Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2020/3238 K.2020/5673

Taraflar arasında ilk derece mahkemesinde görülen alacak davasının kısmen kabulüne dair verilen karar hakkında bölge adliye mahkemesi tarafından yapılan istinaf incelemesi sonucunda; davacı tarafın istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı tarafın istinaf başvurusunun kabulüne yönelik olarak verilen kararın süresi içinde taraflarca duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine; daha önceden belirlenen, 10/09/2020 tarihli duruşma günü için yapılan tebligat üzerine; temyiz eden davalı ve davacı taraftan gelen olmadığı, işin incelenerek karar bağlanması için başka bir güne bırakılması uygun görüldüğünden, dosyadaki bütün kağıtlar okunarak, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı asıl davada, avukat olduğunu, davalı asillerin 1996 yılında vermiş oldukları vekaletnamelere istinaden ... İlçesi, Çilingir Köyünde bulunan 691 parsel sayılı taşınmazın İSKİ mutlak koruma alanı içinde bulunan kısmı için ...

3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nde 2011/257 Esas sayılı dosyası ile kamulaştırmaz el atma nedeniyle tazminat davası açıldığını, dava masraflarını karşıladığını, yargılama aşamasında ıslah dilekçesi vererek dosyada karar verilmesini beklendiği aşamada her iki davalının vasileri tarafından haksız olarak azledildiğini, davalılar ile arasında yapılan avukatlık ücret sözleşmesi gereğince tahsil edilecek bedelin % 30’unun avukatlık ücreti olarak kararlaştırıldığını,

davalılara ücretin ödenmesi hususunda ihtarname gönderilmesine rağmen hak ettiği avukatlık ücretinin ödenmediğini ileri sürerek ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 325.667,00 TL vekalet ücreti alacağından hisse durumuna göre 12/19 paya isabet eden 205.684,42 TL'nin davalı ...'dan, 7/19 paya isabet eden 119.982,58 TL'nin davalı ...'dan olmak üzere ihtarnamelerin tebliğ edildiği tarihten itibaren işleyecek faizi ile tahsilini istemiştir.

Birleşen davada ise davacı, ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2008/215 Esas sayılı dosyasında davalılar adına asli müdahale yolu ile kamulaştırılmasız el atma ve tazminat davası açtığını, Mahkemece davalılar lehine 1.527.098,00 TL'ye karar verildiğini, ilamın ...

16. İcra Müdürlüğü'nün 2016/776 esas sayılı dosyası üzerinden takibe konulduğunu, dava ve takip için 25.264,00 TL masraf yaptığını, ancak haksız olarak azledildiğini ve vekalet ücretinin ödenmediğini ileri sürerek dava ve takip için toplam 537.120,00 TL vekalet ücreti ve masraf alacağının faizi ile davalılardan tahsilini istemiştir.

Davalılar asıl ve birleşen davada, davaların davalıların talimatları alınmadan ve haber verilmeden başka bir dava için 15 yıl önce verilmiş bir vekaletname kullanılmak suretiyle açıldığını, davalıların vesayet altına alındıklarını, vasileri ile diğer çocuklarının davacı avukatın açtığı davalardan 2011 yılı Aralık ayında tesadüfen haberdar olduklarını, kısıtlı ...'nın sağlık kurulu raporunun 16.12.2011 tarihinde ve kısıtlı ...'nın sağlık kurulu raporunun 06.01.2012 tarihinde alınmış olduğunu, taraflar arasında akdedildiği iddia edilen vekalet ücret sözleşmesinin de geçersiz olduğunu savunarak asıl ve birleşen davaların reddini dilemişlerdir.

İlk derece Mahkemesince, asıl ve birleşen davanın kısmen kabulüne, asıl davada 103.744,16 TL vekalet ücreti alacağından 65.522,63 TL 'nin davalı ... 'tan 30.04.2012 tarihinden, 38.221,53 TL'sinin davalı ...'den 07.04.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile; birleşen davada 152.709,80 TL vekalet ücreti alacağından 76.354,90 TL'nin davalı ...'tan 30.04.2012 tarihinden, 76.354,90 TL'sinin davalı ...'den 07.04.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş, karara karşı, taraflarca istinaf başvurusunda bulunmuştur.

... Bölge Adliye Mahkemesi 18. Hukuk Dairesince, davacının istinaf başvurusunun HMK m.353/1-b-1 gereğince esastan reddine, davalıların istinaf başvurusunun kabulüne, HMK m. 353/1-b-2 uyarınca Mahkeme kararının kaldırılmasına, asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

... Bölge Adliye Mahkemesi 18. Hukuk Dairesinin kararı davacı tarafından temyiz edilmiştir.

1- Asıl ve birleşen davada davacı, haksız azil nedenine dayalı olarak vekalet ücreti ve masraf alacağının tahsilini istemiştir.

