Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2020/3886 K.2020/5962

Taraflar arasında ilk derece mahkemesinde görülen blokenin kaldırılması / alacak davasında verilen hüküm hakkında bölge adliye mahkemesi tarafından yapılan istinaf incelenmesi sonucunda; davacının istinaf başvurusunun reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı, SGK emeklisi olup maaşını davalı kurum aracılığıyla aldığını, davalı kurumun herhangi bir icra takibi yapmadan kredi borcuna karşılık olduğundan bahisle maaşına el koyduğunu, emekli maaşının tamamının bloke edilmesine muvafakatinin bulunmadığını ve hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek; davalı kurum tarafından maaşına konulan haksız blokenin kaldırılması ile Ocak ayı maaşından yapılan 1.225,66 TL kesintinin yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, bankalar adına kredi kullandırım işlemlerine aracılık hizmeti verildiğini, kredi işlemlerinde tüm kredi değerlendirmelerinin ve hesaplamalarının ilgili bankalarca yapılmakta olduğu, müşteri maaşlarına haciz ya da bloke uygulamasının yapılmadığını savunarak; davanın reddini dilemiştir.

İlk Derece Mahkemesince " ... davacı tarafından imzalanan sözleşmeler incelendiğinde, kredi taksit ödemelerinin kredi vadesi boyunca davacının maaşından otomatik ve ücretsiz olarak davalı aracı kurum tarafından tahsil edileceği, kredi vadesi boyunca davacının maaşını davalı kurumdan alacağı ve başka bir kurum veya bankaya taşımayacağı, davacının Sosyal Güvenlik Kurumu'ndan olan alacaklarını davalı ... aracılığıyla kullanmış olduğu kredi nedeniyle ...'ye olan borçlarına karşılık olarak rehnettiği, bu hususların davacı tarafından kabul, beyan ve taahhüt edildiği,

bu haliyle davacının kredi ödemeleri ile sınırlı olmak üzere davalı kurumda bulunan maaş hesabı üzerinde rehin, hapis, virman, takas ve mahsup yetkisini ihbar olunan bankaya ve davalı kuruma verdiği anlaşılmıştır. Davacı sözleşmeden dönmediğine göre borcu ne şekilde ödeyeceğini de açıklamamıştır. Banka da bu taahhüde inanarak başka teminat istemeden davacıya krediyi kullandırmıştır.

Davacının bankadan aldığı kredi borcunu sözleşme şartlarına uygun olarak ödememesi halinde sözleşme gereğince kullandırılan kredinin teminatı olarak maaşından kesinti yapılmasını ve hapis ve rehin hakkı kullanılmasını kabul etmesinin haksız şart olarak kabulü mümkün değildir.

Zira davacı yürürlükteki bu yasaları bilerek sözleşmeyi imzalamış olup, serbest iradesi ile sözleşme şartlarına uygun olarak kredi borcu taksitlerinin maaşından kesilmesini kabul ettiğine göre artık sözleşmenin söz konusu hükmünün müzakere edilerek kararlaştırılmadığı, bu hükümlerin tüketici aleyhine dengesizliğe neden olduğu söylenemez. Davacının bankadan kullandığı kredi borcunu sözleşme şartlarına uygun olarak ödemesi zorunludur.

Davacının taksitlerin maaşından ödenmesini ihtirazı kayıtsız kabul edip daha sonra dava açması hakkın kötüye kullanılması olup iyiniyet kurallarıyla bağdaşmaz.(TMK md.2) Tüketici haklı bir sebep olmadan sözleşmeyi tek taraflı feshedemez, ifası yapılmış bedellerin iadesini isteyemez, bu şekilde edimin tek taraflı geri istenmesi de hukuken himaye göremez.

Aksi halde; kredi isteyen kişinin mali durumu ve maaş gelirine göre borcunun ödenebileceği güvencesiyle kredi veren bankanın alacağının imkansızlaşması, kötü niyetli bir kredi borçlusunun borcunu hiç ödememesi gibi bir sonuç doğuracağından 5510 Sayılı Kanunun yürürlük tarihi olan 28.02.2009 tarihinden sonra kullanılan kredilerde emekli maaşından kesinti yapılmasına yönelik muvafakatlerin geçersizliğinden ve haksız şart teşkil ettiğinden bahsedilemeyeceği... '' şeklindeki gerekçe ile davanın reddine karar verilmiş; tarafların temyiz itirazları ...

Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesince davacı bakımından reddedilip davalı bakımından ise vekille temsil olunan davalı yararına vekalet ücretine hükmedilmemiş olması isabetsiz görülerek bu yön itibariyle karar düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmiş; karara yönelik davacı vekili temyiz talebinde bulunmuştur.

1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı bilgi ve belgelere, özellikle temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre, davacının tüm temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2- Dava, kullanılan kredi nedeniyle davalı aracılığıyla ödenen maaşa konulan blokenin kaldırılması ve kesintilerin iadesi isteklerine ilişkin olup, davalı ... hakkındaki dava esası yönünden incelenerek rededdilmiştir.

Dosya kapsamından, davacının, maaşını çektiği ve davalı olarak dilekçesinde gösterdiği ...'nin durumunun emekli maaşının davacıya ödenmesine aracılık etmekten ibaret olduğu, İhbar Olunan Aktif Banka aş. ile yapmış olduğu sözleşme kapsamında yapılan kesintilerin davalı ... ile ilgisinin olmadığı, banka ile yapılan sözleşme ile verilen yetki doğrultusunda hareket ettiği, dolayısıyla kendisine husumet yöneltilemeyeceği anlaşılmaktadır.

Hal böyle olunca, davanın husumet nedeniyle usulden rededilmesi gerekirken yazılı şekilde davanın esası incelenerek karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırıdır. Ne var ki, karar gerekçesinde yapılan bu yanlışlığın sonuca etkili olmadığı ve yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden kararın düzeltilerek onanması usulün 370/2 maddesi gereğidir.