Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2020/5912 K.2021/4268

Taraflar arasında ilk derece mahkemesinde görülen menfi tespit davasının kabulüne dair verilen karar hakkında bölge adliye mahkemesi tarafından yapılan istinaf incelemesi neticesinde davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne yönelik olarak verilen kararın süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili; ... Eczanesinin sahibi olduğunu, kurum müfettişi tarafından düzenlenen soruşturma raporu dayanak gösterilerek, fatura ettiği bir kısım reçetelerin sahte olması nedeniyle, bedelleri toplamı olan 60.622,90 TL'nin, kamu zararlarının tahsiline ilişkin usul ve esaslar hakkında yönetmelik hükümlerine göre ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ... Defterdarlığı Muhasebe Müdürlüğü veznesine ödenmesinin bildirildiğini, ancak söz konusu reçetelerin usulüne uygun şekilde düzenlendiğini ve ilaçların hastaya ya da yakınına teslim edildiğini beyanla, borçlu olmadığının tespitine ve geri ödeme yazısına ilişkin işlemin iptaline karar verilmesini istemiştir.

Davalı; kurumca yapılan işlemin taraflar arasındaki protokol ve mevzuat hükümlerine uygun olduğunu savunarak, davanın reddini dilemiştir.

İlk derece mahkemesince; davanın kabulüne, davacı adına gönderilen ... sayılı sahte reçete bedellerinin tahsili hakkındaki kurum işleminin iptaline ve davacının söz konusu yazıya istinaden davalı kuruma borçlu olmadığının tespitine karar verilmiş; karara karşı davalı istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Bölge adliye mahkemesince; dava konusu işleme esas teşkil eden reçetelerin içerik olarak sahte olduğu, ancak davacı eczanenin sahte reçete düzenlenmesine iştirakinin tespit edilemediği, kurum sorumluluğunda olmayan reçetelerle ilgili davacının, davalı kurumdan

reçete bedellerini tahsil etmesinin mümkün olamayacağı, davacının reçete bedellerini ancak sahtecilik yapan kişilerden isteyebileceği, üçüncü kişilerin suç teşkil eden eylem ve fiillerinden davalı kurumun sorumlu tutulamayacağı gerekçesiyle davalının istinaf talebinin kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak, davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Somut uyuşmazlıkta, davaya konu reçetelerin 2 tanesinin dava dışı ...'ye, 3 tanesinin ...’e ait olduğu ve kurum tarafından düzenlenen soruşturma raporundan; organ nakli hastaları ... ve ...’ın reçetelerinin bir kısmının, yine organ nakli hastası olan ... tarafından doktorlara yazdırıldığı, bir kısmının ise ... ve ...’ın ... ile birlikte doktora giderek, kullandıkları dozdan fazlasını yazdırdıklarının belirtildiği anlaşılmaktadır.

Her ne kadar davacı eczacının sahte reçete düzenlenmesi eylemine iştirak etmediği kanaatine varılmışsa da. davalı ile aralarında imzalanan protokol hükümlerine uygun davranması gerekmektedir.

Bu durumda HMK md. 31 uyarınca hakimin davayı aydınlatma ödevi kapsamında olmak üzere; uyuşmazlığın konusunu oluşturan reçetelerde adı geçen hastalar ... ile ... ve ilaçları alan ...’ın tanık sıfatıyla mahkemece dinlenilmeleri ve hastaların ilaçları alıp almadığı, kendi rızalarıyla ilaçların bir kısmını veya tamamını ...’de bırakıp bırakmadıkları sorularak, kurum tarafından alınan beyanları da okunduktan sonra varsa çelişkiler giderilerek, dava konusu uyuşmazlığa ilişkin ceza yargılamaları da incelenmek suretiyle söz konusu sahteciliğe hastalar ... ve ...’ın da dahil olup olmadığı belirlenerek,

dava konusu reçetelerde yazılı ilaçların kendileri tarafından teslim alındığının veya rızalarıyla ...'e verildiğinin belirlenmesi halinde davacının protokol hükümlerine aykırı davranmadığı anlaşılacağından reçete bedellerinin kendisinden istenemeyeceği, hastaların ilaçları almadıklarının tespiti halinde ise, davalı tarafından reçete bedellerinin davacıdan istenebileceğinin kabulüyle bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde eksik inceleme ile bölge adliye mahkemesince ilk derece mahkemesinin kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmesi hatalı olup bozma nedeni yapılmıştır.