Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2020/5594 K.2021/6793

Taraflar arasında ilk derece mahkemesinde görülen muarazanın önlenmesi davasının kabulüne dair verilen karar hakkında bölge adliye mahkemesi tarafından yapılan istinaf incelemesi sonucunda; davalı tarafın istinaf başvurusunun esastan reddine yönelik olarak verilen kararın, süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı; davalı kurumun 17/11/2016 tarihli yazısı ile hakkında, 2016 yılı Protokolünün 5.3.10. maddesine dayanılarak uyarı, 7.688,20 TL cezai şart ve 768,82 TL reçete bedelinin tahsili işlemlerinin uygulandığını, sahtecilik eylemine bir dahilinin olmadığını, ilacın provizyon sisteminden verildiğini, sahtecilik var ise de bunun tarafınca tespit edilemeyeceğini belirterek cezai işlemin iptali ile muarazanın giderilmesini istemiştir.

Davalı, davanın reddini dilemiştir.

İlk derece mahkemesince; davacı eczanenin reçete tanziminde bir kusur ve ihmali bulunmadığı, dava dışı sahte reçete düzenleyen kişilerle işbirliği içinde bulunmadığı, eczacının kurumla birlikte dolandırılma ihtimali olduğu, davalı tarafından davacıya uygulanan işlemin Protokolün 4.3.6., 5.3.10 ve 6.17 maddelerine uymadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, davalının 17/11/2016 tarihli yazısı ile tebliğ edilen 88973858/SHS-2/15795513 sayılı cezai şart ve ilaç kesintisine ilişkin işleminin yerinde olmadığının tespiti ile iptaline, muarazanın bu şekilde giderilmesine, 7.688,20 TL cezai şart, 768,20 TL ilaç bedelinin kesinti tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, hüküm davalı tarafından istinaf edilmiştir.

Bölge adliye mahkemesince; davacı eczacı ya da çalışanlarının kurumu zarara uğratmak amacıyla kasıtlı olarak sahte reçete fatura ettiklerinin yasal delillerle ispatlanamamış olması gerekçesiyle davalının istinaf başvurusunun HMK’nın 353/1/b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1)Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı bilgi ve belgelere, özellikle temyiz olunan bölge adliye mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre, davalı tarafın sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2) Uyuşmazlık, davalı kurum tarafından uygulanan cezai işlemin, taraflarca imzalanan protokole aykırı olduğu gerekçesiyle iptali ve muarazanın meni istemine ilişkindir.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden; dava konusu uyuşmazlığa ilişkin işlemin, ... adına 28/04/2010 tarihinde doktor ... tarafından düzenlenen 768,82 TL'lik reçeteden kaynaklandığı, reçetenin kaynağı olan ilaç kullanım raporunun ise .... Tıp Merkezinde görevli Dr. .... tarafından düzenlendiği, söz konusu reçetenin davacının sahibi olduğu ...

Eczanesi tarafından karşılanarak kuruma fatura edildiği, ilaç kullanım raporunun ve rapora istinaden yazılan reçetenin sahte olduğunun davalı kurum müfettişlerince tespit edildiği, ilaç kullanım raporunun ve reçetenin davacı eczanenin dahili ile düzenlendiğine ilişkin herhangi bir belgenin bulunmadığı, davalı kurum tarafından bir adet reçete için 2016 yılı Eczane Protokolünün 5.3.10 ve 4.3.6. maddeleri gereği reçete bedelinin 10 katı tutarında olan 7.688,20 TL cezai şart ve 768,82 TL reçete bedelinin davacıdan tahsiline ve davacının sahibi bulunduğu Koreli Eczanesinin yazılı olarak uyarılmasına karar verildiği görülmüştür.

Taraflar arasında imzalanan 2016 Yılı Eczane Protokolünün 5.3.10. maddesi; "Eczacı ya da eczane çalışanlarınca Kurumu zarara uğratmak amacıyla kasıtlı olarak Kuruma sahte ilaç fiyat kupürü/sahte karekod, sahte reçete veya sahte rapor fatura edildiğinin tespiti halinde reçete bedelinin 10 (on) katı tutarında cezai şart uygulanarak eczacı uyarılır. Tekrarı halinde reçete bedelinin 20 (yirmi) katı tutarında cezai şart uygulanarak sözleşme feshedilir ve 1 (bir) yıl süreyle sözleşme yapılmaz. Ancak, söz konusu sahte ilaç fiyat kupürü/sahte karekod, sahte reçete veya sahte raporun eczacı ya da eczane çalışanları dışında üçüncü kişilerin dahli ile Kuruma fatura edildiğinin yapılacak araştırma ve/veya inceleme sonucunda tespit edilmesi halinde bu madde hükmü uygulanmaz." şeklinde düzenlenmiştir.

Aynı protokolün 4.3.6 maddesi “Protokolün (5.3) numaralı maddesindeki fiilerin tespit edildiği reçetede fiili ilgilendiren reçete veya ilaç bedeli ödenmez(5.3.3, 5.3.6 ve 5.3.14 maddeleri hariç). Kurumca yapılan yersiz ödemeler varsa, ödeme tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiz ile birlikte eczacının Kurumda tahakkuk etmiş alacağından mahsup edilir. Eczacının alacağının yersiz ödeme tutarını karşılamaması veya alacağının olmaması halinde genel hükümlere göre tahsil edilir.” hükmünü içermektedir.

Somut olayda; davacı eczacının, reçeteyi davalı kuruma fatura etmesinde kusurunun olmadığı, dosya kapsamı ile sabittir. Esasen bu husus derece mahkemelerinin de kabulündedir. Ancak; davacının reçete bedelini, sorumlu olmayan davalı kurumdan tahsil etmesi mümkün değildir. Zira, üçüncü kişilerin suç teşkil eden eylem ve fiillerinden davalı kurum sorumlu tutulamaz. Davacı, reçete bedelini (ve faizini) ancak sahtecilik yapan kişilerden isteyebilir.

Buna göre, ilk derece mahkemesince; Protokolün 4.3.6 maddesi uyarınca tesis edilen reçete bedelinin tahsiline dair işlem yönünden davanın reddine, Protokolün 5.3.10 maddesi uyarınca tesis edilen cezai şart bedeli ve uyarıya dair işlem yönünden davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile davanın tümden kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

İlk derece mahkemesi kararının, yukarıda açıklanan nedenlerle bozulmasına karar verilmiş olduğundan, HMK'nın 373/1. maddesi uyarınca, iş bu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin bölge adliye mahkemesi kararının da kaldırılmasına karar verilmiştir.