Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2020/5131 K.2021/2910

Taraflar arasındaki alacak davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen kararın, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı; uçucu personel iş sözleşmesi imzalayarak davalı şirkette yardımcı pilot olarak işe başladığını, sözleşmeye göre 01/08/2009 tarihinden, 30/07/2012 tarihine kadar çalışmayı taahhüt ettiğini, son dönem aylık maaşının 3.400 Euro olmasına rağmen 2011 yılı Şubat ayına ilişkin olarak yalnızca 1.700 Euro ödenmesi ve sonraki aylara ilişkin ücretlerinin de ödenmemesi nedeniyle sözleşmesini 14/04/2011 tarihinde feshettiğini, bunun yanında 01/06/2010 tarihinden itibaren tahakkuk etmiş olan yurt içi görev harcırahları ile yıllık izin ücretlerini de alamadığını beyanla yurtiçi harcırah ücretinin, maaş ücretinin, yıllık izin alacağının ve bakiye maaş alacağının davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı; iş akdinin haklı nedenle feshedilmediğini, davacının herhangi bir alacağının bulunmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesini dilemiştir.

Mahkemece; davanın kabulüne, 8.000,00 TL'nin dava tarihi olan 31/05/2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsil edilerek davacıya ödenmesine dair verilen karar, taraf vekillerinin temyizi üzerine; Yargıtay 13. Hukuk Dairesi’nin, 2015/24020 esas, 2017/9427 karar sayılı ilamıyla "...davacının sadece ödenmeyen ücret alacağı hakkında hüküm kurulmuş olup, diğer alacak kalemleri açısından gerekçede de olumlu ya da olumsuz bir açıklama ve kanaat bildirilmediği anlaşılmıştır." gerekçesi ile bozulmuştur.

Mahkemece, bozmaya uyulduğu belirtilerek, davacının, ödenmeyen ücret alacağına ilişkin talebinin kabulü ile 8.000,00 TL’nin dava tarihi 31.05.2011 den itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsil edilerek davacıya ödenmesine, yıllık izin ücreti, yurt içi harcırah ve sözleşme sonuna kadar uğranılan zararla ilgili taleplerin sabit olmadığından reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

1-Yargılama sonucunda, dava dilekçesinin talep kısmına göre hüküm kurmak gerekmektedir. Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan ve zaman bakımından uygulanması gereken 1086 sayılı HUMK'nın 179/5. maddesinde dava dilekçesinde bulunması gereken unsurlar sayılırken dava dilekçesinin diğer unsurları yanında açık bir şekilde talep sonucunu da içermesi gerektiği belirtilmiştir.

Nitekim karar tarihinden sonra yürürlüğe giren 6100 sayılı HMK'nın 119/ğ maddesinde de aynı hüküm korunmuştur. Bu nedenlerle, dava dilekçesinin en önemli unsuru olan talep sonucu açık olmalı, hiçbir kuşkuya yer vermeyecek şekilde davacının mahkemeden hangi konuda ne miktarda talepte bulunduğu açıkça belirtmelidir.

Talep sonucunun açık olmaması durumunda mahkeme, talep sonucunu 6100 sayılı HMK'nın 31. maddesinde düzenlenen hakimin davayı aydınlatma ödevi kapsamında açıklattırmalıdır. Hakimin davayı aydınlatma ödevi; hakim açısından bir yetki olduğu kadar zorunlu olarak yapılması gereken bir görev olarak yorumlanmalıdır.

Somut olayda; davacı vekili dava dilekçesinde; taraflar arasındaki belirli süreli uçucu personel iş sözleşmesinden kaynaklanan yıllık izin ücreti, ödenmeyen ücretleri, yurt içi uçuş harcırahı ve bakiye süre ücretleri olarak toplam 8.000,00 TL’nın davalıdan tahsilini talep etmiş ancak hangi kalem alacağı için ne miktarda talepte bulunulduğunu açıklamamıştır.

Mahkemece, yapılan yargılama sonucunda; sadece ödenmeyen ücret alacağının kabulüne, diğer alacaklarının reddine karar verilmişse de davacının talep ettiği toplam dava değeri üzerinden tam kabul hükmü kurulması 6100 sayılı HMK'nın 297/2. maddesinde yer alan “Hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerin her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gerekir.” hükmüne açıkça aykırı olmuştur.

Mahkemece, öncelikle hakimin davayı aydınlatma ödevi kapsamında davacının dava dilekçesinde talep ettiği alacak kalemlerinin her biri ile ilgili ne miktarda talepte bulunduğunun açıklattırılması gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

2-Davacının yıllık izin ücreti, yurt içi harcırah ve sözleşme süresinin sonuna kadar bakiye maaş alacağının bulunup bulunmadığı net olarak tespit edilerek sonucuna göre hukuki durumun takdir edilip hüküm kurulması gerekmektedir.

Bu sebeple; talep konusu alacaklara ilişkin tarafların ispat yükleri değerlendirilerek, davacının işyeri kayıtlarının temini için davalıya HMK'nun 220/3. maddesi ve HMK'nun 222/5. maddesi ihtarını içeren meşruhatlı davetiyenin usulüne uygun olarak tebliği ile sonucuna göre HMK'nun 222/5. maddesi gereğince ve davalı tarafından kayıtların gönderilmemesi halinde emsal işyeri kayıtları da değerlendirilerek,

ayrıca davacının uçuş kayıtlarının tutulduğu Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü’nden davalı şirkette yaptığı uçuşlara ilişkin belgeler getirtildikten sonra bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yıllık izin ücreti, yurt içi harcırah ve sözleşme sonuna kadar uğradığı zarar konusunda, dosyada yeterli belge bulunmadığı ve taraflarca ibraz edilmediği gerekçesiyle bu taleplerin reddine karar verilmesi hatalı olup bozma nedeni yapılmıştır.