Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2020/5522 K.2021/4809

Taraflar arasındaki vekalet sözleşmesinden kaynaklanan alacak davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalılardan ... tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı; avukat olduğunu, davalılardan ...'nın diğer davalı ...'a karşı yaptığı icra takiplerinde ve açtığı davalarda ...'yı vekil olarak temsil ettiğini, görevlerini usulüne uygun ifa ederken tarafların kendisini devreden çıkararak gizli sulh olduklarını, avukatlık kanunu gereğince sulh nedeniyle ödenmesi gereken avukatlık ücretinden tarafların birlikte ve müteselsilen sorumlu olduklarını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla toplam 4.000TL akdi ve karşı yan avukatlık ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini istemiş, ıslah ile talebini 17.683,76TL'ye yükseltmiştir.

Davalılardan ..., sulh sözleşmesi ile birlikte avukata ödenmesi gereken avukatlık ücretini diğer davalı ...'ya ödediğini savunarak davanın reddini dilemiş, diğer davalı ... ise usulüne uygun tebliğe rağmen davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile 15.273 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş, hükmün, davalı ... tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin 15/12/2016 tarihli 2015/10877 esas, 2016/23456 karar sayılı ilamı ile " ...Mahkeme gerekçesinde, soyut bir ifade ile davacı avukatın emek ve mesaisi göz önüne alınarak alternatifli hazırlanan bilirkişi raporunda yer alan % 15 oranını esas alarak davanın kısmen kabulüne karar vermiştir.

Bu oran belirlenirken davalının sarf ettiği emek ve mesai ile dava ve takibin ve uyuşmazlığın niteliği gözardı edilmemelidir. Mahkemece % 10 oranının aşılması halinde kararda bu oranın esas alınmasına ilişkin somut dayanaklar gösterilmelidir.

Öyleyse mahkemece avukatlık ücret alacağına ilişkin % 15 uygulanmasının somut yasal dayanakları gösterilerek hüküm tesis edilmesi gerekirken, yazılı şekilde soyut ifadelerle hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir." gerekçesiyle hüküm bozulmuştur.

Mahkemece, daha önceki 13. Hukuk Dairesinin 15.12.2016 tarihli bozma ilamına uyulmak suretiyle yapılan yargılama neticesinde; davanın kısmen kabulüne, 15.273 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve

müteselsilen tahsiline karar verilmiş; hüküm, davalı ... tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dava, davacı avukatın müvekkili davalı ... ve diğer davalının sulh olmaları nedeniyle hak kazandığı akdi ve karşı yan vekalet ücretinin tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemenin, Yargıtay’ın bozma kararına uyması ile bozma kararı lehine olan taraf yararına bir usulü kazanılmış hak doğabileceği gibi, bazı konuların bozma kararı kapsamı dışında kalması yolu ile de usulü kazanılmış hak gerçekleşebilir. Yargıtay tarafından bozulan bir hükmün bozma kararının kapsamı dışında kalmış olan kısımları kesinleşir. Bozma kararına uymuş olan mahkeme kesinleşen bu kısımlar hakkında yeniden inceleme yaparak karar veremez. Bir başka anlatımla, kesinleşmiş bu kısımlar, lehine olan taraf yararına usulü kazanılmış hak oluşturur (04.02.1959 gün ve 13/5 sayılı YİBK).

Kazanılmış haklar “Hukuk Devleti” kavramının temelini oluşturan en önemli unsurlardandır. Kazanılmış hakları ortadan kaldırıcı nitelikte sonuçlara yol açan yorumlar Anayasa'nın 2. maddesinde açıklanan “Türkiye Cumhuriyeti sosyal bir hukuk devletidir” hükmüne aykırılık oluşturacağı gibi toplumsal kararlılığı, hukuksal güvenceyi ortadan kaldırır, belirsizlik ortamına neden olur ve kabul edilemez.

Yargıtay içtihatları ile kabul edilen “usulü kazanılmış hak” olgusunun, bir çok hukuk kuralında olduğu gibi yine Yargıtay içtihatları ile geliştirilmiş istisnaları bulunmaktadır. Örneğin Mahkemenin bozmaya uymasından sonra yeni bir içtihadı birleştirme kararı (09.05.1960 gün ve 21/9 sayılı YİBK) ya da geçmişe etkili yeni bir kanun çıkması karşısında, Yargıtay bozma ilamına uyulmuş olmakla oluşan usulü kazanılmış hak hukukça değer taşımayacaktır.

Yargıtay İçtihatları Birleştirme Büyük Genel Kurulu'nun 20.03.2019 tarih ve 30720 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2017/6 esas, 2018/9 karar ve 05.10.2018 tarihli İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca, Avukatlık Kanunu'nun 165. maddesinde düzenlenen "ücret dolayısıyla müteselsil sorumluluk" hallerinden olan "sulh veya her ne suretle olursa olsun taraflar arasında anlaşma ile sonuçlanan ve takipsiz bırakılan işlerde" karşı tarafın avukatı lehine her iki tarafın müteselsil olarak ödemesinden sorumlu olacağı avukatlık ücreti kapsamına avukat ile iş sahibi arasında yapılan avukatlık ücret sözleşmesine göre avukata ödenmesi gereken akdi vekalet ücreti dahil değildir.

Bu açıklamalar ışığında Mahkemece; Yargıtay İçtihatları Birleştirme Büyük Genel Kurulu'nun 05.10.2018 gün ve 2017/6 esas, 2018/9 karar sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca, davalı ...'ın davacı avukata ödenecek akti vekalet ücretinden sorumlu olmayacağı gözetilerek karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

2- Bozma nedenine göre davalı ...'ın sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.