İlk derece Mahkemesince, davalı ...'ın vesayetin dayanağını teşkil eden sağlık kurulu raporunun tarihinin 06/12/2011, Rasim'in sağlık kurulu raporunun tarihinin 05/01/2012 olduğu, davalı ...'e 18/01/2012 tarihinde ve davalı ...'a 08/02/2012 tarihinde vasi atandığı, vasilerin de davacıyı 27/02/2012 tarihli ve 23/03/2013 tarihli azilnameler ile azlettiği, vesayet kararı ile davacının davalıları vekalet ile temsil etme yetkisinin hukuken kalmadığı, davacının vekalet ücreti talep ettiği dosyaları sadakat ve özenle takip ederek sonuçlandırdığı,

karşı yan vekalet ücreti talep edebilmesi için hasımdan tahsil edilmesi gerektiği, akdi vekalet ücreti yönünden taraflar arasındaki sözleşmede öngörülen % 30'luk oranın Avukatlık Kanununun 163/2. maddesinde tanımlanan % 25'lik tavan göz önüne alındığında sözleşmenin geçersiz olduğu, sağlık kurulu raporlarının tarihleri ile takip tarihi dikkate alınarak davacının icra takip dosyasından vekalet ücretine hak kazanamayacağı, ancak dava dosyalarının yargılaması sırasında 6487 sayılı Yasanın 21. maddesinin yürürlüğe girdiği, yasadaki değişiklik sebebiyle yargı yolu yönünden ret kararları verildiği,

yasa değişikliği göz önüne alındığında davacının bu dosyalarda kusurunun bulunmadığı, davacının sarf ettiği emek, arzulanan amaç göz önüne alındığında takdiren dava değerinin % 10'u oranında vekalet ücreti takdirinin hak ve nesafet kurallarına uygun düştüğü gerekçesi ile asıl ve birleşen davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Tarafların istinaf başvurusu üzerine ...

Bölge Adliye Mahkemesi 18. Hukuk Dairesince, taraflar arasındaki vekalet ilişkisinin azil ile değil, davalı mirasçılarının sağlık nedeniyle aldırılan raporları doğrultusunda hukuki ehliyetleri kalmadığından TBK m. 43 ve 513 gereğince kendiliğinden sona erdiği, Avukatlık Kanunu m. 163/2 kapsamında vekalet ücretinin en fazla %25 olabileceği, sözleşmede % 30 kararlaştırılmış ise de Avukatlık Kanunun 164/2 maddesi gereğince sözleşmenin ancak tavan kısmını aşan kısmı açısından geçersiz kabul edilmesi gerektiği, diğer hükümler açısından taraflar arasındaki sözleşmenin geçerli olduğu,

taraflar arasındaki ücret sözleşmesinde ise ödenecek avukatlık ücretinin dava dışı kurumdan tahsil edilecek ücrete bağlandığı, ancak davaların sonuç itibariyle 6187 sayılı Yasa'nın 21. maddesi gereğince reddine karar verildiğinden açılan davalar neticesinde davalılarca herhangi bir tahsilat yapılmadığı, dolayısıyla davacı avukatın herhangi bir ücrete hak kazanamadığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun reddine, davalıların istinaf başvurusunun kabulü ile asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 513. (Mülga Borçlar Kanunu’nun 397.) maddesi gereğince, kural olarak vekalet sözleşmesi, vekilin veya vekâlet verenin ehliyetini kaybetmesi ile kendiliğinden sona erer. Dava konusu olayda da, ... Bölge Adliye Mahkemesi 18. Hukuk Dairesinin isabetli olarak kabulünde olduğu üzere, davalı murisler ile davacı avukat arasındaki vekalet ilişkisi davalıların fiil ehliyetini kaybetmesi ile kendiliğinden sona ermiştir.

Bu durumda, avukatın, fiil ehliyetinin kaybedildiği tarih itibariyle kesinleşen dosyalar bakımından vekalet ücretlerinin Avukatlık Kanunu'nun 163/2 maddesi kapsamında % 25 oranı gözetilerek tamamını talep etme hakkı olduğu, buna karşılık fiil ehliyetinin kaybedildiği tarih itibariyle devam edip henüz kesinleşmeyen dosyalar bakımından ise, sarf etmiş olduğu emek ve mesaiye, hak ve nesafete göre belirlenecek bir ücrete hak kazandığı kabul edilmelidir.

O halde Mahkemece, davalıların fiil ehliyetini kaybettikleri tarih itibari ile vekalet ücretine dayanak dosyaların kesinleşip kesinleşmediği gözetilerek ve sonucuna uygun olarak açıklanan şekilde bir karar verilmesi gerekirken, bu husus gözardı edilerek yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.

2- Bozma nedenine göre, davacının sair temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir