Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2020/8233 K.2021/8001

Taraflar arasında ilk derece mahkemesinde görülen itirazın iptali davasının kısmen kabulüne dair verilen karar hakkında bölge adliye mahkemesi tarafından yapılan istinaf incelemesi sonucunda; davalı vekilin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılarak yeniden esas hakkında davanın reddine yönelik olarak verilen karar, davacı vekili tarafından duruşmalı olarak temyiz edilmekle; duruşma günü olarak belirlenen 07/09/2021 tarihinde davacı vekili Av. ... ile davalı vekili Av. ... geldiler. Açık duruşmaya başlandı ve hazır bulunan vekillerin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için saat 14.00'e bırakılması uygun görüldüğünden, belli saatte dosyadaki bütün kağıtlar okunarak, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlenip, gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı, davalı ile 10/04/2016 tarihli ikinci pilot sözleşmesi imzalandığını, buna göre davalının gerekli eğitimleri geçtikten sonra davacı şirkette ikinci pilot olarak istihdam edileceğinin kararlaştırıldığını, sözleşme kapsamında davalıya pilot eğitimi ve TİP eğitimi olmak üzere iki aşamalı eğitim verildiğini, eğitim süresinin 18 ay olup, tüm masrafların davacı tarafından karşılanacağı, eğitimin uzamasından kaynaklı ilave harcamalar hariç 86.000Euro tutarında harcama yapılacağı,

sözleşme ekindeki ödeme planı doğrultusunda davalının eğitimini tamamlayıp ikinci pilot olarak göreve başlamasından itibaren aylık ücretinden kesilerek tahsil edileceği, eğitim sırasında bir kereden fazla tekrar halinde ek ödemelerin ayrıca davalıdan tahsil edileceğinin hüküm altına alındığını, bu doğrultuda davalıya gerekli pilot eğitimleri verildiğini, 13/09/2009 tarihinde eğitimini tamamlayarak ikinci pilot görevine başladığını, ancak 14/11/2015 tarihinde istifa ettiğini, ikinci pilot olarak işe başladığı tarihten işten ayrıldığı tarihe kadar her ay maaşından eğitim gideri olarak kesinti yapıldığını,

davalının eğitim süresi uzadığı için tekrarlanan eğitimler, ekstra konaklama, sigorta vs sebebiyle ilave 4.000 Euro daha masraf yapmak zorunda kalındığını, davalıdan toplam 54.078,21Euro tahsil ettiklerini, bakiye 35.921,79 Euro'luk kısım için tahsilat yapılamadığından 16. İcra Müdürlüğünün 2016/3680 E sayılı dosyasından takip başlattıklarını, haksız itiraz nedeniyle takibin durduğunu ileri sürerek; itirazın iptali ile takibin devamına ve %20'den az olmamak üzere tazminata hükmedilmesini istemiştir.

Davalı, iş akdinin tarafından haklı sebeple feshedildiğini, davalıdan kaynaklanmayan sebeplerden dolayı eğitimin uzadığını, verilecek eğitim için toplam 86.000 Euro'nun tahmini bir rakam olduğunu, faturalara göre eğitim harcamalarının 61.864,40Euro olduğunun anlaşıldığını, savunarak, davanın reddini dilemiştir.

