Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2020/2610 K.2021/1697

Taraflar arasındaki reçete bedeli kesintisi, cezai şartın tahsili, sözleşmenin süreli feshi işlemlerinin iptali davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen kararın, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı; ... Optik isimli firmanın sahibi olduğunu, kuruma fatura ettiği bir kısım reçetelerde yazılı malzemelerin hasta ya da yakınına teslim edildiğine ilişkin reçete arkasındaki yazı ve imzanın hasta veya hasta yakınına ait olmadığının tespit edilmesi nedeniyle Kurum tarafından hakkında.

2011 yılı sözleşmesinin 6.3.2. maddesi uyarınca cezai şart tahsili ve uyarı cezası verilmesi işlemleri uygulandığını, aynı sözleşmenin 4.3.15. maddesi uyarınca ilgili reçete bedellerinin faiziyle birlikte tahsilinin talep edildiğini ve 6.3.14. maddesine göre;

mesul müdür, müessese sahibi veya müessesede çalışanlar tarafından reçetede veya reçete ekindeki belgede haksız kazanç elde edilmesini sağlayacak nitelikte tahrifat yapıldığının veya sahte reçete, reçete ekindeki sahte belgenin kuruma fatura edilmesi gerekçesiyle cezai şart tahsili ile sözleşmenin 6 ay süreyle feshine karar verildiğini beyanla, söz konusu haksız işlemlerin iptaline, muarazanın giderilmesine karar verilmesini istemiştir.

Davalı; davanın reddine karar verilmesini dilemiştir.

Mahkemece; çekişmeye konu reçetelerin sahte olduğu belirlendiğinden, iptali istenen işlemlerin yanlar arasındaki protokol hükümlerine uygun olduğu anlaşılmakla ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı tarafça temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Uyuşmazlık, davacının kuruma fatura ettiği bir kısım reçeteler nedeniyle kurumca uygulanan cezai işlemlerin yerinde olup olmadığına ilişkindir.

Davalı kurum tarafından, davacıya ait optik işyeri hakkında; 2011 Yılı Sosyal Güvenlik Kurumu Görmeye Yardımcı Tıbbi Malzemelerin Teminine İlişkin Sözleşme’nin 6.3.2, 6.3.14 ve 4.3.15. maddeleri gereğince cezai şart, uyarı, 6 ay süreyle sözleşmenin feshi ile fatura bedeli kesintisi işlemi uygulanmıştır. Davaya konu 2011 sözleşmesinin 6.3.2. ve 6.3.14. maddeleri uygulanan eylemlerle ilgili, 2018 yılında yürürlüğe giren sözleşmenin 5.3.1. maddesinde; “Müessese tarafından Kuruma fatura edilen reçetelerde bulunması gereken hasta/hasta yakınına ait imzanın hasta/hasta yakınına ait olmadığının tespit edilmesi

halinde, ilgili reçete içeriğinde yer alan malzeme bedelinin 2 (iki) katı ceza koşulu uygulanır ve müessese yazılı olarak uyarılır. Aynı fiilin tekrarı halinde ilgili reçete içeriğinde yer alan malzeme bedelinin 5 (beş) katı tutarında ceza koşulu uygulanarak sözleşme 1 (bir) ay süreyle askıya alınır. Ancak hasta reçete muhteviyatı malzemeyi aldığını beyan etmesi durumunda bu madde hükmü uygulanmaz.”, 5.3.6. maddesinde.

“Müessese sahibi/mesul müdürü veya çalışanlar tarafından reçete/reçete eki belgede tahrifat yapıldığının tespit edilmesi halinde ilgili müessese yazılı olarak uyarılır ve reçete bedelinin 10 (on) katı tutarında ceza koşulu uygulanır. Aynı fiilin tekrarı halinde reçete bedelinin 20 (yirmi) katı tutarında ceza koşulu uygulanarak sözleşme 1(bir) yıl süreyle feshedilir” 5.4.2. maddesinde de.

“Müessese tarafından sözleşmenin (5.4.1) maddesinin (a) bendinde belirtilen fiil/fiillerden, bir fatura dönemi için uygulanacak ceza koşulunun hesaplanması reçete bazında yapılır. Bir reçetede birden fazla usulsüz fiilin tespit edilmesi durumunda ceza koşullarından en yüksek olanı esas alınır.

Bir fatura döneminde ceza koşulu gerektiren fiil/fiillerin birden fazla reçetede tespit edilmesi halinde belirlenen ceza koşulu her bir reçete için ayrı ayrı hesaplanıp bu bedeller toplanmak suretiyle tahsil edilir. Yine aynı sözleşme döneminde, sözleşmenin (5) başlıklı maddesinde belirtilen fiil/fiillerden sözleşmenin feshini gerektiren birden fazla farklı fiilin işlendiğinin tespiti halinde uzun olan fesih süresi uygulanır.” hükümleri düzenlenmiştir.

Davacı tarafından, Kuruma fatura edilen 6 adet reçetenin sahte olduğu; reçete sahibi hastaların, reçetelerin yazıldığı göz merkezine ve reçeteleri yazan doktora gitmediklerine dair beyanlarından anlaşılmaktadır. Bu durumda mahkemenin, reçetelerin sahte olduğu yönündeki kanaati yerinde olmuştur.

Ancak 2018 Yılı Sosyal Güvenlik Kurumu Görmeye Yardımcı Tıbbi Malzemelerin Teminine İlişkin Sözleşme’nin 5.4.16. maddesinde “Bu sözleşmenin yürürlük tarihinden önceki sözleşme hükümlerine göre Kuruma fatura edilen ve kontrolleri Kurum tarafından bu sözleşmenin imzalandığı tarihten sonra yapılan ya da kontrolleri yapılmış olmakla birlikte fesih ile ilgili işlemlerin henüz tamamlanmadığı durumlarda tespit edilen fiil/fiiller için Kurumca bu sözleşmenin (5) numaralı maddelerinde yer alan hükümleri uygulanır.

Ancak tespiti yapılan fiil/fiiller için reçetenin veriliş tarihinde geçerli olan sözleşme hükümlerinin uygulanması optisyenlik müessesesi tarafından Kurumdan yazılı olarak talep edilirse reçetenin veriliş tarihinde yürürlükte olan sözleşmedeki ceza koşulu ve fesih hükümleri uygulanır.” hükmü yer almaktadır.

Her ne kadar, mahkemece karar verildiği tarihte, bu sözleşme henüz yürürlüğe girmemişse de, dava konusu uyuşmazlıkla ilgili işlemlerin tamamlanmamış olması nedeniyle Kurumun, 2018 yılı sözleşmesini uygulaması gerekmektedir. Hal böyle olunca taraflar arasında yapılan 2018 yılı sözleşmesinin yukarıda bahsi geçen hükümleri değerlendirilerek bir karar verilmesi gerektiğinden, bu husus bozma nedeni yapılmıştır.