Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2020/5101 K.2021/6949

Taraflar arasındaki alacak davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hüküm, davalı ... vekili tarafından duruşmalı, davacı Çalışma ve İş Kurumu Genel Müdürlüğü tarafından duruşmasız olarak temyiz edilmekle; duruşma günü olarak belirlenen 22/06/2021 tarihinde davacı vekili Av. .... ile davalı firma temsilcisi Abdulsamet Beğde ve vekili Av. ... geldiler. Açık duruşmaya başlandı ve hazır bulunan vekillerin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için saat 14.00'e bırakılması uygun görüldüğünden, belli saatte dosyadaki bütün kağıtlar okunarak, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlenip, gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı, Batman Çalışma ve İş Kurumu Müdürlüğü ile davalı arasında yapılan sözleşmeye göre, davalı tarafından 01/04/2009-14/07/2009 tarihleri arasında Bilgisayar Programcılığı kursu düzenlendiğini, davalının söz konusu kurslarda sınıf kontenjanları ve toplam kurs saatlerini aşması nedeniyle 5.351,79 TL fazla ödeme yapıldığını, 02/11/2009-17/12/2009 tarihleri arasında düzenlenen Bilgisayar İşletmeciliği kursu ile 09/03/2010-21/04/2010 tarihleri arasında düzenlenen Bilgisayar İşletmenliği ve Bilgisayarlı Muhasebe kurslarında sınıf kontenjanının aşılması nedeniyle davalıya 37.235,45 TL,

02/11/2009-17/12/2009 tarihleri ile 09/03/2010-21/04/2010 tarihleri arasında düzenlenen 2 adet Web Tasarım kurslarında sınıf kontenjanının aşılması nedeniyle 26.208,48TL fazla ödeme yapıldığını, 21/12/2009-31/03/2010 tarihleri arasında düzenlenen 1 adet Bilgisayarlı Muhasebe ve 1 Adet Bilgisayar Programcılığı kurslarında sözleşme hükümlerine aykırı olarak istihdamın tamamen yerine getirilmediğini, söz konusu kursiyerlerin çalışmadıkları halde çalışıyormuş gibi SGK ödemelerini yatırarak ve ücretlerinin verilmediği halde ücret bordrosu düzenlenerek kuruma yanıltıcı belge verilmesi nedeniyle 176.774,40 TL fazla ödeme yapıldığını,

bu itibarla davalının İşlemler El Kitabı sözleşme hükümlerine aykırı davrandığını ileri sürerek, kurs için fazla ödenen toplam 245.570,12 TL kurum alacağının dava tarihinden itibaren ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, sözleşme gereği edimini yerine getirdiğini savunarak davanın reddini dilemiştir. Mahkemece, davanın reddine dair verilen kararın temyizi üzerine, Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin 28/01/2016 tarihli ilamı ile bozulmuş, mahkemece, bozma ilamına uyularak davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiş, hüküm, taraflarca temyiz edilmiştir.

1- Dava, taraflar arasında imzalanan sözleşme hükümlerine aykırılık nedeniyle fazladan yapılan ödemenin tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilk kararında, “ dosyaya kazandırılan 30.06.2014 tarihli bilirkişi raporuna dayanılarak, kursiyerlere verilen eğitimde saat süresinin aşılmışolduğu, davacı Kurum ile Milli Eğitim Müdürlüğünün kontrol ve denetleme yetkisini yeterince kullanmadığı, bu nedenle fazladan dahi olsa verilen eğitimlerin, gerçek dışı kabul edilerek kesinti yapılmasının uygun bulunmadığı ve geri ödeme istenmesinin uygun olmayacağı, taraflar arasındaki sözleşmelere aykırılık bulunsa dahi davacı Kurumun zarara uğramamış olduğunun belirtilmiş olduğu,

ayrıca dosyaya gelen cevabi yazılara göre davalı hakkında Savcılık veya SGK tarafından herhangi bir soruşturma başlatılmamış olduğu anlaşılmakla, davacının davasını ispatlayamadığı” gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın temyizi üzerine, 13 Hukuk Dairesinin 28/01/2016 ilamı ile “...Davalının düzenlemiş olduğu Bilgisayarlı Muhasebe ve Bilgisayar Programcılığı kurslarında taahhüt edilen istihdamın yerine getirilmediği, kursiyerlerin çalışmadıkları halde çalışıyormuş gibi SGK ödemelerinin yatırıldığı ve ücret almadıkları halde ücret bordroları düzenlenerek kuruma yanıltıcı belge verildiği, böylece sözleşmeye aykırı hareket edilerek, davalıya fazla ödeme yapıldığı mahkemenin de kabulünde olmakla birlikte, mahkemece, davalı hakkında Savcılık veya SGK tarafından herhangi bir soruşturma başlatılmamış olduğu,

bu şekilde davacının davasını ispatlayamadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verildiği görülmüştür. Oysa, davalı hakkında Savcılık veya SGK tarafından henüz herhangi bir soruşturma başlatılmamış oluşu davacı açısından hak kaybı doğurmaz.

Bu yön gözönünde bulundurulmak suretiyle, davalının vermiş olduğu yanıltıcı belgelere dayanarak elde etmiş olduğu fazla ödeme var ise, bu hususta tarafların tüm delilleri yeniden değerlendirilerek, elde edilecek sonuca göre hüküm tesisi gerektiği” gerekçesiyle bozulmuş, mahkemece, 23.11.2016 tarihli celsede bozma ilamına uyulmasına karar verildikten sonra, dosyadaki eksiklikler tamamlanmadan, alınan yeni bilirkişi raporuna istinaden davanın kısmen kabulü ile 176.774,40 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

Uyulan bozma ilamında, özellikle tarafların tüm delillerinin yeniden değerlendirilmesi gerektiği hususu vurgulanmış olup, bozmadan sonra dahi, taraflar arasındaki sözleşme ve sgk kayıtlarının dosyaya kazandırılmadığı, bu eksikliklerin giderilmediği, bozmadan sonra alınan bilirkişi raporunda da dosyadaki eksikliklerin tespit edildiği ve salt davacı kurum müfettişince düzenlenen teftiş raporuna itibar edilerek rapor hazırlanıp sunulduğu anlaşılmaktadır.

O halde mahkemece, titizlikle, taraflar arasındaki sözleşmeye aykırılık iddiasına dayalı eldeki dosya için, öncelikle sözleşme getirtilmeli, aykırılık iddiasına dayanak kursiyerlerin Sgk dosya kayıtları ve diğer tüm taraf delilleri birlikte değerlendirilerek, gerektiğinde bilirkişi heyetinden ek rapor alınmak suretiyle sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.

2- Bozma nedenine göre tarafların diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.