Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2020/8449 K.2021/2595

Davacı ... ile davalı Sürdürülebilir Kırsal ve Kentsel Kalkınma Derneği(Sürkal), ... aralarındaki alacak davasına dair ... Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen05/05/2015 tarihli ve 2011/364E.-2015/198K. sayılı hükmün onanması hakkında Yargıtay (kapatılan) 13. Hukuk Dairesince verilen 24/01/2019 tarihli ve 2016/774E.-2019/573K. sayılı ilama karşı davacı ve davalıların vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiştir. Düzeltme isteğinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı; davalı dernek ile aralarında 30.09.2006 tarihli “Van-Çatak Çevresel Kalitesinin Geliştirilmesi” başlıklı proje kapsamında 177.106,25 Euro’nun hibe edilmesine ilişkin proje sözleşmesi akdedildiğini, denetim elemanları tarafından yapılan kontrol sonucunda davalı derneğin sözleşme kapsamında taahhütte bulunmasına rağmen atık değerlendirme ve dönüşüm tesisini çalışır hale getirilmediğini, sözleşmede davalı derneğin edimlerini yerine getirilmemesi halinde, ödenen 177.106,25 Euro’nun iade edileceğinin belirtildiğini,

sözleşme kapsamında davalı derneğin atık değerlendirme ve dönüşüm tesisini diğer davalı ...’ne ekipman mülkiyet devri belgesi ile devrettiğini, anılan belgenin 4. maddesinde ekipmanın sözleşmenin bitiş tarihinden itibaren en az beş yıl boyunca sözleşmede yazılı amaçlar doğrultusunda kullanılacağının taahhüt edildiğini, davalı belediyenin 04.08.2009 ve 20.01.2010 tarihli yazıları ile de tesisi işler hale getirme taahhüdünde bulunduğunu ancak somut bir gelişme yaşanmadığını, sonuç olarak iki davalının da tesisi işler hale getirmediğini ileri sürerek,

tesis bedeli olarak 81.743,64 Euro ile hibe sözleşmesi kapsamında tesis bedeli dışında ödenen 95.362,61 Euro'nun, temerrüt tarihinden itibaren, sözleşmenin 18. maddesinde belirlendiği şekilde, Avrupa Merkez Bankasının Euro ile yaptığı yeniden finansman işlerinde uyguladığı faiz oranına % 3,5 eklenmek suretiyle belirlenecek faiz oranı işletilmek suretiyle davalılardan sorumlulukları oranında tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalılar; davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece; davanın kısmen kabulü ile, 81.743,64 Euro'nun davalı Belediye için 15.07.2010 tarihinden itibaren, davalı dernek için 17.01.2011 tarihinden itibaren işleyecek yıllık %7,75 oranında faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine, karar verilmiş; tarafların temyizi üzerine Yargıtay 13. Hukuk Dairesi’nin 24.01.2019 tarih, E. 2016/774, K. 2019/573 sayılı ilamı ile hükmün onanmasına karar verilmiş, taraflar karar düzeltme talebinde bulunmuştur.

1- Dosyadaki yazılara, mahkeme kararında belirtilip Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, HUMK.' nun 440. maddesinde sayılan nedenlerden hiçbirisine uygun olmayan davalıların tüm karar düzeltme taleplerinin reddi gerekir.

2- Davacı eldeki dava ile, davalı dernek ile bir proje sözleşmesi akdedildiğini, sözleşme kapsamında 177.106,25 Euro ödendiğini, davalı dernek tarafından sözleşmede taahhüt etmesine rağmen atık değerlendirme ve dönüşüm tesisinin çalışır hale getirilmediğini, yine tesisin devredildiği davalı belediyenin de tesisi işler hale getirmediğini ileri sürerek, hibe sözleşmesi kapsamında tesis bedeli olarak ödenen 81.743,64 Euro ile tesis bedeli dışında ödenen 95.362,61 Euro'nun sözleşmenin 18. maddesine göre belirlenecek faiz oranı işletilmek suretiyle davalılardan sorumlulukları oranında tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece; davalıların, davalı ...’ne devredilen atık değerlendirme ve dönüşüm projesi tesisinin işletilmemesinden sözleşme kapsamında sorumlu olduğu, dolayısıyla tesis bedeli olarak ödenen 81.743,64 Euro'dan her iki davalıdan da müteselsilen tahsilinin gerektiği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Davacı ve davalı dernek arasında akdedilen 30.09.2006 tarihli hibe sözleşmesinin 1.1. maddesinde sözleşmenin amacının, Çevre Kalitesinin Artırılması başlıklı projenin uygulanması için hibe verilmesi olduğu, yine sözleşmenin 1.3. maddesinde davalı derneğin projeyi kendi sorumluluğu altında yürütmeyi taahhüt ettiği belirtilmiştir.

Bu kapsamda sözleşmenin amacını ve davalı derneğin yükümlülükleri düzenleyen hükümler dikkate alındığında, davalı dernek sözleşme kapsamında tüm projenin yürütülerek tamamlanmasından sorumludur. Sözleşmenin 6.1. maddesinde sözleşmenin ayrılmaz bir parçası olduğu belirtilen proje tanımında da, projenin ana amacının Van Çatak bölgesinde çöplerin geri dönüşümünün sağlanması olduğu belirtilmiştir.

Bu kapsamda davalı derneğin yürütmeyi taahhüt ettiği projenin ana konusu, atık değerlendirme ve dönüşüm tesisinin işletilmesidir. Buna göre anılan atık tesisin işletilmemesi halinde projenin kısmen tamamlandığının, dolayısıyla davalı derneğin sözleşme kapsamındaki yükümlülüklerini kısmen dahi olsa yerine getirdiğinin kabulü mümkün değildir.

Diğer yandan Mahkemenin de kabulünde olduğu üzere, davalı belediye, ekipman mülkiyet devri belgesi ile tesisi devralıp tesisi sözleşmenin 7.2.1. maddesine göre işletmeyi taahhüt edip, ayrıca davacıya gönderdiği 26.05.2010 tarihli yazı ile de tesisin en kısa zamanda faaliyete geçirmeyi amaçladıklarını bildirerek, davacının tesis bedeli kapsamında hibe ettiği bedelden sorumlu hale gelmiştir. O halde, davacının talebi gibi, atık değerlendirme ve dönüşüm tesisi için hibe edilen bedeli davalı belediyeden, proje kapsamında tesis bedeli dışında ödenen hibe konusu bedeli ise davalı dernekten tahsilini talep edebileceği dikkate alınarak bir karar verilmesi gerekirken; mahkemece, açıklanan hususlar gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.

Hükmün bu nedenle bozulması gerekirken zuhulen onandığı anlaşılmakla, davacının karar düzeltme talebinin kabulü ile Yargıtay 13. Hukuk Dairesi’nin 24.01.2019 tarih, E. 2016/774, K. 2019/573 sayılı onama ilamının kaldırılarak mahkeme kararının bozulmasına karar verilmesi gerekmiştir.