Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2020/4041 K.2021/3882

Taraflar arasındaki eğitim ve öğretim giderlerinden kaynaklanan alacak davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde taraflarca temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı, ...

Komutanlığınca mecburi hizmet yükümlülüğünü tamamlamadan deneme süresi sonunda istifa eden davalı ...' a öğrenim gideri olarak 17.702,50 TL borç tahakkuk ettirildiğini, ancak daha sonra masraf çizelgesinde hesaplamaya dahil edilen personel ve amortisman gideri olan 3.255,77 TL tutarın terkin edilerek 14.446,73 TL borç çıkarıldığını, yapılan giderlerin dilekçe ekinde gösterildiğini, davalının muvazzaf astsubaylığa geçmek için yaptığı müracaat sonrası 25/07/2007 tarihinde verdiği noter imzalı taahhütname ile mevcut ya da sonradan tespit edilecek tazminat borcunu kabul ve taahhüt ettiğini,

yapılan müteaddit tebligatlara rağmen davalının herhangi bir ödemede bulunmadığını ileri sürerek 14.446,73 TL’nin ordudan ayrılış tarihi olan 08/02/2010 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davanın reddini dilemiştir. Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile 10.954,72 TL’nin 08/02/2010 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş; hüküm, taraflarca temyiz edilmiştir. 1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacının tüm, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesinde.

926 Sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'nun 68. maddesinin 3. ve 4. fıkralarında "Astsubay meslek yüksek okullarına veya kendi nam ve hesabına fakülte, yüksek okul veya meslek yüksek okullarını bitirenlerden astsubay nasbedilmek üzere temel askerlik eğitimine alınacaklarda aranacak şartlar, bunların tabi tutulacakları seçme sınavlarına ilişkin usul ve esaslar ile temel askerlik eğitimiyle ilgili esaslar yönetmelikte gösterilir.

Uzman jandarmalardan astsubay nasbedilenler hariç olmak üzere kendi nam ve hesabına fakülte, yüksek okul veya meslek yüksek okullarını bitirenlerden bu madde hükümlerine göre astsubay nasbedilenler, astsubay nasbedilmelerini müteakip atandıkları görevlerde bir yıllık deneme (doğrudan Özel Kuvvetler Komutanlığı emrinde görev yapmak üzere astsubay naspedilenler için iki yıl)Ek ibare: 22.11.2016- 678 sayılı K.H.K/15. md)süresine tabi tutulurlar.

Bunlardan atandıkları görevde bir yıllık deneme süresi sonunda Türk Silahlı Kuvvetlerine uyum sağlayamayan veya astsubaylığa engel hali görülenler ile deneme süresinin bitimine kadar kendi istekleri ile ayrılmak isteyenlerin Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişikleri kesilir ve aldıkları aylıklar dışında Devlet tarafından bunlara yapılan masraflar, kanuni faizleriyle birlikte kendilerinden tahsil olunur.Doğrudan Özel Kuvvetler Komutanlığı emrinde görev yapmak üzere astsubay naspedilenlerin görev süresi iki yıldır.(Ek cümle: 22.11.2016-678 sayılı K.H.K/15. md)" hükmü yer almaktadır.

Yasanın uygulanmasını gösteren ve

28.05.2004 tarihinde yürürlüğe giren Dış Kaynaktan Muvazzaf Astsubay Temin Yönetmeliği’nin 11. maddesinin 1. fıkrasında ise, "926 sayılı Türk Silâhlı Kuvvetleri Personel Kanunu'nun 28.05.2003 tarihli ve 4861 sayılı Kanunla değişik 68. maddesi gereğince; uzman jandarmalardan astsubay nasbedilenler hariç olmak üzere en az iki yıl süreli yüksekokul, meslek yüksekokulu veya fakülteleri kendi nam ve hesabına bitirenlerden, bu Yönetmelik hükümlerine göre astsubay nasbedilenler, astsubay nasbedilmelerini müteakip atandıkları görevlerde bir yıllık deneme (adaylık) süresine tâbi tutulurlar.

Atandığı görevde bir yıllık deneme süresine tâbi olacakların, deneme süresinin başlangıcı olarak, atandığı göreve başlama tarihi esas alınır." hükmüne yer verildikten sonra 2. fıkrasında; atandıkları görevde bir yıllık deneme süresi sonunda Türk Silâhlı Kuvvetlerine uyum sağlayamayan veya astsubaylığa engel hâli görülenler ile deneme süresinin bitimine kadar kendi istekleri ile ayrılmak isteyenlerin Türk Silâhlı Kuvvetlerinden ilişiklerinin kesileceği ve aldıkları aylıklar dışında Devlet tarafından bunlara yapılan masrafların, kanunî faizleri ile birlikte kendilerinden tahsil olunacağı belirtilmiştir.

Somut olayda; davacı, kendi nam ve hesabına fakülte bitirdikten sonra, 926 Sayılı Yasa'nın 68. maddesi ve Dış Kaynaktan Muvazzaf Astsubay Temin Yönetmeliği hükümlerine göre, astsubay temel kursunu (Temel askerlik ve astsubaylık anlayışı kazandırma eğitimini) bitirerek astsubay adayı olarak atandıktan ve Astsubay Temel Komando Kursu, Piyade Astsubay Temel Kursu, Havan Kısım Komutanlığı Kursu gördükten sonra deneme süresi içerisinde istifa etmiştir.

Buna göre davalının astsubay temel komando kursu, piyade astsubay temel kursu, havan kısım komutanlığı kursu masrafları olarak talep edilen eğitim giderlerinden personel ve amortisman giderleri düşüldükten sonra kalan miktardan sorumlu tutulması gerekirken hükme esas alınan 19.11.2014 tarihli ek bilirkişi raporunda, Astsubay Temel Komando Kursu, Piyade Astsubay Temel Kursu, Havan Kısım Komutanlığı Kursu masraflarında personel ve amortisman giderlerini hesaba katmış olması hatalı olup, bozmayı gerektirir.

3-17.12.2005 tarihli Türk Silahlı Kuvvetleri Personelinin Öğrenim, Eğitim ve Yetiştirme Masraflarının Tespitine Dair Yönetmeliğin Maliyet Hesabı başlıklı 5. maddesinin (b) bendine kurs merkezlerinde; subay, astsubay olarak eğitim ve yetiştirme masraflarının tespitinde, yolluk ve yevmiyeler, kırtasiye giderleri, (eğitim yardımcı malzelemeleri /askeri öğrenciler için), eğitim ve yetiştirmenin gerektirdiği taşıma ve ulaşım giderleri, ilaç ve tedavi, öğrenim ve eğitim ve öğretimin diğer eğitim kurumlarına ödenen masraflarının dikkate alınacağı düzenlemesine yer verilmiş olup, kurs giderlerinin bu düzenleme uyarınca hesaplanması gerekirken yönetmeliğin 5. maddesinin (b) bendinde sayılmayan giderleri masrafa dahil eden rapora göre hüküm kurulmuş olması hatalı olup, bozmayı gerektirir.

4-Davacı hakkında uygulanma imkanı bulunmayan 926 sayılı Kanunun 112. maddesi (ve bu maddede 6318 Sayılı Yasa ile yapılan değişiklik) uyarınca uygulama yapılarak, deneme süresi içerisinde çalıştığı sürelere isabet eden masrafların maliyetlerden düşülmek suretiyle hesaplama yapılması hatalı olup bozmayı gerektirir.