Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2020/998 K.2020/5708

Taraflar arasında ilk derece mahkemesinde görülen menfi tespit davasının yapılan yargılaması neticesinde davanın kısmen kabulüne dair verilen karar hakkında bölge adliye mahkemesine davalı tarafça yapılan istinaf incelemesi sonucunda; davalının istinaf başvurusunun esastan reddine yönelik olarak verilen kararın süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü: YARGITAY KARARI

Davacı; davalı kurum mensubu hastalara verdiği tedavi hizmetlerine ilişkin 2013 yılı Eylül ve Kasım aylarına ait faturaları üzerinde davalı tarafından yapılan inceleme neticesinde Eylül dönemi için 125.755,87 TL ve Kasım dönemi için 78.531,52 TL kesinti yapıldığını, ancak bu kesintilerin yerinde olmadığını belirterek, borcunun olmadığının tespiti ile kesintinin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı; kurumlarınca yapılan işlemlerin yasal mevzuata ve sözleşme hükümlerine uygun olduğunu belirterek, haksız davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece; davacının 2013 yılı Eylül ve 2013 Kasım dönemine ait verdiği sağlık hizmeti sonucunda, davalı kuruma gönderdiği faturalardan Kasım dönemine ait 24,84 TL ile 36,72 TL toplamı 61,56 TL kesintinin yerinde olacağı, taraflar arasındaki sözleşmenin 11.1.10 maddesi uyarınca davacının eylemine 3.000 TL den az olmamak üzere işlem bedelinin 5 katı tutarında ceza uygulanması gerektiğinden, Kasım dönemi için 3.061,56 TL için borçlu bulunduğu kabul edilerek; kalan 75.469,96 TL ile Eylül dönemi için 125.755,87 TL kesintiden davacının borçlu olmadığının tespitine karar verilmiş; hüküm süresi içinde davalı tarafından istinaf edilmiştir.

Bölge adliye mahkemesince; dosyadaki mevcut bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olduğu, mahkemece sözleşmenin 11.1.10 maddesinin uygulanması sonucu bulunan borcun SUT hükümlerine uygun olduğu kanaatine varılarak Kasım 2013 dönemi için 3.061,56 TL dışında yapılan kesintilerin haklı nedene dayanmadığından karar ve gerekçesi yerinde görülerek davalı kurumun istinaf kanun yolu başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm süresi içinde davalı tarafça temyiz edilmiştir.

6100 sayılı HMK'nın 266. maddesi hükmüne göre, çözümü özel veya teknik bir bilgiyi gerektiren konularda bilirkişi oy ve görüşünün alınması zorunludur. Genel hayat tecrübesi ve kültürünün sonucu olarak herkes gibi hakimin de bildiği konularda bilirkişi dinlenmesine karar verilemeyeceği gibi, hakimlik mesleğinin gereği olarak hakimin hukuki bilgisi ile çözümleyebileceği konularda da bilirkişi dinlenemez. Her halde seçilecek bilirkişinin mesleği itibarıyla konunun uzmanı olması gerekir.

HMK’nun 281. maddesinde, tarafların, bilirkişi raporunda eksik gördükleri hususların, bilirkişiye tamamlattırılmasını; belirsizlik gösteren hususlar hakkında ise bilirkişinin açıklama yapmasının sağlanmasını veya yeni bilirkişi atanmasını mahkemeden talep edebilecekleri; mahkeme, bilirkişi raporundaki eksiklik yahut belirsizliğin tamamlanması veya açıklığa kavuşturulmasını sağlamak için, bilirkişiden ek rapor alabileceği; ayrıca gerçeğin ortaya çıkması için gerekli görürse, yeni görevlendireceği bilirkişi aracılığıyla, tekrar inceleme yaptırabileceği açıklanmıştır.

Bilirkişiler, raporlarını hazırlarken raporun dayanağı olan somut ve özel nedenleri bilimsel verilere uygun olarak göstermek zorundadır. Bilirkişi raporu aynı zamanda Yargıtay denetimine de elverişli olacak şekilde bilgi ve belgeye dayanan gerekçe ihtiva etmelidir. Ancak bu şekilde hazırlanmış raporun denetimi mümkün olup, hüküm kurmaya dayanak yapılabilir.

Bilirkişi raporu kural olarak hâkimi bağlamaz. Hâkim, raporu serbestçe takdir eder. Hâkim, raporu yeterli görmezse, bilirkişiden ek rapor isteyebileceği gibi gerçeğin ortaya çıkması için önceki bilirkişi veya yeniden seçeceği bilirkişi vasıtasıyla yeniden inceleme de yaptırabilir. Bilirkişi raporları arasındaki çelişki varsa hâkim çelişkiyi gidermeden karar veremez.

Somut uyuşmazlıkta, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporu; davacı hastanenin faturalarında yapılan kesintilere konu hastalara ilişkin yeterli gerekçe sunulmadan, hastaların tedavi kayıtları her hasta yönünden tek tek değerlendirilmeden düzenlenmiştir. Denetime elverişli olmayan bu raporun hükme esas alınması hatalıdır.

Bu nedenle mahkemece yapılacak olan taraflar arasındaki sözleşmeler, SUT hükümleri ve ilgili mevzuat hükümlerinde yetkin; hastane yöneticisi, kesintilere konu tıbbi branşlarda uzman doktor ve sosyal güvenlik uzmanı kişilerden oluşan üç kişilik bilirkişi heyetinden tedavi kayıtları her hasta bazında tek tek değerlendirilmek suretiyle, rahatsızlıklarına göre davacı tarafından verilen tedavi hizmetlerinin yerinde olup olmadığı tartışılarak,

tarafların önceki rapora karşı yaptıkları itirazlar da karşılanmak suretiyle, tereddüde yer vermeyecek şekilde, ayrıntılı, açıklayıcı, hüküm kurmaya elverişli ve Yargıtay denetimine uygun bir rapor aldırılarak, varılacak sonuç dairesinde bir hüküm kurulması gerekirken yetersiz bilirkişi raporu benimsenerek yazılı şekilde karar verilmiş olması doğru görülmemiş, kararın bu sebeple bozulması gerekmiştir.

İlk derece mahkemesi kararının, yukarıda açıklanan nedenlerle bozulmasına karar verilmiş olduğundan, HMK'nın 373. maddesinin birinci fıkrası uyarınca, iş bu karara karşı davalı tarafından yapılan istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin bölge adliye mahkemesi kararının da kaldırılmasına karar verilmiştir.