Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2020/9965 K.2021/1864

Taraflar arasında ilk derece mahkemesinde görülen istirdat davasının kabulüne dair verilen karar hakkında bölge adliye mahkemesi tarafından yapılan istinaf incelemesi sonucunda; davalı tarafın istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile davanın kısmen kabulüne dair yeniden esas hakkında verilen kararın, süresi içinde taraflarca temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı; davalı ... tarafından sayacının sökülerek labaratuvara sevk edildiğini, daha sonra kaçak kullanım tahakkuku düzenlendiğini, sayaca herhangi bir müdahalelerinin bulunmadığını ileri sürerek; 123.215,70 TL kaçak kullanım bedelinden borçlu olmadığının tespitini talep etmiş, yargılama sırasında bedelin ödendiği belirtilerek istirdat davasına dönüştürmüştür.

Davalı; davacıya ait sayacın kontrolü neticesinde; manyetik alan etkisine maruz kaldığının tespit edildiğini, bu nedenle kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlendiğini, davacı şirket adına abonelik bulunmadığını, kaçak tahakkukunun mevzuata uygun olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

İlk derece mahkemesince, bilirkişi raporları doğrultusunda davacının kaçak elektrik kullanmadığı, sayacın tüketicinin kusuru dışında doğru tüketim kaydetmediği, kaçak tahakkukundan sorumlu olmadığı, dava konusu faturaya ait bedelin ödendiğine dair ibraz edilen ödeme belgelerine ve miktarlarına bir itirazının olmadığı gerekçesiyle, davanın kabulü ile davacı tarafça kaçak elektrik tahakkuku sonrası ödenmiş olan 123.215,70 TL nin davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesi kararına karşı; davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Bölge adliye mahkemesince; bilirkişi raporuna göre kaçak elektrik kullanımı olmadığı, sayacın eksik tüketim kaydettiği, eksik tüketim miktarının 22.111,43 TL olarak belirlendiği, bakiye miktardan sorumlu olmadığı, davacı tarafça ödendiği tespit edilen 36.590,31 TL'den eksik tüketim miktarının düşülmesi neticesinde 14.478,88 TL'nin istirdadına hükmedilmesi gerektiği gerekçesiyle, davalının istinafa başvurusunun kısmen kabulü ile ilk derece mahkemesi

kararının düzeltilerek; davanın kısmen kabulü ile, dava konusu 123.215,70 TL'lik fatura borcunun 101.104,27 TL'lik kısmından davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, davacının fazladan ödediği 14.478,88 TL'nin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş; hüküm, taraflarca temyiz edilmiştir.

1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı bilgi ve belgelere, özellikle temyiz olunan bölge adliye mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre; davalının tüm, davacı tarafın sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2- Dava; istirdada dönüşen menfi tespit istemidir.

Kaçak elektrik kullanımı nedeniyle açılan( istirdat, menfi tespit, itirazın iptali) davalarda, öncelikle kaçak elektrik kullanılıp kullanılmadığının belirlenmesi, ardından kaçak elektrik kullanımı halinde tarafların sıfatı, iddia ve savunmaları kapsamında, tahakkuk yapılması gereken tarihteki mevzuat ile varsa sözleşme hükümlerine göre tahakkukunun denetlenmesi gerekmektedir.

Somut olayda; davacı hakkında düzenlenen kaçak elektrik tespitini içeren tutanak karşısında, yargılama sırasında alınan 13/01/2017 tarihli bilirkişi raporuna göre davacının kaçak kullanımının bulunmadığı, dava konusu sayacın eksik tüketim kaydettiğinin belirlendiği, raporun ardından davacı vekili tarafından ödeme belgeleri ibraz edilerek davanın istirdada dönüştürüldüğü, davalı tarafça davacı ödemelerinin ihtirazi kayıtla yapılmadığının beyan edildiği, ancak yargılama sırasında ve istinaf başvuru dilekçesinde ödeme miktarına ilişkin açık itirazda bulunmadığı, bölge adliye mahkemesince ise ödeme miktarının 36.590,31 TL tespit edildiği görülmektedir.

Tahakkuk yapıldığı tarihteki mevzuat hükümlerine uymayan bir ödeme yapıldığı iddia edildiği taktirde, ödeme sırasında ihtirazi kayıt ileri sürmese dahi ödeyen; zamanaşımı süresi içinde bu bedelin istirdadını talep edilebilir. Buna göre; davacının dava konusu kaçak tahakkuk bedelinin ödemesini yaparken ihtirazi kayıt koymasına gerek yoktur.

O halde bölge adliye mahkemesince; bilirkişi raporlarına göre davacının kaçak kullanmadığının tespit edildiği, sayacın doğru tüketim kaydetmemesi nedeniyle eksik tüketim bedelinden sorumlu olduğu belirlendiğinden; davacının ibraz ettiği ödeme belgeleri ve davalının ödemeye karşı beyanı dikkate alınarak hüküm kurulması gerekirken; yazılı şekilde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.