Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2020/3545 K.2020/6508

Asıl davada davacılar ... ve ..., birleşen davada davacılar ... ve diğerleri ile asıl ve birleşen davada davalı ... aralarında birleştirilerek görülen vasiyetnamenin iptali davalarına dair ... Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 29/05/2019 tarihli ve 2017/144 Esas 2019/243 Karar sayılı kararın onanması hakkında Dairece verilen 12/02/2020 tarihli ve 2019/4884 Esas 2020/1156 Karar sayılı kararın düzeltilmesi davalı vekili tarafından istenilmiştir. Düzeltme isteğinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kâğıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacılar ... ve ...; babaları ...'ın noterce düzenlenen 26/03/2010 tarihli resmi vasiyetnamesinin, irade fesadı ve şekil eksikliği nedenleri ile geçersiz bulunduğunu, ayrıca vasiyetnamede mirasçılıktan çıkarılma nedeni olarak gösterilen sebeplerin gerçek dışı olduğunu ileri sürerek; vasiyetnamenin irade fesadı ve şekil eksikliği nedenleriyle iptalini, bunun mümkün olmaması halinde ise mirasçılıktan çıkarmaya ilişkin bölümün iptali ile vasiyetnamenin tenkisini talep etmiştir.

Birleşen davada davacılar ... , ..., ... ve ... ; dedeleri ...'a ait vasiyetnamenin, aynı vakıalara dayanarak iptalini talep etmişlerdir.

Davalı, asıl ve birleşen davanın reddini istemiştir.

Mahkemece; asıl ve birleşen davanın reddine dair verilen karar, tarafların temyizi üzerine Dairece verilen 30/11/2015 tarihli ve 2015/11678 E.2015/19101 K. sayılı kararla; mirasbırakanın, dava konusu vasiyetname ile çocukları ve torunları olan davacılar hakkında gösterdiği sebeplerin, mirasçılıktan çıkarma sebebi sayılabilecek nitelik ve nicelikte bulunmadığı, bu nedenle TMK’nın 512 nci maddesinin üçüncü fıkrasının ilk cümlesi uyarınca mirasçılıktan çıkarmanın tasarruf nisabı oranında geçerli olacağı, başka bir ifade ile davacıların saklı paylarını isteyebileceği, bu nedenle davaya tenkis davası olarak devam edilmesi gerektiğinden bahisle bozulmuştur.

Bozma kararına uyan mahkemece; mirasbırakanın, Tekirdağ 4. Noterliğince düzenlenen 26/03/2010 tarihli ve 1829 yevmiye sayılı vasiyetnamesi ile terekesinin tamamı için davalı ... mirasçı olarak atadığı, iradesinin belirli mal vasiyeti olmadığı, mirasbırakanın vasiyetname ile çocuklarını mirasçılıktan çıkarma sebebi sayılabilecek nitelikte sebep gösterilmediği, bu haliyle TMK’nın 512 nci maddesinin üçüncü fıkrası gereği mirasçılıktan çıkarmanın tasarruf nisabı oranında geçerli olacağı, alınan mirasçılık belgesine göre mirasbırakanın mirasçılarının

çocukları olan davacılar ... ile ... oldukları, alt soyun saklı payının miras payının yarısı oranında olması nedeniyle davalıya bırakılan miras payının indirilerek tenkisinin gerekeceği, birleşen davanın davacılarının mirasbırakanın torunları olması nedenleriyle mirasçılık sıfatlarının bulunmadığı gerekçesiyle; asıl davanın tenkis yönünden kabulüne, birleşen davanın reddine karar verilmiş; karar, davalı tarafın temyizi üzerine Dairece onanmıştır.

Onama kararına karşı, davalı vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

1- Düzeltilmesi istenilen Yargıtay kararında benimsenen mahkeme kararındaki gerekçelere göre, HUMK'nın 440 ıncı maddesindeki yazılı hallerden hiç birisine uymayan davalı tarafın sair karar düzeltme isteminin reddi gerekir.

2- HMK'nın 297 nci maddesinin ikinci fıkrasında; "Hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir.” hükmü yer almaktadır. Yasa maddesinin bu açık hükmüne göre, mahkemelerce kurulan hükümler infaz sırasında tereddüt ve şüphe yaratmayacak nitelikte olmalıdır.

Diğer taraftan Kamu düzeninden olan doğru sicil oluşturma ilkesi gereğince de, hakimin infazı kabil karar verme yükümlülüğü vardır.

Öte yandan; aynı kanunun "Taleple bağlılık ilkesi" başlıklı 26 ncı maddesinin birinci fıkrasına göre; “Hakim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir.”

Bu açıklamalar ışığında somut olaya dönüldüğünde; vasiyete konu edilen, ... İli ... Mahallesinde bulunan taşınmazların bir bölümünde mirasbırakanın kendisinden önce ölen annesi ... ’ın, ... İli ... İlçesinde bulunan bir kısım taşınmazlarda ise kendisinden önce ölen eşi ... ’ın malik oldukları, diğer bir anlatımla vasiyete konu taşınmazların bir bölümünün elbirliği mülkiyetine tabi olduğu, yine vasiyete konu 1109 ada 20 parsel sayılı taşınmazda kat irtifakı tesis edilmiş olduğu, dosyadaki bilgi ve belgeler ile sabittir.

Buna göre; mahkemece, infazı kabil verme ve doğru sicil oluşturma ilkeleri uyarınca; (asıl davada) davacılara, mirasbırakanın (annesi ve eşinden intikal edecek olan) hissesi yönünden elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesi için dava açmak üzere süre verilmesi,

açılacak olan davanın bekletici sorun yapılması ve ulaşılacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, mirasbırakana intikal edecek olan hissenin elbirliği mülkiyeti halinde davacılar (ve davalı) adına tesciline karar verilmesi doğru olmadığı gibi 1109 ada 20 parsel sayılı taşınmazda kat irtifakı tesisi yoluyla oluşan her bir bağımsız bölüm hakkında (mirasbırakanın payı ile davacılar adına tescil edilen paylar açıkça belirtilerek) karar verilmesi gerekirken, üzerinde işlem yapma kabiliyeti kalmayan imar parseli üzerinden yazılı şekilde karar verilmiş olması da doğru değildir.

Bundan ayrı, taleple bağlılık ilkesi uyarınca; mirasçı olarak atanan kimseye karşı açılan tenkis davasının kabulü halinde davacıların saklı payları oranında tenkise, eş söyleyişle vasiyete

konu edilen taşınmazlarda davacıların saklı payı oranında iptal ve tescile, geriye kalan payın ise mirasbırakan üzerinde bırakılmasına karar verilmesi ile yetinilmesi gerekirken, dava konusu olmadığı halde kalan payın (veya hissenin) davalı adına tesciline karar verilmesi de usul ve kanuna aykırı olup, bozmayı gerektirir.

Ne var ki, mahkeme kararının açıklanan bu gerekçe ile bozulması gerekirken, zuhulen onandığı bu defa yapılan inceleme ile belirlendiğinden, davalı vekilinin karar düzeltme isteğinin kabulüne karar vermek gerekmiştir.