İlk derece mahkemesince, davanın kısmen kabulüne, davalının icra müdürlüğüne yapmış olduğu itirazın 20.420,99 Euro için kamu bankalarının bir yıllık mevduata uyguladığı en yüksek faiz oranı üzerinden faiz yürütülecek şekilde itirazın iptali ile takibin devamına, fazlaya ilişkin kısmın reddine, alacak yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminatının reddine karar verilmiş, karara karşı davalı istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesince, davalının istinaf başvurusunun kabulüne, HMK’nın 353/1-b.3 maddesi uyarınca Antalya 7. Asliye Hukuk Mahkemesinin 26.04.2018 gün 2016/380 esas 2018/91 karar sayılı kararının kaldırılmasına, davanın reddine, karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı eldeki davayla taraflar arasında imzalanan sözleşmeden kaynaklı olarak davalı tarafa yapılan ikinci pilot eğitimi harcaması bedelinden arta kalan bakiye miktarın tahsili için başlattığı takibe vaki itirazın iptalini istemiş, ilk derece mahkemesince, davacı tarafça davalıya eğitimi nedeniyle toplamda 75.381,60 Euro harcama yapıldığı, davalıdan çalıştığı süre boyunca 54.960,61 Euro kesinti yapıldığı kabul edilmek suretiyle bakiye 20.420,99 Euro üzerinden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi'nce taraflar arasında akdedilen sözleşmenin bağlayıcı olduğu, bu nedenle davacı şirketin fiilen yaptığı eğitim masraflarını değil, sözleşmede kararlaştırılan bedeli davalıdan talep edebileceği, ancak davalının geri ödeme yükümlülüğünün, davalının taahhütname süresinden az olarak çalıştığı süre ile orantılı olarak yapılan eğitim harcamalarından şahsına isabet eden kısım ile sınırlı olduğu kabul edilmek suretiyle davalının çalışması gerektiği halde çalışmadığı sürenin 147 gün olduğu,

sözleşmenin toplam süresi dikkate alınarak yapılan hesaplamada 3.463,56 Euronun davacı şirkete ödenmesi gerektiği, ancak davalıdan tahsil edilen miktar gözetildiğinde davalının ödemesi gereken bir bedelin kalmadığı gerekçesiyle, davalının istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Taraflar arasında 10.04.2006 tarihli II. Pilot Sözleşmesinin imzalandığı, bu sözleşme kapsamında davalının davacı tarafından belirlenecek olan kuruluş nezdinde giderleri davacıya ait olmak üzere pilot eğitimine tabi tutulacağı, eğitim süresinin 18 ay olarak öngörüldüğü, eğitim süresince davalının eğitim ile bağlantılı seyahat ve konaklama giderlerinin davacı tarafından karşılanacağı belirtilmiş, sözleşmenin 7. maddenin 1. bendinde;

davacının davalının alacağı eğitim için toplam 86.000 Euro harcama yapacağı, davalının bu eğitim bedelini ekte yer alan ödeme planına göre geri ödeyeceği, bu ödemelerin davalının 2. pilot olarak göreve başlamasından sonra aylık ücretinden kesilerek tahsil edileceği kararlaştırılmıştır.

Buna ek olarak 7. maddenin 2. bendinde ise ücretlinin sözleşmenin 2.1.1 maddesinde öngörülen pilot eğitimini müteakip ve fakat sözleşmenin sona ermesinden evvel haklı nedene dayanmadan sözleşmeyi ifa etmemesi veya kusurlu davranışı ile davacının sözleşmeyi haklı nedenle feshetmesine sebep olması halinde davacının uğradığı zararın tazmini zımnında 86.000 Euroluk eğitim bedelini işverene toplu olarak bir seferde ödemekle yükümlü olduğu, davalının 2. pilot olarak çalıştığı bir süre var ise davacıya ödenecek eğitim bedelinin bu sürenin ikinci pilot olarak çalışılacak toplam süreye oranı kadar indirime tabi tutulacağı hükmüne yer verilmiştir.

Bu kapsamda sözleşme hükümleri değerlendirildiğinde; sözleşmenin 7.1 maddesinin sözleşmenin feshedilmemesi halinde eğitim bedelinin ne şekilde davacı tarafa ödeneceğine ilişkin düzenleme getirdiği, buna karşılık 7.2 maddesinin ise sözleşmenin feshi halinde uygulanması gereken hükümleri ihtiva ettiği hususunun şüpheden uzak bir şekilde kabul edilmesi gerekmektedir.

Sözleşmenin anılan maddesi ile indirimin nasıl yapılacağı belirtildiği halde çalışılan dönemde yapılan kesinti toplamınında ikinci kez mahsup edilmesi sözleşmeye aykırı olmuştur.

O halde davaya konu sözleşmenin 7.2 maddesi hükümleri doğrultusunda inceleme ve araştırma yapılmak suretiyle gerektiğinde bilirkişi raporu alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.