Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2020/7535 K.2021/2409

Taraflar arasında ilk derece mahkemesinde görülen alacak davasında verilen karar hakkında bölge adliye mahkemesi tarafından yapılan istinaf incelemesi sonucunda; davacıların istinaf başvurusunun esastan reddine yönelik olarak verilen kararın, süresi içinde davacılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacılar, murisleri ...'ın davalı bankadan 84 ay taksitle 80.000,00-TL bedelli kredi kullandığını, murise banka tarafından vefat teminatlı sigorta yapıldığını, her yılın Temmuz ayında sigorta poliçesinin yenileneceği hususunda anlaşıldığını, bankanın poliçenin yenilenmesi için murise bildirimde bulunmadığını, yenilenme noktasında bankanın yetkili olduğunu, murisin 26.07.2016 tarihinde vefat ettiğini, vefat nedeni ile 2016 Temmuz ayı kredi borcunun yoğunluktan ödenemediğini, vefattan 40 gün sonra borçla ilgili icra takibi yapıldığını öğrendiklerini, davalı tarafından borcun poliçeden karşılanarak ödenmediği,

bu nedenle mirasçılar tarafından ödeneceği bilgisinin verildiğini, davacı ...'ün borcu kefil olarak yapılandırdığını, yapılandırılan kredi borcunun 65.532,41-TL olduğunu, bankanın yenilemesi gereken sigorta poliçesini yenilemediği için kusuru bulunduğunu ileri sürerek, yapılandırılan kredi miktarının müterafik kusur oranınca davalıdan tazminine karar verilmesini istemişlerdir.

Davalı, ilgili sigorta poliçesinin yükümlüsünün ... Emeklilik A.Ş. olduğunu, Türkiye .... Bankası T.A.O.'nun sigorta poliçesi ile ilgili herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, davaya konu hayat sigorta poliçesinin davalı tarafından tek taraflı düzenlenecek olan veya krediyi kullanan için zorunlu kılınan bir poliçe olmadığını, tüketici kredilerinde hayat sigortasının bir defaya mahsus olmak üzere yapıldığını ve bankanın sadece primi tahsil ettiğini, bunun dışındaki hususların sigorta şirketi ile sigortalanan arasında gerçekleştiğini, borçlunun imzasının bulunduğu ödeme planında sigortanın yenilenmesi için ödenmesi gereken miktarın ve tarihin belirtilmesinin borçluya yapılan bir bildirim olduğunu savunarak, davanın reddini dilemiştir.

Yerel mahkemece, davanın reddine karar verilmiş; karara karşı davacılar istinaf başvurusunda bulunmuştur.

... Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; hüküm, davacılar tarafından temyiz edilmiştir.

Davacılar, murislerinin davalı bankadan tüketici kredisi kullandığını, bankanın bu kredi kapsamında her yıl yenilemeli hayat sigortası yapmak zorunda olduğunu, ancak bankanın bu yükümlülüğüne uymadığını belirterek, yapılandırılan kredi miktarının müterafik kusur oranınca davalıdan tazminine karar verilmesini istemişlerdir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, kredili hayat sigortasının bitiminde bankanın sigortayı yenileme ve sigortalıya bildirimde bulunma yükümlülüğü bulunup bulunmadığı, bulunuyorsa da kusur oranının tespiti noktasındadır.

Uyuşmazlıkla ilgili mevzuat ve sözleşme hükümleri incelendiğinde.

17.01.2009 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak, 01.02.2009 tarihinde yürürlüğe giren, Bireysel Kredilerde Bağlantılı Sigortalar Uygulama Esasları Yönetmeliğinin “Amaç” başlıklı bölümünde, “Bu Yönetmeliğin amacı, kredi kuruluşları tarafından verilen kredilerle bağlantılı olan zorunlu ve ihtiyari sigorta ürünlerinin sunumunda birlik ve güvenilirliği sağlamak, sigorta ettirenlerin, sigortalıların ve lehdarların hak ve menfaatlerini korumak ve verilecek hizmete ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.” denilmekte, “Kapsam” başlıklı bölümünde ise, “Bu Yönetmelik,

Türkiye’de faaliyet gösteren her türlü kredi kuruluşunun sağladığı kredilerle bağlantılı yaptırılan ihtiyari ve zorunlu sigortaları ve bu sigortalar dahilinde verilecek teminatları kapsar.” denildikten sonra aynı Yönetmeliğin “İhtiyari Sigortalar” başlığında düzenlenen, 6. maddesinin 2. fıkrasında da, “İhtiyari sigortalarda, kredi süresi içerisinde yenileme sorumluluğu kredi kullanana, yenilemeye ilişkin bildirim yapma ve bilgilendirme sorumluluğu ise kredi kuruluşuna aittir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Muris ... ile davalı arasında akdedilen 19.07.2012 tarihli Tüketici Kredisi Borçlanma ve Rehin Sözleşmesi'nin 21. maddesinde; "...Müşteri, bu sözleşme nedeniyle yapılacak her türlü sigortadan tahakkuk edecek, ücret ve tüm giderlerin tamamen kendisine ait olduğunu, ödeme tarihinde/tarihlerinde sigorta prim borcunu ödeyeceğini, aynı zamanda Bankanın sigortayı yaptırarak, sigorta poliçesini tanzim ettirmeye ve primi ödemeye yetkili olduğunu, bu sigortaların yapılmasının yalnız ve tamamı ile Bankanın takdirine bağlı olduğunu, yapılmamasından dolayı Bankaya hiçbir sorumluluk yüklenemeyeceğini kabul ve taahhüt eder..." hükmü bulunmaktadır.

Dosya kapsamından, muris ... adına 19.07.2012 başlangıç, 19.07.2013 bitiş tarihli ve 19.07.2015 başlangıç tarihli 2 adet sigorta poliçesi bulunduğu, hesap ekstresinin incelenmesinde, 24.10.2014 tarihinde 116,44-TL'lik 2 adet Güneş Sigorta prim tahsilatı ve 17.04.2015 tarihinde 195,89-TL Güneş Sigorta prim tahsilatı yapıldığı anlaşılmaktadır.

Kredi sözleşmesi nedeniyle hayat sigortası yapılmasındaki amaç, Banka yönünden kredi borcunun teminat altına alınması olduğu kadar, belli bir prim borcu getirmekle birlikte, sigortalının da bunda menfaatinin olduğu kuşkusuzdur. Bu nedenle uyuşmazlığın çözümünde, her iki tarafın da hak ve menfaatlerinin gözetilip korunması esas alınmalıdır.

Nitekim, kredi sözleşmeleriyle bağlantılı sigortaların yapılması halinde sigorta ettirenlerin, sigortalıların ve lehdarların hak ve menfaatlerinin korunması amacıyla çıkarılan, Bireysel Kredilerde Bağlantılı Sigortalar Uygulama Esasları Yönetmeliğinin ilgili hükmünde, kredi süresi içerisinde sigorta poliçesini yenileme sorumluluğunun kredi kullanana, yenilemeye ilişkin bildirim yapma ve bilgilendirme sorumluluğunun da kredi veren Bankaya ait olduğu açıkça belirtilmiştir.

Hal böyle olunca, davalı bankanın ilk yıl yapılan hayat sigortasının yenilenmesine ilişkin bildirim yapma ve bilgilendirme sorumluluğunu yerine getirmediği, murisin ise sigortanın yenilenip yenilenmediğini takip etmediği hususları göz önüne alındığında tarafların müterafik kusurlu oldukları kabul edilip, mahkemece tarafların kusur oranları takdir edilmek suretiyle, sonucuna göre bir hüküm kurulması gerekirken, yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.