Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2020/6946 K.2020/8073

Taraflar arasında ilk derece mahkemesinde görülen menfi tespit davasının karar verilmesine yer olmadığına dair verilen karar hakkında bölge adliye mahkemesi tarafından yapılan istinaf incelemesi sonucunda; davacı ve davalı tarafın istinaf başvurusunun esastan reddine yönelik olarak verilen kararın, süresi içinde taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacılar, davacı ...'nin davalı üniversitenin hukuk fakültesi medeni usul ve icra iflas hukuku anabilim dalında araştırma görevlisi kadrosunda 10.02.2014 tarihinde çalışmaya başladığını, daha sonra davalının takdiriyle yüksek lisans eğitimine devam ettiği Galatasaray Üniversitesinde araştırma görevlisi olarak görevlendirildiğini, davacı ...'den 24.04.2015 tarihli taahhütname alındığını, davacılar ...,... 'ün ise kefil sıfatıyla taahhütnameyi imzaladığını, davacı ...'nin 30.04.2015 tarihinde Galatasaray Üniversitesinde göreve başladığını, 23.09.2016 tarihinde davalı üniversiteden istifa ettiğini,

03.11.2016 tarihinde taahhütnamenin iadesini istediğini, davalının 60 günlük sürede cevap vermediğini, 674 sayılı KHK ile getirilen değişiklikle davacı ... statüsünde olanların kadrolarının tek taraflı değiştirildiğini, davacı ...'nin kadrosunda yapılan değişikliğin taahhütname ve senedi geçersiz kıldığını ileri sürerek, taahhütname ve kefalet senedine dayalı borçlu olmadıklarının tespiti ile taahhütname ve senedin iptaline, % 20'den az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesini istemişlerdir.

Davalı, davanın reddini dilemiştir. Yerel Mahkemece, konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş; hükme karşı, taraflar istinaf yoluna başvurmuştur. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesince her iki tarafın istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; hüküm, taraflarca temyiz edilmiştir. 1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Dava, kefalet senedi ve taahhütname nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, dava açıldıktan sonra 25.05.2017 tarihli Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının kararına istinaden taahhütname ve kefalet senetlerinin davacılara iade edilmesi nedeniyle konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş ise de, davanın açılış tarihi itibariyle tarafların haklılık durumu ile davanın açılmasına hangi tarafın sebebiyet verdiği hususunda bir değerlendirme yapılmamış olması nedeniyle varılan sonuç isabetsizdir.

Davanın konusuz kalması nedeniyle davacıların dava açmakta haklı olup olmadığı araştırılarak haklılık durumuna göre yargılama giderlerine ve vekalet ücretine hükmedilmesi gerekir. Başka bir ifadeyle mahkemenin yargılamaya devam ederek dava açıldığı zaman hangi tarafın haksız olduğunu tespit etmesi ve tutumuyla dava açılmasına sebep olan tarafı yargılama gideri ve vekalet ücreti ile mahkum etmesi gerekir.

O halde Mahkemece, tarafların dava tarihine göre haklılık oranı belirlenerek sonucuna göre vekalet ücreti ve yargılama giderlerine hükmedilmesi gerekirken, hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.