Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2020/9900 K.2020/7858

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı; davalı ile aralarında 19/12/2011 tarihli kendisinin işletmeci, davalının ise ruhsat sahibi olarak anıldığı rödovans sözleşmesi kurulduğunu, ilerleyen süreçte alanda yeterli rezerv bulunmadığından bahisle sözleşmenin 11. maddesinin son fıkrası uyarınca sözleşme feshedilerek, sözleşmede belirlenen 300.000USD'nin muaccel hale geldiği hususunun 04/09/2013 tarihli ihtar ile davalıya bildirildiğini, akabinde davalı şirket tarafından cevap olarak 05/09/2013 tarihli mail ile.

300.000USD fesih bedelinden rödovans alacağı olan 35.407USD mahsup edilerek bakiye 264.593USD kaldığını, bu bedelden 80.000USD'nin 16/09/2013 tarihinde, 184.593USD kısmı yönünden ise maden sahasının ilgili rehabilite projesine uygun orman işletmesine teslim olduktan sonra nakit olarak ödeme yapılacağının bildirildiğini, kısmi ödemenin 16/09/2013 tarihinde yapıldığını, bakiye muaccel alacak yönünden ise ödeme yapılmaması nedeniyle başlatılan icra takibine davalının haksız olarak itiraz ettiğini belirterek,

itirazın iptali ile takibin devamını, davalı aleyhine asıl alacağın %20 sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir.

Davalı; zaman aşımı itirazında bulunarak, takibe konu rakamın neye göre hesaplandığının anlaşılamadığını, esasen maden sahasında yeterli rezervin bulunduğunu, bu durumun yapılacak keşif ile ortaya çıkacağını, maden sevk fişi ve nezaretçi defteri teslim edilmediğinden rödevans bedeli tartışmasız hale getirilmediğini, davacı tarafından sahanın rehabilite projelerine göre teslim edilmediğini, öte yandan enerji- elektrik nakil hattı ve su sondaj hattının teslim edilmeyerek söküldüğünü, mail gönderildiği yönündeki iddiayı ve metin içeriğini kabul etmediklerini, haksız fesih nedeniyle zarara uğradıklarından bu zararlara

karşılık teminat olarak ödenen bedelin de iadesinin mümkün olmadığını, iş yapılamamasının asıl sebebinin gerekli izinler alınarak işe başlanamaması ve çalışanların verimsiz olmasından kaynaklandığını savunarak davanın reddini ve %40 oranında kötüniyet tazminatına hükmedilmesini dilemiştir.Mahkemece, davanın kabulüne dair verilen hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairemizin 14/03/2018 tarih 2017/2873 Esas 2018/2486 Karar sayılı ilamı ile "Mahkemece; uyuşmazlığın çözümünde Sulh Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu gözetilerek,

görevsizlik nedeniyle HMK’nın 114/1-e ve 115/2. maddeleri uyarınca davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken, bu yön gözardı edilerek davanın esası hakkında hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir. " gerekçeleriyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Bozma üzerine mahkemece yapılan yargılama sonucunda, davanın kabulü ile davalının Isparta 1. İcra Müdürlüğü'nün 2013/5759 Esas sayılı takip dosyasına vaki itirazının iptali ile takibin devamına, asıl alacağın (184.498,54 USD x 1.9811=365.510,05) %20'si tutarındaki 73.102,00TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın bozmaya uygun olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Davalının, vekalet ücreti ve yargılama giderlerine yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine gelince;

24.04.1945 gün ve 21/9 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu kararında ve 6100 sayılı HMK 326 maddesi uyarınca, "Yargılama giderleri, kural olarak, davada haksız çıkan yani aleyhine hüküm verilen tarafa yükletilir". Davayı kazanan taraf davasını bir vekil vasıtası ile takip etmiş ise, haksız çıkan (davayı kaybeden) taraf yargılama gideri olarak vekâlet ücretine de mahkûm edilir. (HMK 323 1/ğ).

Konusu para olan veya para ile değerlendirilebilen bir şey olan davalarda vekâlet ücreti, nispi tarifeye göre hesaplanır. Davanın tamamen veya kısmen kazanılması ya da reddedilmesi halinde ise, nispi vekâlet ücreti kabul ya da reddedilen müddeabihin değeri üzerinden hesaplanır.

Yukarıdaki açıklamalar çerçevesinde somut olay değerlendirildiğinde; Uyuşmazlığın rödovans alacağından kaynaklı itirazın iptali istemine ilişkin olduğu, yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verildiği, bu kapsamda kendisini vekille temsil ettiren davacı yararına vekalet ücreti takdir edilerek yapmış olduğu diğer yargılama giderlerinin davalıdan tahsiline karar verildiği görülmektedir. Mahkemece, vekalet ücreti ve yargılama giderinin davalıdan tahsil edilmesinde bir isabetsizlik bulunmamakla birlikte, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin hatalı ve fazla miktarda hesaplanarak yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.

Ne var ki, yapılan bu yanlışlıkların düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden ve "hakimin takdir yetkisi kapsamında" kalmadığından hükmün düzeltilerek onanması HUMK 438/7. maddesi gereğidir.