Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2020/5649 K.2021/7219

Taraflar arasında ilk derece mahkemesinde görülen maddi tazminat davasının kısmen kabulüne dair verilen karar hakkında bölge adliye mahkemesi tarafından yapılan istinaf incelenmesi sonucunda; taraf vekillerinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile kararın kaldırılarak yeniden esas hakkında kısmen kabulüne yönelik olarak verilen kararın süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı; ... ... ilçesi, Bademiçi mevkiinde 88-89 nolu bölmelerinde 25/09/2014 tarihinde elektrik nakil hattından kaynaklı yangının meydana geldiğini, yangın nedeni ile 2 hektarlık ormanın zarar gördüğünü, söndürme çalışmalarına; 2 mahalli yönetici, 10 teknik eleman, 7 memur, 100 söndürme işçisi, 60 mükellef, 4 polis, 6 jandarma, 4 pikap, 2 müdahale aracı, 10 arazöz, 6 su ikmal aracı, 6 minibüs, 2 helikopter, 1 uçağın katıldığını belirterek fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 140.728,99 TL zararın olayın meydana geldiği tarihten itibaren işleyecek yasal faiziyle tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı; tek taraflı tutulan tutanak ile zararların tahsilinin istendiğini, olayda kusuru olmadığını, davacının yangını önlemekle mükellef olduğunu, araçların kiralık olup olmadığının belirlenmesi gerektiğini ileri sürerek davanın reddini dilemiştir.

İlk derece mahkemesince; alınan bilirkişi raporu uyarınca, davaya konu yangının ortaya çıkmasında bakım ve işleyiş noksanlığına sebep olan TEDAŞ'ın %75 oranında kusurlu olduğu, davacı kurumun asli görevi olan yanıcı maddelerin temizlenmemesinden kaynaklı %25 oranında kusurlu olduğu; zarar yönünden ise, bilirkişi raporunda yapılan tazminat hesabı hatalı görülerek resen yapılan tazminat hesaplamasında, uçak ve helikopter gideri yönünden ... edilen uçuş saati düşülmeden davacının kusurunun da dikkate alınarak zararın 82.269,35 TL olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 82.269,35 TL tazminatın olay tarihi olan 25/09/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, hüküm taraflarca istinaf edilmiştir.

Bölge adliye mahkemesince; gerçek zarar ilkesi göz önüne alınarak, helikopterin günlük 1 saat 40 dakika dışında görev yaptıkları süreye ait giderlerin; uçak için 1 günlük ... edilen 45 dakika dışında 75 dakikanın dikkate alınarak bu süreler üzerinden ücret hesabının yapılması gerektiği, buna göre zararın 56.236,01 TL olarak hesaplandığı,

ayrıca olay günü şiddetli sayılabilecek bir rüzgarın oldugu dikkate alındığında, dava konusu uyuşmazlıkta, 6098 sayılı Borçlar Kanunu 52/1 maddesi gereği, takdiren %25 oranında müterafik kusuru indirimi yapılması gerektiği gerekçeleriyle, davacı ve davalı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabul kısmen reddi ile, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b/2. maddesi hükmü uyarınca düzelterek yeniden esas hakkında karar verilmek üzere ...

2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 23/01/2018 tarih ve 2016/127 esas, 2018/28 karar sayılı sayılı kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüne, 42.177,01 TL tazminatın olay tarihi olan 25/09/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Uyuşmazlık; orman yangınından kaynaklı maddi zararın tahsiline ilişkindir. 1-) Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı bilgi ve belgelere, özellikle temyiz olunan bölge adliye mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki sair temyiz itirazlarının reddi gerekir. 2-)Hukukumuzda gerçek zarar ilkesi geçerlidir. Zarar gören ancak haksız fiil nedeniyle uğradığı gerçek zararını haksız fiil sorumlularından isteyebilir.

a-) Davacının davalıdan istediği tazminat miktarı, orman yangınına müdahale eden helikopter ve uçağa ilişkin gideri de kapsamaktadır. Her ne kadar bölge adliye mahkemesince hükme esas alınan bilirkişi raporunda, uçak ve helikopter kiralama sözleşmeleri incelenerek günlük ... uçuş süreleri düşülüp hesaplama yapılmışsa da; raporda uçuş ... sürelerinin düşülmesi gerektiği hususu net bir şekilde aydınlatılamamış, bu hususta tereddüt oluşmuştur.

Bu nedenle, helikopter ve uçak kiralanmasına ilişkin sözleşme maddelerinin tek tek değerlendirilerek hava araçlarına ilişkin fiilen kullanım ücretinin ne şekilde belirlendiği, bu araçlar fiilen kullanılmasa bile bir miktar ücretin (... edilen bir kira bedelinin) ödenmesinin gerekip gerekmediği, ... edilen kira bedelinin fiilen kullanım ücretine etkisi olup olmadığı hususlarına ilişkin rapor alınıp ulaşılacak sonuca göre davacı idarenin talep edebileceği tazminat tutarının belirlenmesi gerekmektedir.

b-) Yangın hasarat raporunda, orman yangınına müdahale ettiği belirtilen 10 adet arazöz, 2 adet ilk müdahale aracı, 4 pikap, 6 su ikmal aracı, 6 minibüse ilişkin giderlere de yer verilmiştir. Davacı ... idaresi, araçların akaryakıt gideri dışında, belirtilen çalışma araçlarının sürelerine göre ücreti, hesap ederek bu davada talep etmektedir.

Bölge adliye mahkemesince, hükme esas alınan raporda ise, araçların kira bedellerine hükmedilmeyeceği belirtilerek sadece akaryakıt giderlerinin hesaplandığı anlaşılmıştır. Mahkemece hükmedilen zarar kapsamına dahil edilmeyen bu araç giderlerinin, kullanımına ilişkin ücretin ne şekilde belirlendiği, araçların davacı kuruma ait olup olmadığı, kiralık iseler kira sözleşmesi hükümleri değerlendirilmeden karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Belirtilen hususlarda araştırma yapılıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken; eksik inceleme ile hüküm kurulması doğru değildir.

Bu durumda bölge adliye mahkemesince; konusunda uzman 3 kişilik bilirkişi kurulundan (orman ve elektrik mühendislerinden oluşacak şekilde) yukarıda belirtilen hususlar nazara alınarak zarar hakkında Yargıtay ve taraf denetimine elverişli rapor aldırılarak sonucuna uygun karar verilmesi gerekirken, yetersiz bilirkişi raporu esas alınmak suretiyle yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırıdır.