Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2020/6387 K.2021/8131

Taraflar arasında ilk derece mahkemesinde görülen malın misli ile değişim-bedel iadesi davasında davanın reddine dair verilen karar hakkında bölge adliye mahkemesi tarafından yapılan istinaf incelemesi sonucunda; davacı tarafın istinaf başvurusunun reddine yönelik olarak verilen, kararın süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı. Mengerler Ticaret Türk A.Ş.'den 19/06/2014 tarih ve PKW 1040 sıra nolu sipariş teyit formu düzenlenerek 2014 C 180 ...

Fascination 205 tip model aracı 143.000 TL ödeyerek sipariş ettiğini; daha sonra kendisine 275 TL, 150 TL, 25 TL, 92 TL, 69 TL gibi ücretlerin haksız yere ödettirildiğini; aracın anahtar teslim satış fiyatı olarak 143.000 TL ödediğini, 25/06/2014 tarihli faturanın ise 141.787,00 TL olarak düzenlendiğini, kendisinden 1.213 TL sözleşmeye aykırı şekilde para tahsil edildiğini, 2014 C180 205 tip model ... marka araç sipariş etmesine rağmen aracın ruhsatta C180 204 olarak belirtildiğini, aracı teslim aldıktan sonra aracın iç aksamından istenmeyen sesler geldiğini, araç içerisindeki ikaz lambalarının seyir halindeyken yanıp söndüğünü,

seyir halindeyken aracın istop edip motorun ve direksiyonunun kilitlenmeye başlaması nedeniyle satıcı firmaya götürdüğünü, aracın servise yönlendirildiğini, araçtaki sorunların giderildiğinin kendisine söylendiğini, aracı kullanmaya devam ederken sorunların giderilmediğini fark ettiğini, aracı tekrar servise götürdüğünü, yine sorunların giderildiğinin kendisine söylendiğini ancak kullanmaya başladıktan sonra aracın işaret lambalarının yanıp sönmeye başladığını, yağ işaret lambası yandığını, aracın yağına baktırdığında araçta hiç yağ olmadığını öğrendiğini, yetkili servise gidildiği halde sorunların tamamının giderilemediğini;

yazılı olarak yaptığı müracaatlara ise, kendisine ürün kaynaklı bir sorun tespit edilmediği yönünde cevap verildiğini; ithalatçı firma ... Benz Türk A.Ş.'ye de yazılı olarak tüm sorunlarını bildirir müracaatta bulunduğunu, bu müracaatına herhangi bir cevap verilmediğini,

davalılara noter aracılığı ile çektiği ihtarnamelere de cevap alamadığını, aracın arka sol çamurluk üst kısmında boya kabarması olması ve sürücü koltuğunun defolu ve aşırı bir şekilde yıpranmış olmasının araç için ayrı bir sorun olarak ortaya çıktığını ileri sürerek bugüne kadar araç için harcadığı tüm tamir ve yol masraflarının tarafına ödenmesine, söz konusu aracın misli ile değiştirilmesine, mümkün olmaması durumunda ise, aracın bedel iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... Benz Türk A.Ş.; ayıp ihbarının süresinde olmadığını, dava hakkının makul sürede kullanılmadığını, ayıpsız misli ile değişim koşullarının oluşmadığını, dava konusu araçta imalattan kaynaklanan bir ayıp bulunmadığını, aracın yetkili servise girişlerinde basit nitelikteki arızaların sorunsuz olarak giderildiğini savunarak, davanın reddini dilemiştir.

Davalı ...Ş.; davacı tarafın dilekçesinde belirttiği araç ile ilgili sıkıntıların hepsinin 10/06/2015, 23/03/2016, 06/04/2016 tarihlerinde şirkete ait serviste basit müdahalelerle kısa sürede giderildiğini, bedelsiz olarak akü değişimi gerçekleştiğini, fazla yakıt tüketimi ve torpidodan gelen ses şikayetleri ile ilgili detaylı inceleme yapıldığını, buna rağmen olumsuz bir durumla karşılaşılmadığını, kullanıma bağlı bir takım işlemlerin de ücreti karşılığında yapıldığını, davacının araçtan gelen ses şikayetleri konusunda aynı model test aracı ile test sürüşüne çıkarıldığını,

aracın karakteristik süspansiyon yapısından kaynaklandığı ve problem olmadığının görüldüğünü, malın kullanımını etkilemeyen, ekonomik değerini önemli ölçüde kaybettirmeyen eksikliklerin ayıp olarak nitelendirilemeyeceğini, aracın ayıplı olduğunu kabul etmediklerini, var olan sıkıntıların ücretsiz giderilmesine rağmen misli ile değişim talebinin kanuna aykırı olduğunu savunarak, davanın reddini dilemiştir.

İlk derece mahkemesince; davacının talepleri ile bağlı kalınarak otomotiv kürsüsü bilirkişisinden alınan rapor doğrultusunda davanın reddine karar verilmiş; karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine bölge adliye mahkemesince; ilk derece mahkemesince alınan bilirkişi raporuna göre; davacının ileri sürdüğü arızaların araçta mevcut olmadığı, davadan önce davacının onarım hakkını kullanması ile giderildiği, davacının araçtan ses geliyor şeklindeki şikayetinin yerinde olmadığı, zira bilirkişi tarafından kullanılarak yapılan ses ölçümü neticesine göre ses düzeyinin normal sınırın altında kaldığının tespit edildiği,

bilirkişi raporunda belirtilen sürücü koltuğunun ve direksiyonun deforme olduğu, sol arka çamurlukta boya kabarması olduğu, bagaj içerisindeki trim kapağının esnek olduğu hususlarının, davacı tarafından vakıa olarak ileri sürülmediği ve mahkeme önüne getirilmediği, olayda 6502 sayılı Kanun'un 56-(3) ve Garanti Belgesi Yönetmeliğinin 9. maddesindeki koşulların da oluşmadığı, davacının yaptığı 1.212.03 TL'lik fazla ödemenin araç için yapılan sigorta poliçesi, MTV, vergi bedeli, trafik hizmet bedeli, plaka masrafı olduğu gibi zorunlu masraflar olduğu, bu ödemelerin davacı adına davalı satıcı Mengerler Ticaret Türk A.Ş.

Bayii tarafından yapıldığı, davacının kendi aracı için yapılan bu giderleri davalılardan talep etme hakkının bulunmadığı gerekçesi ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı bilgi ve belgelere, özellikle temyiz olunan bölge adliye mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre, davacının sair temyiz itirazlarının reddi gerekir. 2-6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanu'nun 11 inci maddesinin birinci fıkrasında tüketicinin malın ayıplı olduğunun anlaşılması halinde kullanabileceği seçimlik hakları sıralanmış ve tüketicinin bu seçimlik haklarından birini kullanabileceği, satıcının ise tüketicinin tercih ettiği bu talebi yerine getirmekle yükümlü olduğu kabul edilmiştir. Aynı maddenin ikinci fıkrasında

ise; ''Ücretsiz onarım veya malın ayıpsız misli ile değiştirilmesi hakları üretici veya ithalatçıya karşı da kullanılabilir. Bu fıkradaki hakların yerine getirilmesi konusunda satıcı, üretici ve ithalatçı müteselsilen sorumludur.'' denilerek üreticiye karşı kullanılabilecek seçimlik haklar gösterilmiştir. Davaya konu araç hakkında otomotiv bilirkişisi makine mühendisi tarafından düzenlenen 05/12/2018 tarihli bilirkişi raporunda; sürücü koltuğunun ve direksiyonun deforme olduğu, arka sol çamurlukta boya kabarması olduğu, bagaj içerisindeki trim kapağının esnek olduğu ve belirtilen bu hususlar yönünden aracın ücretsiz onarımının uygun olduğunun bildirildiği görülmüştür.

Davacı, dava dilekçesinde ileri sürdüğü hususlar yönünden aracın yenisi ile değiştirilmesini, mümkün olmaması durumunda ise aracın bedel iadesini talep etmiş olup; bilirkişi raporunda trim kapağının esnek oluşu, arka sol çamurluk üst kısmında boya kabarmasının olması ve sürücü koltuğundaki deformasyonun ayıp olarak tespit edilmiş olduğu anlaşılmaktadır.

Her ne kadar, rapor kapsamında tespit edilen ayıplardan arka sol çamurluk üst kısmındaki boya kabarmasının ve sürücü koltuğundaki deformasyonun, bölge adliye mahkemesince davacı tarafından vakıa olarak ileri sürülmediği ve mahkeme önüne getirilmediği belirtilmiş ise de dava dilekçesinde bu hususların ileri sürüldüğü ve bahsedilen ayıpların aracın değişimini gerektiren hususlar olmasa da "çoğun içinde azı da vardır" kuralı gereğince yukarıda anılan yasa uyarınca davacının ücretsiz onarım ve bedel indirim hakkının olduğunun kabulü gerekeceği açıktır.

O halde, ilk derece mahkemesince; davacının ücretsiz onarım hakkının olduğu, mümkün olmadığı takdirde bedel indirimine karar verilebileceği dikkate alınmadan, taleple bağlılık ilkesi gereği davanın tümden reddine karar verilmiş olması usul ve kanuna aykırı olup bozmayı gerektirmiştir. İlk derece mahkemesi kararının, yukarıda açıklanan nedenlerle bozulmasına karar verilmiş olduğundan, HMK'nın 373 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca, işbu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin bölge adliye mahkemesi kararının da kaldırılmasına karar verilmiştir.