Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2020/7355 K.2020/7097

Taraflar arasında ilk derece mahkemesinde görülen itirazın iptali davasının reddine dair verilen karar hakkında bölge adliye mahkemesi tarafından yapılan istinaf incelemesi sonucunda; davacı tarafın istinaf başvurusunun esastan reddine yönelik olarak verilen kararın, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı, davalının ... konutlarının ahşap işlerini almasında kendisinin aracılık yaptığını, davalı ile aralarında yapılan anlaşma uyarınca, davalının yapmış olduğu iş karşılığında alacağı iki dairenin satışları gerçekleştiğinde kendisine 100.000,00 TL ödeme yapacağını, davalının sözü edilen işleri bitirmiş ve yaptığı işlerin bedeli olarak da verilen dairelerin satışlarının gerçekleşmiş olmasına karşın taahhüdünü yerine getirmediğini belirterek, alacağını tahsil için başlatmış olduğu Elazığ 4.İcra Müdürlüğünün 2014/2678 E sayılı takip dosyası ile başlatılan icra takibine vaki itirazın iptalini, takibin devamını ve %20 oranından aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatının davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı, taraflar arasında yapılan sözleşmenin erteleyici şarta bağlı olduğunu, işi tamamlayamaması nedeni ile dairelerin kendisine verilmediğini, şartın gerçekleşmemesi nedeni ile borcunun bulunmadığını savunarak davanın reddini dilemiştir.

İlk derece mahkemesince; ... konutlarında davalıya verilmesi gereken iki dairenin davalıya verilmediği; şartı gerçekleşmeyen sözleşme hükümleri askıda olduğundan davacının bedeli isteme hakkı bulunmadığı, itirazın iptali davasında genel hükümlere göre alacağın varlığını ispat etme yükümlülüğünün davacıya ait olduğundan, taraflar arasında kabul edilen koşulun gerçekleştiğinin ispat edilemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkemece verilen karara karşı davacı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. Bölge Adliye Mahkemesince; sözleşmenin taliki şarta bağlı kılındığını, şartın gerçekleştiğinin ispatı külfetinin bu vakıayı iddia eden davacı yana düştüğü ancak davacı yanın, ücret alacağına yönelik ileri sürdüğü iddialarını usulüne uygun olarak sunmuş olduğu delillerle ispat edemediği, gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b/1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiş, hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, simsarlık (aracılık) sözleşmesine dayalı alacağın tahsili için girişilen takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Somut olayda; davalı tarafından imzalı, 11/02/2013 tarihli sözleşme incelendiğinde; “... İnşaata ait Elazığ ... konutlarının ahşap işlerinin imalatı karşılığında Barter olarak aldığımız iki adet dairenin satışları gerçekleştiğinde bu işlerin alınmasında aracılık eden ...’a prim kazancı olarak 100.000-TL(YüzbinTL) ödenecektir” düzenlemesine yer verilmiştir.

Davalının üstlendiği ahşap işlerini bitirmesi karşılığı alacağı iki dairenin satışlarının gerçekleştiğinde, davacıya aracılık faaliyeti karşılığı işbu sözleşme uyarınca ücretinin ödeneceği kararlaştırılmış olup, bu husus tarafların da kabulündedir. Uyuşmazlık; davalı yanın üstlendiği ahşap işleri edimini yerine getirmesi karşılığında kararlaştırılan iki adet dairenin satışlarının üçüncü kişi/şirket tarafından davalıya gerçekleştirilip gerçekleştirilmediği hususundadır.

Yargılama sırasında, mahkemece, Tapu Müdürlüğüne müzekkere yazılarak davalı adına ... Konutlarında taşınmaz devri yapılıp yapılmadığı sorulmuş, cevaben davalı adına taşınmaz mal kaydına rastlanılmadığının bildirildiği görülmüştür.

Davacı, davadışı yapı kooperatifin ahşap işlerinin davalı ... tarafından yapıldığını, davalıya yapmış olduğu iş karşılığında ücretinin 463.000-464.000-TL’sinin ödendiğini, ... Konutlarından bir dairenin tapusunun davalı ...’ın eşinin adına devredildiğini iddia etmiştir. Eşe devredildiğine ilişkin davacının iddiası mahkemece değerlendirilmeden, bu konuda herhangi bir inceleme,araştırma yapılmadan, ...

Konutlarında davalı adına taşınmaz devri yapılıp yapılmadığı Tapu Müdürlüğüne sorulmuş cevaba göre de davanın reddine karar verilmiştir.O halde, davalı ...’ın eşi adına ,... İnşaata ait Elazığ ... konutlarının ahşap işlerinin imalatı karşılığında ... Konutlarından taşınmaz devri yapılıp yapılmadığı araştırılıp, sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik araştırma ve inceleme sonucu hüküm kurulmuş olması doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

İlk derece mahkemesi kararının, yukarıda açıklanan nedenle bozulmasına karar verilmiş olduğundan, HMK'nun 373 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca, işbu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin bölge adliye mahkemesi kararının da kaldırılmasına karar verilmiştir.