Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2020/4040 K.2020/5930

Taraflar arasındaki alacak davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, asıl ve birleşen davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraflarca temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili asıl dava dilekçesinde; davalı ...'ın, Deniz Astsubay Hazırlama Okulundan mezun olduktan sonra astsubay olarak görev yapmakta iken mecburi hizmet yükümlülüğü tamamlanmadan Türk Silahlı Kuvvetleri ile ilişiğinin kesildiğini belirterek, TSK Personel Kanunu'nun 112. maddesi gereğince davalının eksik kalan mecburi hizmet süresine karşılık gelen 57.961,59 TL tazminatın 02.07.2007 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ...' dan tahsilini istemiş, birleşen dava dilekçesinde ise; davalı ...'ın, 1999-2000 eğitim öğretim yılında Deniz Astsubay Hazırlama Okuluna kabul edildiğini, davalı ...'in ...

2. Noterliğince 24.08.1999 tarihinde düzenlenen kefalet senedini imzaladığını,davalılardan ...'ın Türk Silahlı Kuvvetleri ile ilişiğinin kesilmesi nedeniyle eksik kalan mecburi hizmet süresine karşılık gelen 24.707,25 TL tazminatın 31.08.2000 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalılar vekili, asıl ve birleşen davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, asıl dava ve birleşen davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekilinin temyizi üzerine 18. Hukuk Dairesi'nin 04/03/2014 tarih, 2013/15517 esas 2014/3920 karar sayılı ilamı ile bozulmuş, mahkemece bozma ilamına uyularak davacının asıl ve birleşen davalarının kısmen kabul ,kısmen reddi ile 6.786,91 TL asıl alacak, 9.497,45 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 16.284,36 TL'nin davalı asıl borçlu ...'dan ve toplam 16.284,36 TL'nin 5.556,54 TL'sinin ise ... ile ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacı kuruma verilmesine karar verilmiş;hüküm,taraflarca temyiz edilmiştir.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelerin incelenmesinde; davacı idare tarafından davalının Astsubay Denizaltı Özel İhtisas Kursunda 08.09.2003-27.02.2004 tarihine kadar geçen 172 günün yükümlülük süresine eklenmesine karar verildiği bu karara göre davalının yükümlülük süresinin 5647 gün üzerinden hesap edildiği, bilirkişi raporunda da idare yazısına uygun olarak kursta geçen 172 günün ilavesi ile davalının mecburi hizmet süresinin tespit edildiği anlaşılmıştır.

6318 sayılı Askerlik Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 48. maddesi ile değişik 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetler Personel Kanunun 113. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi "subay veya astsubay nasbedildikten sonra; Silahlı Kuvvetler hesebına yurt içindeki fakülte ve yüksekokullarda lisans veya lisansüstü öğrenim yapanların yükümlülükleri, buralarda geçen süreler kadar uzatılır." düzenlemesini içermekte olup davalının kursta geçen sürelerinin lisans veya lisansüstü eğitim niteliğinde değerlendirilemeyeceği düşünülmeden kursta geçen süreleri mecburi hizmet süresine ilave eden rapora göre hüküm kurulmuş olması,

2-6318 sayılı Askerlik Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişikli Yapılmasına Dair Kanunun 47. maddesi ile 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunun 112. Maddesinin 1. fıkrası "muvazzaf subay ve astsubaylar subay ve astsubay nasbedildikleri tarihten itibaren fiilen 10 yıl hizmet etmedikçe istifa edemezler" şeklinde değiştirilmiş olup, davalının mecburi hizmet süresinin 10 yıl üzerinden hesaplanarak, 926 sayılı Yasanın 112. maddesinin 5. fıkrasında yer alan düzenleme uyarınca yükümlülük süresinin eksik kalan kısmı ile orantılı olarak hesap edilecek miktardan sorumlu tutulması gerekirken davalının mecburi hizmet süresini 15 yıl olarak kabul eden rapora göre hüküm kurulmuş olması ,

3-Birleşen davada davalı ...’in davalı ...'a davalının askeri okula girerken vermiş olduğu yüklenme senedinde kefil olduğu, kefilin kefaletinin okul dönemi ile sınırlı olup, davalı ... astsubay olarak nasbedilmesinden sonra Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişiği kesilmiş olduğundan kefilin sorumluluğunun kalmadığı, kefilin sorumlu olmayacağı düşünülmeden birleşen davada kefilinde sorumlu tutularak birleşen davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olması,

4-Davalıların borcu yargılama sırasında yürürlüğe giren yasa ve yönetmelik hükümlerine göre yeniden belirlendiği ve belirleneceğine göre; taraflar yararına hükmedilecek vekalet ücreti ile yargılama giderlerinin dava tarihindeki haklılık miktarlarına göre belirlenmesi gerekir.

Bu sebeple; mahkemece, yargılama sırasında yürürlüğe giren 6318 sayılı Askerlik Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişikli Yapılmasına Dair Kanunun 47. maddesi ile 6353 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun yürürlüğe girmemiş olsaydı davaya konu asıl alacağın red ve kabul edilecek miktarları bilirkişiye hesap ettirilip bu miktarlar üzerinden davada kendisini vekille temsil ettiren taraflar yararına vekalet ücretine ve yargılama giderlerine hükmedilmesi gerektiğinin düşünülmemesi hatalı olup bozmayı gerektirir.

Ayrıca;davaların birleştirilmesi durumunda, asıl ve birleşen davaların birbirinden bağımsız, müstakil davalar olması nedeniyle, birleştirilen dava dosyasının tarafları, iddia, savunma özeti, delilleri kararda belirtilip, değerlendirilip, asıl ve birleşen her bir dava için kararda ayrı ayrı hüküm kurulması gerekir. Somut olayda, asıl ve birleştirilen davalar hakkında ayrı ayrı hüküm kurulmamıştır. Bu hali ile verilen karar HMK'nin 297/2. maddesine uygun olmaması eleştiri sebebi olup bozma nedeni yapılmamışıtır.