enerjisi kullanımının tespiti halinde bu süre iki kat olarak alınır.

Bu sürenin dışında müşterinin kaçak elektrik enerjisi kullanım başlangıç tarihinin doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmesi halinde, kaçak tüketime ek olarak yukarıdaki paragraf çerçevesinde belirlenen başlangıç tarihinden itibaren, doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmiş kaçak elektrik enerjisi kullanımı başlangıç tarihine kadar geriye dönük normal tüketim hesabı yapılır. Bu süre 12 ayı geçemez.

Yapılacak hesaplamada tüketimin yapıldığı kabul edilen dönemlerdeki birim fiyatlar dikkate alınır ve gecikme zammı alınmaz.” hükmü yer almaktadır.

Somut olayda, davalı elektrik şirketi tarafından güç kaynağından harici hat alınmak suretiyle kaçak elektrik kullanıldığına ilişkin davacı hakkında 24/03/2011 tarihli kaçak tespit tutanağı düzenlendiği anlaşılmaktadır. Kaçak elektrik tespit tutanakları, düzenlendiği tarih itibariyle maddi olgulara ilişkin tespitleri içermekte olup, aksi sabit oluncaya kadar geçerli olan belgelerdendir. Davacı taraf, tutanağın aksini ispat edemediğinden, tutanak tarihinde yürürlükte bulunan Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği ve 622 sayılı Karar hükümlerine göre kaçak elektrik bedeli hesabının yapılması gerektiği kuşkusuzdur.

Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda, davacının kaçak kullanım başlangıç tarihinin net olarak tespit edilip edilmediği konusunda bir inceleme ve araştırma yapılmadığı, davacının harici hat çekerek kaçak elektrik kullanması sebebiyle kaçak kullanım süresinin iki katı alınacağı belirtilip kaçak elektrik tüketim hesabında sürenin iki katı olarak alınmadığı, ayrıca 622 sayılı Kararın 1/C maddesinde yer alan "Tüketim Miktarı Hesaplama" maddesinin raporda değerlendirilmediği anlaşılmıştır.

Bu nedenlerle mahkemece, öncelikle davacının abonelik sözleşmesi ve tüketim endeksleri ile davalı elektrik şirketinin kaçak ve ek tahakkuk bedellerini ne şekilde hesaplandığına ilişkin belgelerin dosyaya getirtilerek dosyanın konusunda uzman üç kişilik bilirkişi heyetine verilmesi, bilirkişi heyetinden davalının davacı taraftan isteyebileceği kaçak ve ek tahakkuk bedelinin, Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği ve bu yönetmelik gereğince yayınlanan 622 sayılı EPDK kararında belirlenen usül ve esaslarda açıklanan yönteme göre yeniden hesaplanması için rapor alınması ve oluşacak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.