Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2020/8112 K.2021/3286

Taraflar arasında ilk derece mahkemesinde görülen alacak davasının kabulüne dair verilen karar hakkında bölge adliye mahkemesi tarafından yapılan istinaf incelemesi sonucunda; davalıların istinaf başvurusunun ayrı ayrı reddine yönelik olarak verilen karar, davalılar ... vekili ve diğer davalılar vekili tarafından duruşmalı olarak temyiz edilmekle, duruşma günü olarak belirlenen 30/03/2021 tarihinde davacı vekili Av. ... ile davalı ... vekili Av. ... geldi. Açık duruşmaya başlandı ve hazır bulunanların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için saat 14.00'e bırakılması uygun görüldüğünden, belli saatte dosyadaki bütün kağıtlar okunarak, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlenip, gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı, davalı ...'in, Van Yüzüncüyıl Üniversitesi adına yüksek lisans eğitimi yapmak üzere 1416 sayılı Kanun kapsamında yurt dışına gönderildiğini, davalıların 17/11/2008 tarihli yüklenme senetleri gereğince taahhütte bulunduklarını, ancak davalının taahhüde uygun olarak yüksek lisans belgesini almadığını, ‘Postgraduate Certifficate’ belgesi aldığını, YÖK tarafından ise söz konusu belgenin yüksek lisans belgesi yerine geçmeyeceğinin bildirildiğini,

davalı ...'in taahhüdüne uymaması nedeni ile davalıların taahhütname ve ilgili mevzuat gereğince yapılan masrafları ödemeleri gerektiğini ileri sürerek 50.000 İngiliz Sterlinine karşılık 213.015,00 TL'nin her bir ödeme kalemi için ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, 3.145,86 İngiliz Sterlini karşılığı 13.375,00 TL, 151 Euro karşılığı 453,00 TL ve 10.290,44 TL’nin her bir ödeme kalemi için ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'den tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar, davanın reddini dilemişlerdir.

Mahkemece, davanın kabulü ile, (50.000 ingiliz Sterlini) 2l3.015,00 TL tutarın her bir ödeme kalemi için ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizleriyle beraber davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ... Bakanlığına ödenmesine, geri kalan (3,145,86 İngiliz Sterilini) 13.375,00 TL (151,00 Euro) 453,00 TL ve 10.290,44 TL olmak üzere toplam 24.118,44 TL tutarın 3.430,15 TL'sinin dava tarihinden kalan kısmın her bir ödeme kalemi için ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizleriyle beraber davalı ...'den tahsili ile davacı ... Bakanlığına ödenmesine karar verilmiş; hükme karşı davalı ... ve diğer davalılar vekilleri tarafından ayrı ayrı istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesince de davalıların istinaf talebinin ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiş; karar davalı ... ve diğer davalılar tarafından ayrı ayrı temyiz edilmiştir.

Davacı, mecburi hizmet yükümlüsü olarak yüksek lisans eğitimi için yurt dışına gönderilen davalı ...’in tezli yüksek lisans diploması ibraz etmeyerek taahhüdüne aykırı davrandığı iddiası ile eğitim için yapılan masrafların tahsilini talep etmiştir. İlk derece mahkemesince sözleşme hükümlerine aykırı davranıldığı gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından davalıların istinaf başvuruları esastan reddedilmiştir.

Dosya arasında bulunan ve ... tarafından onaylı olan davalı ...’e ait işlem dosyası incelendiğinde; davalı ...’nin bakanlığa verdiği 17/10/2011 tarihli dilekçesi ile sağlık sorunları nedeniyle tezsiz yüksek lisans olarak eğitimini tamamladığı, üniversite tarafından da sağlık sorunları nedeniyle kendisine bütünleme hakkı tanındığı ancak mecburi hizmet görevi yapacağı ...

Üniversitesinin kendisine verilen ‘Postgraduate Certifficate’ belgesini kabul ederek doktora eğitimine başlayabileceğini söylediğinden süre uzatımı almak yerine zaman kaybetmemek için eğitimine Türkiye’de devam etmek istediğini bildirdiği, bakanlık tarafından 03/02/2012 tarihinde Yüzüncüyıl Üniversitesine ...’in talebi hakkında görüş sorulduğu, üniversitesinin 17/04/2012 tarihli dekan imzalı ve 25/06/2012 tarihli rektör yardımcısı imzalı yazıları ile davalı ...’nin 2012 bahar döneminden itibaren doktora öğrenimine devam etmesinin uygun olduğunun bildirildiği,

üniversitenin bu uygun görüşününe istinaden davacı bakanlığın 23/05/2012 tarihli yazısı ile davalı ...’nin 2012 Güz döneminde doktora öğrenimine devam etmesine izin verildiği anlaşılmaktadır.

Her ne kadar bakanlığın 12/12/2012 tarihli oluru ile davalı ...’nin yükseklisans öğrenimini tezsiz tamamladığı ve doktora öğreniminden vazgeçerek görev talep ettiği gerekçesi ile öğrencilik ile ilişiği kesilerek taahhütname gereği işlem yapılmasına karar verilmiş ise de; davalı ... tarafından bakanlığa verilen 20/01/2012 tarihli dilekçe ile almış olduğu sertifika ve İngilterede doktora başvurusu yapmak üzere ilkbahar dönemine kadar burssuz izinli sayılmak istediğinin bildirildiği,

22.11.2012 tarihli dilekçesi ile de izin süresinin bittiği, doktora öğrenimine yurtdışında devam etmek istediğine dair talebinde fikir değişikliği olduğu ve Yüzüncüyıl Üniversitesinde mecburi hizmete başlamak istediğinin bildirildiği, davalı tarafından yaşanan belirsizlik nedeniyle kuruma bir çok dilekçe verildiği, davacı kurum tarafından 23/05/2012 tarihli olur yazısında "....

Üniversitesinin ...'in Postgraduate sertifika ile doktora öğrenimine devam etme talebinin uygun bulunduğu" , kararı ile işlem yapılmıştır. Bu karardan yaklaşık bir yıl sonra 25/04/2013 tarihli yazı ile YÖK’e ‘Postgraduate Certifficate’ belgesi hakkında görüş sorulduğu ve 23/10/2013 tarihli verilen cevapta belgenin yükseklisans yerine geçemeyeceğinin bildirildiği görülmüştür.

Hal böyle olunca; davacı kurum tarafından alınan 23/05/2012 tarihli bakanlık oluru ile doktora öğrenimine izin verildiği anlaşılan davalı ... hakkında artık yükseklisansını tezsiz tamamladığı için sözleşmenin ihlal edildiği gerekçesi ile işlem yapılamayacağından davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçeyle hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.